Вольский Виталий Фридрихович

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Вольский Виталий Фридрихович
бел. Віталь Вольскі
Заты ир-ат
Гражданлығы Flag of the Soviet Union.svg СССР
Тыуған көнө 23 август (5 сентябрь) 1901
Тыуған урыны Рәсәй империяһы, Санкт-Петербург[1]
Вафат булған көнө 22 август 1988({{padleft:1988|4|0}}-{{padleft:8|2|0}}-{{padleft:22|2|0}}) (86 йәш)
Вафат булған урыны СССР, Белорус Совет Социалистик Республикаһы, Минск
Балалары Artur Volski[d]
Яҙма әҫәрҙәр теле белорус теле
Һөнәр төрө драматург, литературовед, тәржемәсе, яҙыусы, балалар яҙыусыһы
Эш биреүсе Якуб Колас исемендәге милли академия драма театры
Ойошма йәки клуб ағзаһы СССР Яҙыусылар союзы
Ғилми дәрәжә филология фәндәре кандидаты[d]
Әүҙемлек осороноң башланыуы Ошибка Lua в Модуль:Wikidata на строке 199: Функция для отображения свойства не найдена.
Сәйәси фирҡә ағзаһы Советтар Союзы Коммунистар партияһы
Жанр хикәйә һәм театр пьесаһы[d]
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
Ҡыҙыл Йондоҙ ордены «Почёт Билдәһе» ордены «1941-1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында фиҙакәр хеҙмәт өсөн» миҙалы
Commons-logo.svg Вольский Виталий Фридрихович Викимилектә

Виталий Вольский (бел. Віталь Вольскі [ .]) (исем — Виталий Фридрихович Зейдель (бел. Віталь Фрыдрыхавіч Зэйдэль) (1901, Санкт-Петербург — 1988, Минск) — белорус совет яҙыусыһы, драматург, әҙәбиәт белгесе, тыуған яҡты өйрәнеүсе. Филология фәндәре кандидаты. Белоруссия ССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1971).

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

1920—1926 ул йылдарҙа Ҡыҙыл Армияла хеҙмәт итә, Граждандар һуғышында ҡатнаша[2]. 1925 йылдан ВКП(б) ағзаһы.

В. Ф. Вольский 1988 йылдың 22 авгусында Минскта вафат була .

Улы Артур Вольский (1924—2002) — белорус яҙыусыһы, ейәне Лявон Вольский — белорус музыканты (1965 йылда тыуған)[3] .

Ижады[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

1926 йылдан баҫтырыла башлай. Ул белорус фольклоры мотивтары буйынса, героик халыҡ характерҙарын шиғырлап пьесалар яҙа: «Чудесная дудка» (1938), «Дед и журавль» («Дзед і жораў», 1939), «Нестерка» (1940), «Машека» (1946). Уның пьесалары юмор менән яҙылған, телдең байлығы һәм сағыулығы менән айырыла[2] .

Виталий Вольский балалар өсөн Белоруссияның табигате һәм хайуандар дөньяһы тураһында бер нисә очерк һәм хикәйәләр китабы яҙған: «По лесным стежкам» (1948), «В лесах над Берёзой» (1955), «Месяц за месяцем» (1956), «Чайки над Нарочью» (1959), «Родной край» (1961), «Три путешествия в страну белорусов» (1967), «Полесье» (1970); сит ил тәҫирендә яҙылған китаптары: «Африканское путешествие» (1963), «Эль Махриб» (1965). Уның тарафынан белорус әҙәбиәте һәм театры тарихы буйынса эштәр («Феодализм осоронда белорус әҙәбиәте тарихы буйынса очерктар») яҙылған.

И. В. Гетеның "Рейнеке-Лис"ын белорус теленә тәржемә итә. Виталий Вольский сценарийҙарына нигеҙләнеп, «Беловежская пуща» (1946) и «Нестерка» (1955) кинофильмдары[2] һәм«Нестерка» мультфильмы ҡуйылған.

Маҡтаулы исемдәре һәм бүләктәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

БССР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт эшмәкәре (1971). Ул 2 орден һәм миҙалдар менән бүләкләнгән. - Ҡыҙыл Йондоҙ ордены

- «Почёт Билдәһе» ордены (1964)

Библиография[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Белорус телендә[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • «Па лясных сцежках», Минск, 1948;
  • «У лясах над Бярозой», Минск, 1955;
  • «Месяц за месяцам», Минск, 1956;
  • «На бабровых азёрах», Минск, 1957;
  • «Чайкі над Нараччу», Минск, 1959;
  • «Родны край», Минск, 1961;
  • «Эдуард Самуйлёнак», Минск, 1951;
  • «Нарысы па гісторыі беларускай літаратуры эпохі феадалізма», Мінск, 1958.

Урыҫ телендә (автор) тәржемәһендә[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Пьесы, М., 1954;
  • В лесах над Березиной, Л., 1958.
  • Под небом Африки, Минск, 1969.

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Вольский Виталий Фридрихович / Кулешов Ф. И. // Вешин — Газли. — М. : Советская энциклопедия, 1971. — (Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров ; 1969—1978, т. 5).
  • Александрович С. Вольский // Краткая литературная энциклопедия / Гл. ред. А. А. Сурков. — М.: Сов. энцикл., 1962—1978. Т. 1: Аарне — Гаврилов. — 1962. — Стб. 1029.
  • Пісьменнiki Савецкай Беларусi. Кароткi біябібліяграфічны даведнik, Miнск, 1970
  • Берков П. Н., Виталий Вольский и его драматические сказки, [Вступ. ст.], в кн.: Вольский В., Пьесы, М., 1954.
  • Жаров М., Нестерка, «Сов. культура», 1955, 17 февр., № 22;
  • Зубов К., Нестерка, «Правда», 1955, 19 февр., № 50;
  • Чирков В., «Нестерка» в Москве, в кн.: Декада белорусского искусства и лит-ры в Москве. Сб. материалов, Минск, 1955;

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Вольский Виталий Фридрихович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  2. 2,0 2,1 2,2 Александрович С. Вольский // Краткая литературная энциклопедия / Гл. ред. А. А. Сурков. — М.: Сов. энцикл., 1962—1978. Т. 1: Аарне — Гаврилов. — 1962. — Стб. 1029.
  3. Лявон Вольский: «В Беларуси есть одна настоящая звезда»