Ирландия диңгеҙе

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Унда күсергә: төп йүнәлештәр, эҙләү
Ирландия диңгеҙе
Расположение Ирландского моря
Расположение Ирландского моря
Майҙаны 100 мең км²
Иң ҙур тәрәнлек 175 м
Уртаса тәрәнлек 43[1] м
Ирландия диңгеҙе (Бөйөк Британия)
Blue pog.svg
Диңгеҙ картаһы
Диңгеҙ картаһы
Commons-logo.svg Ирландия диңгеҙе Викимилекта Викимилектә

Ирландия диңгеҙе (ингл. Irish Sea, валл. Môr Iwerddon, ирл. Muir Éireann) — көнсығышта Бөйөк Британия һәм көнбайышта Ирландия утрауҙары араһында урынлашҡан Атлантик океан диңгеҙе.

География[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Диңгеҙ һыуҙары Ирландия һәм Бөйөк Британия (Шотландия, Төньяҡ Ирландия, Уэльс һәм Англия) яр буйҙарын йыуа. Көньяҡ-көнбайышта Изге Георг боғаҙы аша Атлантик океан менән, ә төньяҡта — Төньяҡ боғаҙ аша Кельт диңгеҙе менән тоташа.

Майҙаны яҡынса 100 мең км², максималь тәрәнлеге — 175 метр.[2]

Гринпис ойошмаһы мәғлүмәттәренә ярашлы, 2001 йылда Ирландия диңгеҙе планетаның иң радиоактив бысранған диңгеҙе булған[3].

Диңгеҙҙә ике ҙур утрау — Мэн һәм Англси урынлашҡан. Бәләкәй утрауҙары араһында — Холи-Айленд, Уолни, Ирландс-Ай һәм башҡалар бар.

Яр буйҙары бәләкәй ҡултыҡтар һәм бухталар менән йырғыланған. Төньяҡ-көнбайыш өлөшөндә Лус, Уигтаун һәм Солуэй-Ферт ҡултыҡтары урынлашҡан. Көнсығышта һәм көняҡ-көнсығышта Бомарис бухтаһы, Моркам һәм Ливерпуль ҡултыҡтары бар. Диңгеҙҙең көнбайыш өлөшөндә Ирландия яр буйында Дублин бухтаһы, Странгфорд-Лох, Дандрам, Карлингфорд-Лох һәм Дандолк ҡултыҡтары урынлашҡан.

Тоҙлолоғо 32 промилдән 34,8 промилгә барып етә[4].

Төп порттары — Ливерпуль, Дублин.

Балыҡ тотоу тармағы үҫешкән. Балыҡсылыҡ порттары: Флитвуд (Англия), Ардграсс, Портавоги һәм Килкил (Төньяҡ Ирландия), Дан Лири, Скеррис (Ирландия Республикаһы) һ.б.[2][4]

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Ирландское море. — Словарь современных географических названий
  2. 2,0 2,1 Irish Sea (sea, Atlantic Ocean). — Britannica Online Encyclopedia
  3. Sellafield nuclear reprocessing facility  (инг.). Greenpeace UK (10 ноября 2001). Тәүге сығанаҡтан архивланған 16 февраль 2012. 4 июнь 2009 тикшерелгән.
  4. 4,0 4,1 Ирландия диңгеҙе — Ҙур совет энциклопедияһында мәҡәлә


диңгеҙ Был диңгеҙ тураһында тамамланмаған мәҡәлә. Һеҙ мәҡәләне төҙәтеп һәм тулыландырып проектҡа ярҙам итә алаһығыҙ.