Йәнекәйев Әхмәт Сафиулла улы

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Йәнекәйев Әхмәт Сафиулла улы
Заты ир-ат
Гражданлығы Flag of Russia.svg Рәсәй империяһы
Flag of the Russian Soviet Federative Socialist Republic (1954–1991).svg РСФСР
Тыуған көнө 3 апрель 1903({{padleft:1903|4|0}}-{{padleft:4|2|0}}-{{padleft:3|2|0}})
Тыуған урыны Совет Рәсәйе, Благовар районы, Ҡарғалы ауыл Советы (Благовар районы), Түбәнге Ҡарғалы
Вафат булған көнө 1989
Вафат булған урыны СССР, РСФСР, Өфө
Һөнәр төрө йәмәғәт эшмәкәре, дәүләт эшмәкәре, министр урынбаҫары
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
Ҡыҙыл Йондоҙ ордены II дәрәжә Ватан һуғышы ордены бронзовая медаль ВДНХ Серебряная медаль ВДНХ «Почёт Билдәһе» ордены «Почёт Билдәһе» ордены "Кёнисбергты алған өсөн" миҙалы «1941—1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Германияны еңгән өсөн» миҙалы медаль «За освоение целинных земель» «Хеҙмәт батырлығы өсөн» миҙалы
Уҡыу йорто Башҡорт дәүләт аграр университеты

Йәнекәев Әхмәт Сафиулла улы (1903 йыл1989 йыл) — башҡорт совет дәүләт һәм йәмәғәт эшмәкәре, республикала ауыл хужалығын ойоштора һәм етәкләй, байтаҡ эштәр авторы була.

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

1903 йылдың 3 апрелендә Рәсәй империяһында, хәҙерге Башҡортостандың Благовар районы Түбәнге Ҡарғалы ауылында Сафиулла Әсәҙулла ул һәм Мәҙинә Мөхәмәтгәрәй ҡыҙының күп балалы (8 бала) ғаиләһендә тыуа[1].

1926 йылда Бәләбәй педагогия техникумын тамамлай һәм Башҡорт АССР-ы Бәләбәй кантонының Туҡай ауылына мәктәп мөдире итеп ебәрелә. 1930 йылда яңы ғына асылған Башҡортостан ауыл хужалығы институтына уҡырға инә (хәҙер Башҡорт дәүләт аграр университеты), 1933 йылда уның тәүге сығарылышы була. Башҡорт АССР-ы Наркомземының баш зоотехнигы булып эшләй, һуңынан малсылыҡ һәм йылҡысылыҡ идаралығы начальнигы була. 3-сө Белорус фронтының 69-сы айырым химик һаҡланыу батальоны составында Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнаша. Һуғышты өлкән лейтенант званиеһында тамамлай.

Һуғыштан һуң Әхмәт Сафиулла улы Башҡорт АССР-ы Ауыл хужалығы министрлығында эшләй, малсылыҡ буйынса министры урынбаҫары була.

1989 йылда вафат була[2].

Ғаиләһе[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

1934 йылда Хәнифә Сафиулла ҡыҙы Тереғоловаға (19091989)[2] өйләнә. Ҡатыны — педагог, мәктәпкәсә белем биреү системаһы эшләй. Бергә дүрт бала үҫтерәләр: Клим (1936, инженер-электронсы), Дамир (1939, табип, медицина фәндәре докторы, профессор)[3], Клара (1941, уҡытыусы) һәм Светлана (1946, медицина фәндәре докторы, профессор, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған табибы). Йәнекәев Әхмәт Сафиулла улы «Тормош юлы» китабын улы Дамирға арнай. Унда ул балалары, яҡындары һәм мырҙалар тоҡомонан булған ҡырғалы Йәнекәйевтар тураһында һөйләйб

Наградалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Ҡыҙыл Йондоҙ ордены
  • II дәрәжә Ватан һуғышы ордены
  • Ике «Почет билдәһе» ордены
  • Башҡорт АССР-ы Министрҙар советының Дәүләт премияһы лауреаты.
  • Миҙалдар, шул иҫәптән «Кенигсбергты алған өсөн», «1941-1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Германияны еңгән өсөн», юбилей миҙалдары.[1]
  • «Сиҙәм ерҙәрҙе үҙләштергән өсөн» миҙалы
  • «Хеҙмәт ҡаһарманлығы өсөн» миҙалы
  • ВДНХ-ның көмөш һәм бронза миҙалы
  • «СССР-ҙың ауыл хужалығы отличнигы» почет билдәһе
  • Бик күп Маҡтау ҡағыҙҙары һәм дипломдары.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]