Гинзбург Лидия Яковлевна

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Гинзбург Лидия Яковлевна
рус. Лидия Яковлевна Гинзбург
Заты ҡатын-ҡыҙ[1][2]
Гражданлығы Flag of Russia.svg Рәсәй империяһы
Flag of the Soviet Union.svg СССР
Тыуған көнө 18 март 1902({{padleft:1902|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:18|2|0}})[2][3]
Тыуған урыны Рәсәй империяһы, Херсон губернаһы[d], Одесса
Вафат булған көнө 17 июль 1990({{padleft:1990|4|0}}-{{padleft:7|2|0}}-{{padleft:17|2|0}})[3] (88 йәш)
Вафат булған урыны СССР, РСФСР, Санкт-Петербург
Ерләнгән урыны Комарово ҡасабаһы зыяраты[d]
Бер туғандары Виктор Яковлевич Типот[d]
Һөнәр төрө яҙыусы, литературовед, мемуарист, әҙәби тәнҡитсе, историк литературы
Уҡыу йорто Российский институт истории искусств[d]
Ғилми дәрәжә филология фәндәре докторы[d]
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
СССР-ҙың дәүләт премияһы

Гинзбург Лидия Яковлевна (18 март 190217 июль, 1990) — совет әҙәбиәт белгесе, яҙыусы, мемуарсы, филология фәндәре докторы (1957). СССР дәүләт премияһы лауреаты (1988)[4].

Биографияһы һәм ижады[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Лидия Яковлевна Гинзбург 1902 йылдың 18 мартында Одессала инженер Яков Моисеевич Гинзбург һәм Рахиля (Раиса) Давидовна Гинзбург (ҡыҙ фамилияһы Гольденберг) ғаиләһендә тыуған; 1867-1942)[5]. Бала сағында Люся исемен йөрөтә. Режиссёр Виктор Яковлевич Типоттың апаһы. 1909 йылдың декабрендә атаһы мәрхүм булғас ағаһы — инженер-химик Гинзбург Марк Моисеевич ғаиләһендә йәшәй һәм тәрбиәләнә (?-1934).

Ленинградта сәнғәттәр тарихы институтының һүҙ факультетын тамамлай (1926), унда 1922 йылдан Борис Эйхенбаумдың уҡыусыһы була.

Йәш сағында формаль мәктәпкә яҡын була, йәш формалистар — Николай Степанов, Гофман Виктор, Николай Коварский, Вениамин Каверин һәм башҡалар даирәһендә нәшер ителә (егерменсе йылдарҙан баҫылмаған эштәре 2007 йылда баҫылып сыға[6]). Әҙәби-художестволы авангардҡа яҡынлығы менән бәйле уның һәм йәш формалистарҙың "Радикс" (1927) һәм обэриуттарҙың "Ванна Архимеда" (1929, сыҡмай) йыйынтығында берҙәм ҡатнашлығы планлаштырыла. Шәхес булараҡ 1920 йылда формалашыуын һыҙыҡ өҫтөнә ала[7]. ГИИ ябылғандан һуң эшселәр факультетында уҡыта[8].

1935 йылдан башлап — СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы. 1940 йылда Ленинград дәүләт университетында кандидатлыҡ диссертацияһы сифатында «Творческий путь Лермонтова» монографияһын яҡлай.

Ленинград блокадаһын кисерә, дистрофиянан вафат булған әсәһен юғалта (1942). Ҡала радиокомитетында штатлы мөхәррир булып эшләй. Карелия-Фин университетының әҙәбиәт кафедраһы доценты (1947—1950).

1957 йылда «„Былое и думы“ Герцена» монографияһы сыға, ул ғалимдың докторлыҡ диссертацияһы нигеҙендә ята. Теоретик әҙәбиәт ғилеменә байтаҡ өлөшө булып Л.Я.Гинзбург «О лирике» (1964) һәм «О психологической прозе» (1971) китаптары тора.

Шәхсән Ахматова, Маяковский, Шкловский, Эйхенбаум, Тынянов, Н. Я Мандельштамды белә һәм улар тураһында хәтирәләр ҡалдыра. Бенедиктов, Вяземский, Веневитинов һ. б. тураһында күп хеҙмәттәр авторы.

Гинзбургтың 1920—1980 йылдарҙағы мемуаристикаһы һәм ҡуйын дәфтәре тик Ҡоролош ваҡытында ғына нәшер ителә башлай һәм әлегә тиклем тулыһынса баҫтырып сығарылмаған. Уның Н.Мандельштам, Н. Ильина, Б. Бухштаб менән хатлашыуҙары өлөшләтә баҫылып сыҡҡан.

Туғаны — яҙыусы Наталья Соколова.

Баҫмалары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • «Агентство Пинкертона» (1932)
  • «Творческий путь Лермонтова» (1940)
  • «„Былое и думы“ Герцена» (1957)
  • «О лирике» (1964, 1974, 1997)
  • «О психологической прозе» (1971, 1977; англ. пер. 1991)
  • «О литературном герое» (1979)
  • «О старом и новом» (1982)
  • «Литература в поисках реальности» (1987)
  • «Человек за письменным столом» (1989)
  • «Претворение опыта» (1991)
  • «Записные книжки» (1999)
  • «Записные книжки. Воспоминания. Эссе» (2002)
  • «Работы довоенного времени: Статьи. Рецензии. Монография» (2007)
  • «Проходящие характеры: Проза военных лет. Записки блокадного человека». М.: Новое издательство, 2011. 600 с., ISBN 978-5-98379-143-5

«Записки блокадного человека» китабы инглиз, француз, испан, немец, нидерланд, швед телдәрендә баҫылып сыҡҡан.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Canadian American Slavic Studies. Summer 1985. Vol. 16. № 2. (Lidia Ginzburg’s Contribution to Literary Criticism.)
  • Кумпан Е. А. Ближний подступ к легенде. СПб.: Звезда, 2005
  • Lydia Ginzburg's Alternative Literary Identities / Ed. by Emily Van Buskirk and Andrei Zorin. Oxford: Peter Lang, 2012.
  • Савицкий С. А. Частный человек. Л. Я. Гинзбург в конце 1920-х - начале 1930-х годов. СПб.: Изд-во Европейского университета, 2013. - 222 с.
  • Van Buskirk, E. Lydia Ginzburg's Prose: Reality in Search of Literature. Princeton, NJ: Princeton University Press, 2016.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]