Валмиера

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Валмиера
латыш. Valmiera
ФлагГерб
LVA Valmiera flag.pngCOA LV Valmiera.svg
Рәсем
Нигеҙләү датаһы 1293
Рәсми атамаһы Valmiera
Дәүләт Flag of Latvia.svg Латвия
Административ үҙәге Вольмарский уезд[d]
Административ-территориаль берәмек Латвия, Вольмарский уезд[d], Рижский уезд[d] һәм Валмиерский район[d]
Халыҡ һаны 25 093 кеше (1 ғинуар 2016)[1][2]
Туғандаш ҡала Халле[d], Хёе-Тоструп[d], Марли[d], Псков, Сольна[d], Вильянди[d] һәм Здуньская-Воля[d]
Сиктәш Буртниекский край[d], Беверинский край[d] һәм Коценский край[d]
Майҙан 18,18 км²
Почта индексы LV-4201[3] һәм LV-4204[3]
Рәсми сайт valmiera.lv
Һәйкәлдәр исемлеге Q20566162?
Беренсе яҙма телгә алыу 1323
Категория с картами на Викискладе Maps of Valmiera
Commons-logo.svg Валмиера Викимилектә

Валмиера (лат.Valmiera, русса тарихи атамаһы Вольмар, нем. Wolmar) — Латвияла республика ҡарамағындағы ҡала.

Халҡы һаны — 23,4 мең кеше (2015).

Географияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ҡала Гауя йылғаһы ярында, Риганан 100 км һәм Эстония сигенән 50 км алыҫлыҡта урынлашҡан.

Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ҡаланың атамаһы Вольдемар (Владимир) исеменән барлыҡҡа килгән. Ҡала башта кемдең исемен йөрөткәнлеге тураһында бер нисә версия бар. Беренсе версия псков кенәзе Владимир менән бәйле, уны Рига епископы Альберт Идумеяла судья итеп тәғәйенләй. Икенсе версия Данияның короле Вальдемар тураһында һөйләй, ул күктән ебәрелгән байраҡ ярҙамында алышта еңеү яулай.

Быуаттар дауамында ҡаланың исеме документтарҙа төрлөсә яҙыла: Владимир, Володимер, Владимирец, Володимерец, Владимирец Ливонский, Wolmaria, Wolmahr, Waldemer, Wolmar һәм Вольмар. Мәҫәлән, Иван Грозный литва коменданты Александр Полубинскийға яҙған хатында ҡаланы «Владимир» тип атай (1577 йылда рус ғәскәренә ҡәлғәне тапшыра).

1491 йылдың 30 мартында ҡалала Вольмар килешеүе төҙөлә.

1819 йылдан алып 1949 йылға тиклем — Вольмар өйәҙенең административ үҙәге.

Халҡы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

2015 йылдың 1 ғинуарына ҡарата үҙәк статистика идаралығы мәғлүмәттәре буйынса ҡала халҡының һаны 23 432 кеше тәшкил итә[4].

Милли составы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

1989 һәм 2011 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса мәғлүмәттәргә ярашлы һәм 2015 йылдың башындағы баһа буйынса милли составы[5][6][7]:

милләте кеше
(1989)
% кеше
(2011)
% кеше
(2015)
%
барыһы 29190 100,00 % 25130 100,00 % 23432 100,00 %
латыштар 21771 74,58 % 21026 83,67 % 19541 83,39 %
урыҫтар 5435 18,62 % 2908 11,57 % 2685 11,46 %
белорустар 748 2,56 % 415 1,65 % 414 1,77 %
поляктар 264 0,90 % 224 0,89 % 219 0,93 %
украиндар 434 1,49 % 193 0,77 % 185 0,79 %
литвалылар 123 0,42 % 108 0,43 % 107 0,46 %
сиғандар 105 0,36 % 107 0,43 % 75 0,32 %
башҡалар 310 1,06 % 149 0,59 % 206 0,88 %

Транспорты[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Тимер юл транспорты[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Рига — Лугажи тимер юлы линияһында Валмиера станцияһы

Автомобиль юлдары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Төп юлы A3 Инчукалнс — Валмиера — Валка (Эстония сиге) ҡала эсенән үҙәген урап үтә. Ҡаланан төбәк юлдар P16 Валмиера — Матиши — Мазсалаца, P17 Валмиера — Руиена — эстон сиге (Угурини), P18 Валмиера — Смилтене һәм P20 Валмиера — Цесис — Драбеши китә

Спорты[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Баскетбол буйынса Латвия чемпионатында Валмиераны шул уҡ исемдәге команда күрһәтә

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]