Айыуханов Закир Насир улы

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
(Закир Насир улы Айыуханов битенән йүнәлтелде)
Унда күсергә: төп йүнәлештәр, эҙләү
Айыуханов Закир Насир улы
Эшмәкәрлек төрө:

тел белгесе, педагог-методист

Тыуған көнө:

23 май 1889({{padleft:1889|4|0}}-{{padleft:5|2|0}}-{{padleft:23|2|0}})

Тыуған урыны:

Сембер губернаһы, Татар Ҡалмайыры ауылы

Гражданлығы:

Рәсәй империяһы Рәсәй империяһыСовет Социалистик Республикалар Союзы СССР

Вафат булған көнө:

22 июнь 1961({{padleft:1961|4|0}}-{{padleft:6|2|0}}-{{padleft:22|2|0}}) (72 йәш)

Вафат булған урыны:

Өфө

Закир Насир улы Айыуханов (1889 йылдың 23 майы, Сембер губернаһы Татар Ҡалмайыры ауылы — 1961 йылдың 22 июне, Өфө) — тел белгесе, педагог-методист.

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Закир Насир улы Айыуханов 1889 йылдың 23 майында Сембер губернаһы Татар Ҡалмайыры ауылында тыуа.
  • 1910 йылда Ырымбурҙағы Хөсәйениә мәҙрәсәһен тамамлай.
  • 1914 йылда Ҡаһирә университетын тамамлай.
  • 1914 йылдан алып «Хөсәйениә» мәҙрәсәһендә уҡыта башлай.
  • 1916 йылдан Өфөләге Ғәлиә мәҙрәсәһендә — уҡытыусы.
  • 1918 йылдан Себер татар уҡытыусылар семинарияһында, татар педагогия техникумында Томск ҡалаһының башҡа уҡыу йорттарында уҡыта.
  • 1926 йылдан алып Өфөләге В. И. Ленин исемендәге Республика башҡорт мәктәп-интернатының уҡыу-уҡытыу бүлеге мөдире һәм уҡытыусыһы.
  • 1930 йылдан Башҡортостан ауыл хужалығы институты уҡытыусыһы.
  • 1936 йылдан — Мәскәүҙең 523-сө татар урта мәктәбендә уҡыта.
  • 1937 йылда Өфөгә килә һәм 1954 йылға тиклем Өфөнөң 14-се урта мәктәбе, бер үк ваҡытта К. А. Тимирязев исемендәге Башҡорт педагогия институты уҡытыусыһы.
  • 1959—1961 йылдарҙа Тарих, тел һәм әҙәбиәт институтында ғилми хеҙмәткәр булып эшләй.
  • 1961 йылдың 22 июнендә Өфөлә вафат була.

Ғилми-методик эшмәкәрлеге[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

З. Н. Айыуханов башҡорт алфавитын эшләүҙә, башҡорт мәктәптәре өсөн дәреслектәр әҙерләүҙә ҡатнаша, ҡайһы бер шәжәрәләрҙе транскрипциялай һәм урыҫ теленә тәржемә итә. Айыухановтың төп хеҙмәте — «Әлифба» — 25 тапҡыр ҡабаттан нәшер ителә. 17 дәреслек, уҡытыу-методик әсбап авторы һәм төҙөүсеһе.

Сығанаҡтар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Яйыҡбаев К. Я. Мәғрифәтсе мөғәллимдәр, күренекле уҡытыусылар һәм мәғариф хеҙмәткәрҙәре: тарихи-педагогик очерктар. — Өфө, 2003 й.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]