Диңгеҙ

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Унда күсергә: төп йүнәлештәр, эҙләү
Ҡара диңгеҙ

Диңгеҙ — ҡоро ер йәки һыу аҫты рельефы менән айырылып торған Донъя океанының өлөшө. Ҡайһы бер диңгеҙҙәр башҡа диңгеҙҙәрҙең өлөшө булып торалар (мәҫәлән, Эгей диңгеҙеУрта диңгеҙ өлөшө).

Дөйөм мәғлүмәттәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Айырымлыҡтары буйынса диңгеҙҙәр 3 төркөмгә бүленә: эске диңгеҙҙәр, океан ситендәге диңгеҙҙәр, утрау араһындағы диңгеҙҙәр. Географик торошо буйынса эске диңгеҙҙәр ҡитға–ара һәм ҡитға эсендәге диңгеҙҙәргә бүленәләр. Геологик яҡтан хәҙерге диңгеҙҙәр йәш яһалма булып торалар: улар барыһы ла хәҙерге заманға яҡын палеогон-неогон осоронда барлыҡҡа килгән, һәм тулыһынса антропоген осоронда билдәләнгән. Тәрән диңгеҙҙәр Ер ҡабығы сатнаған урында (мәҫәлән, Урта диңгеҙ) барлыҡҡа килгән. Һайыраҡтары ҡитға өлөшөн һыу баҫыу һөҙөмтәһендә барлыҡҡа килгән. 1978 йылда Халыҡ-ара диңгеҙ ойошмаһы Бөтә донъя диңгеҙ көнөн булдыра. Был көн Берләшкән Милләттәр Ойошмаһының бөтә донъя һәм халыҡ-ара көндәр системаһына индерелгән.

Океан диңгеҙҙәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Тымыҡ океан[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Атлантик океан[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Һинд океаны[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Төньяҡ Боҙло океан[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Көньяҡ океан[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Сығанаҡ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

А. Можетта Большой атлас морей и океанов /Пер. с фр. Корнеева. Л. Ю.; Лемени-Македон П. П. —М.: БММ АО, 2005 г. ISBN 5-88353-234-9

Ҡарағыҙ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Океан