Фарсы теле

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Унда күсергә: төп йүнәлештәр, эҙләү
Фарсы теле
Үҙенә үҙе биргән исем:

فارسی фа:рси́: Farsi.svg

Илдәр:

Көнбайыш фарси:
Иран Иран
Ираҡ Ираҡ
Бахрейн Бахрейн
Кувейт Кувейт
Дари:
Афғанстан Афғанстан
Пакистан Пакистан
Таджик:
Таджикстан Таджикстан
Үзбәкстан Үзбәкстан
АҠШ, Бөйөк Британия, Германия, Рәсәй, Израиль, Төркиә, Әрмәнстан, Швецияла диаспоралары

Рәсми статусы:

Иран Иран
Афғанстан Афғанстан (дари)
Таджикстан Таджикстан (таджикский)

Идара итеүсе ойошма:

Фарси теле һәм әҙәбиәте академияһы

Был телдә һөйләшеүселәр һаны:

Телде белеүселәр һаны:
первый язык 60 млн-дан артыҡ /
икенсе тел 53 млн тирәһе
шуларҙың
көнбайыш фарси (Иран):
35 млн-дан артыҡ / 35 млн-дан артыҡ;
көнсығыш фарси:
(Афғанистан и Таджикистан)
25 млн тирәһе /18 млн тирәһе[1][2]

Классификация
Категория:

Евразия телдәре

Һинд-Европа телдәре ғаиләһе

иран тармағы
көньяҡ-көнбайыш-иран телдәре төркөмө
Имлә:

ғәрәп-фарси, кириллица (таджик алфавиты)

Тел коды
ГОСТ 7.75–97:

пер 535

ISO 639-1:

fa

ISO 639-2:

per (B); fas (T)

ISO 639-3:

fas, prs, pes, tgk

Ҡарағыҙ: Проект:Лингвистика

Фарсы теле (زبان فارسی — zabân-e fârsi ) — иран телдәре араһында иң таралғаны, Ирандың рәсми дәүләт теле. Фарсы теленең варианттары шулай уҡ Афғанстанда (дари́ йәки фарси́-кабули́) һәм Тажикстанда (таджик теле) дәүләт теле булып тора. Шулай уҡ Пакистанда таралған. Фарсы телендә һөйләшеүселәр шулай уҡ Фарсы ҡултығы (Бәһрәйн, Ираҡ, Оман, Йәмән, Берләшкән Ғәрәп Әмирлеге)илдәрендә йәшәйҙәр.

X—XII быуаттарҙан башлап фарси теле халыҡ-ара аралашыу теле, көнсығыштағы киң ислам донъяһының мәҙәниәт һәм фән теле функцияһын башҡара, Төркиә, Кавказ, Ҡырымдан алып Үҙәк Азия һәм Һиндостанға тиклем төбәк телдәренә ҙур йоғонто яһай.

Әҙәби һәм һөйләш теле башҡа иран, төрки һәм һинд-арый телдәре үҫешенә булышлыҡ итә.

Фарсы һәм дари телдәре яҙмаһы, ғәрәп имләһе нигеҙендә төҙөлгән һәм ғәрәп телендә булмаған өндәр өсөн бер нисә хәреф өҫтәлгән — фарсы имләһе. Таджик телендә кириллица ҡулланыла.


Шулай уҡ ҡарағыҙ[үҙгәртергә]

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә]

  1. Windfuhr G. and Perry J.R. Persian and Tajik. / The Iranian Languages. NY. 2009
  2. Iran, 36 млн (51 %) — 33 млн (45 %) Loc.gov, Afghanistan, 16 369 мең (50 %), Tajikistan, 5 770 мең (80 %), Uzbekistan, 1,2 млн (4.4 %)