Астауров Борис Львович

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Астауров Борис Львович
Заты ир-ат
Гражданлығы Flag of the Soviet Union.svg СССР
Тыуған көнө 14 (27) октябрь 1904 или 27 октябрь 1904({{padleft:1904|4|0}}-{{padleft:10|2|0}}-{{padleft:27|2|0}})[1]
Тыуған урыны Рәсәй империяһы, Мәскәү ҡалаһы[2]
Вафат булған көнө 21 июнь 1974({{padleft:1974|4|0}}-{{padleft:6|2|0}}-{{padleft:21|2|0}})[1] (69 йәш)
Вафат булған урыны СССР, Мәскәү ҡалаһы
Ерләнгән урыны Новодевичье зыяраты[d]
Изображение могилы
Һөнәр төрө биолог, энтомолог
Эшмәкәрлек төрө Биология һәм Генетика
Ойошма йәки клуб ағзаһы СССР Фәндәр академияһы[d]
Уҡыу йорто М. В. Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты
Ғилми дәрәжә биология фәндәре докторы[d]
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
«1941-1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында фиҙакәр хеҙмәт өсөн» миҙалы Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены

Астауров Борис Львович (14 октябрь (27) 1904 йыл, Мәскәү — 21 июнь 1974 йыл, Мәскәү) — СССР-ҙың ғалим-биологы (цитогенетик, эмбриолог-экспериментатор), СССР Фәндәр академияһы академигы (1966 йылдың 1 июленән; 1958 йылдан ағза-корреспонденты).

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Новодевичье зыяратында Астауровтың ҡәбере.

Борис Львович Астауров 1904 йылдың 14 (27) октябрендә Мәскәүҙә тыуған. 1927 йылда Мәскәү дәүләт университетын тамамлай, 1927—1930 йылдарҙа Фәндәр академияһының тәбиғи етештереүсе көстәр комиссияһында эшләй.

1955 йылда ул «Өс йөҙ хатына» ҡул ҡуя.

1966—1972 йылдарҙа — Н. И. Вавилов исемендәге генетиктар һәм селекционерҙар йәмғиәте (ВОГиС) президенты.

1967 йылдан Үҫеш биологияһы институтына (уның инициативаһы буйынса яңыртылған Кольцов эксперименталь биология институты) етәкселек итә.

Эксперименталь генетика һәм үҫеш биологияһы өлкәһендәге фәнни әҫәрҙәр йыйылмаһы өсөн И. И. Мечников исемендәге алтын миҙалға лайыҡ була (1970).

Астауров эксперименталь рәүештә төр билдәләре мираҫында ядроның ҙур ролен раҫлай һәм беренсе тапҡыр тут ебәге күбәләгендә 100 % бер енестәге затты маҡсатлы рәүештә алыу ысулдарын эшләй, шул рәүешле енесте айға һалыу теорияһына нигеҙ һала. Борис Львович беренсе булып ебәк күбәләгендә рентген нурҙары һәм гамма нурҙары килтереп сығарған мутацияны күҙәтә. Б. Б. Л. Астауровтың һәм уның хеҙмәттәштәренең яһалма партеногенез ысулдарын эшләүҙә ирешкән иҫ киткес уңыштары үҫеш биологияһының бер нисә актуаль проблемаларын хәл итергә яҡынлашырға мөмкинлек бирә, һәм шулай уҡ ебәкселек сәнәғатендә ҡулланылалар[3].

Төп хеҙмәттәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Астауров Б. Л. Наследственность и развитие: Избранные труды / Отв. ред. акад. АН БССР П. Ф. Рокицкий — М.: Наука, 1974. — 360 б. — 4600 экз.
  • Астауров Б. Л. Партеногенез, андрогенез и полиплоидия / АН СССР, Институт биологии развития имени Н. К. Кольцова РАН — М.: Наука, 1977. — 344 б.
  • Астауров Б. Л. Проблемы общей биологии и генетики — М.: Наука, 1979. — 290 б.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Ротт H. H., Детлаф Т. А., Верейская В. Н. Борис Львович Астауров (К 60-летию со дня рождения) // Цитология. 1965. Т. 7, № 1. С. 133 (библиогр.)
  • Борис Львович Астауров. 1904—1974 — Наука, 1972. — 68 б. — (Материалы к биобиблиографии ученых СССР. Серия биологических наук. Генетика; Вып. 2).
  • {{{заглавие}}} / Под ред. Д. К. Беляева и В. И. Иванова; АН СССР — Наука, 1980. — 152 б.
  • Борис Львович Астауров: Очерки, воспоминания, письма, материалы — Наука, 2004. — 428, [32] б. — (Ученые России. Очерки, воспоминания, материалы).
  • Богданов Ю. Ф. Очерки о биологах второй половины XX века — КМК, 2012. — 508 б. — ISBN 978-5-87317-806-3.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]