Панама

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Унда күсергә: төп йүнәлештәр, эҙләү
Панама Республикаһы
República de Panamá
Flag of Panama.svg Coat of arms of Panama.svg
Флаг Герб
Девиз: «Pro Mundi Beneficio (лат. "Тыныслыҡ хаҡына")»
Гимн: «Himno Istmeño»
Panama (orthographic projection).svg
Үҙаллылыҡ датаһы 3 ноябрь 1903 й. ( Колумбия)
Рәсми тел испан
Баш ҡала Панама
Эре ҡалалар Панама
Идара итеү төрө Президент республикаһы
Президент

Вице-президент

Рикардо Мартинелли

Хуан Карлос Варела

Территория
• Бөтәһе
• % һыу өҫтө
115
75 517 км²
2,9
Халыҡ
• Һаны (2010)
• Халыҡ тығыҙлығы

3 405 813 чел. (132)
44,5 чел./км²
Валюта Бальбоа (валюта) (PAB, код 590); АҠШ доллары (USD, код 840)
Интернет-домен .pa[d]
Код ISO PA
МОК коды PAN
Телефон коды +507
Сәғәт бүлкәте -5

Координаталар: 9°09′00″ с. ш. 79°42′00″ з. д. / 9.15000° с. ш. 79.70000° з. д. / 9.15000; -79.70000 (G) (O)

Пана́ма Республикаһы (исп. República de Panamá [re̞ˈpuβ̞lika ð̞e̞ panaˈma]) — Үҙәк һәм Көньяҡ Американың Панама боғаҙында Кариб диңгеҙе һәм Тымыҡ океан араһында урынлашҡан президент идараһы формалы, дәүләт төҙөлөшө унитар һәм демократик режимлы дәүләт. Көнбайыштан Коста-Рика, көнсығыштан Колумбия менән сиктәш. Ерле индейҙар телендә был атама «балыҡ күп урын» тигәнде аңлата.

2012 йыл башында The New York Times гәзите, киләһе йылда барып күрергә зарур урындар исемлегендә, Панаманы беренсе урынға ҡуйҙы (икенсе урында — Хельсинки, өсөнсө урында — Мьянма)[1].

Географияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Файл:Рельеф Панамы.png
Панама рельефы

Географик координаталары — 9 00 N, 80 00 W.

Климаты — диңгеҙ тропигы; юғары дымлылыҡ, болотло; майҙан ғинуарға тиклем — ямғырҙар миҙгеле, ғинуарҙан майға тиклем — ҡоро миҙгел. Рельефы текә тигеҙһеҙ, таулы һәм тигеҙлекле. Иң юғары нөктәһе — Чирики (Chiriqui) провинцияһында урынлашҡан Бару вулканы (volcan Baru) (3475 м).

Тәбиғи ресурстары — баҡыр, ағас, диңгеҙ продукттары, гидроэлектростанциялар төҙөргә мөмкинлек бар. Панама биләмәһендә көслө дауылдар һәм урман янғындары булғылай. Йылғалар ауыл хужалығы ҡалдыҡтары менән бысрана, был инде балыҡ ресурстарына зыян килтерә. Тропик урмандарҙы күҙәтеүһеҙ киҫеү ер деградацияһына килтерә, уңдырышлы тупраҡ ямғырҙар менән йыуыла, шулай уҡ Панама каналына зыян килә.


Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. The 45 Places to Go in 2012 // The New York Times — 6 января 2012. (инг.) (Тикшерелгән 10 ғинуар 2012)

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Төньяҡ Америка илдәре
Антигуа һәм Барбуда · Багамы · Барбадос · Белиз · Гаити Республикаһы · Гватемала · Гондурас · Гренада · Доминика · Доминика Республикаһы · Канада · Коста-Рика · Куба · Мексика · Никарагуа · Панама · Сальвадор · Сент-Люсия · Сент-Винсент һәм Гренадиндар · Сент-Китс һәм Невис · АҠШ · Тринидад һәм Тобаго · Ямайка
АҠШ Виргин утрауҙары · Ангилья · Аруба · Гренландия · Кюрасао · Монтсеррат · Пуэрто-Рико · Синт-Мартен
LocationNorthAmerica.png
Латин Америка илдәре
Дәүләттәр: Аргентина · Боливия · Бразилия · Венесуэла · Гаити · Гватемала · Гондурас · Доминика Республикаһы · Колумбия · Коста-Рика · Куба · Мексика · Никарагуа · Панама · Парагвай · Перу · Сальвадор · Уругвай · Чили · Эквадор · Пуэрто-Рико
Бойондороҡло территорияһылар: Гваделупа · Мартиника · Сен-Бартельми · Сен-Мартен · Французская Гвиана
Latin America (orthographic projection).svg


Донъя Был ил тураһында тамамланмаған мәҡәлә. Һеҙ мәҡәләне төҙәтеп һәм тулыландырып проектҡа ярҙам итә алаһығыҙ.