Крагуевац

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Крагуевац
ФлагГерб
Flag of Kragujevac.pngKragujevac city Coat of Arms.jpg
Рәсем
Нигеҙләү датаһы 1476
Дәүләт Сербия
Административ үҙәге Сербия кенәзлеге[d][1], Шумадийский округ[d] һәм Крагуевац[d]
Административ-территориаль берәмек Крагуевац[d]
Халыҡ һаны 150 835 кеше (1 ғинуар 2011)
Диңгеҙ кимәленән бейеклек 180 Метр
Сәғәт бүлкәте UTC+1[d]
Туғандаш ҡала Сюрен[d], Питешти[d], Тренчин[d], Иерихон[d], Бат-Ям[d], Мостар[d], Неаполь[d], Бельско-Бяла, Ингольштадт[d], Реджо-Эмилия[d], Каррара[d], Спрингфилд[d], Могилёв, Охрид һәм Карловац[d]
Транскрипция в МФА ˈkrǎɡujɛʋats
Майҙан 865 км²
Почта индексы 34000
Рәсми сайт kragujevac.rs
Урынлашыу картаһы
Коллаж
Категория с картами на Викискладе Maps of Kragujevac
Урындағы телефон коды 34
Номер тамғаһы коды KG
Commons-logo.svg Крагуевац Викимилектә


Крагуевац (сер. Крагујевац , һүҙ боронғо славяндарҙан крагуй «ҡарсыға, ыласын») — ҡала . Сербия Шумадия административ төбәгенең баш ҡалаһы. Сербияның халыҡ һаны буйынса дүртенсе ҡалаһы: 193 390 кеше (биҫтәләре менән 211 580 кеше). Белградтан көньяҡҡа табан 120 км алыҫлыҡта урынлашҡан.

Крагуевац — сәнәғәт һәм фәнни үҙәк. Шулай уҡ Чачак, Кралево, Ужице, Ягодины, Крушевац һәм Смедерево, Пожаревац, Косово ҡалалары өсөн макро төбәк үҙәге. 1990 йылға тиклем Югославияның иң үҫешкән ҡалаларының береһе була (5-се ҡала иҫәп буйынса), унан алда бары тик Словения ҡалалары ғына тора. Әммә 1990 йылда хәле ҡатмарлаша.

Тарих[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ҡала үҙәге.

1476 йылда төрөк документы "Крагуйофча"ла беренсе тапҡыр телгә алынған. Ул саҡта бында 32 йорт була.

1815 йылда төрөк хакимлығынан азат ителә. Сербия дәүләтенең яңы ваҡыттағы баш ҡалаһы (1818—1841). Бында серб беренсе гимназияһы һәм лицейы, тәүге суд, беренсе театр, серб телендә баҫылған тәүге гәзит була. XIX быуат урталарында сәнәғәт үҫешә (1853 йылда беренсе пушка ҡойола).

Беренсе бөтә донъя һуғышында, Белград оккупацияла булыу менән бәйле, тағы күпмелер ваҡыт баш ҡала була.


1941 йылдың 21 октябрендә немец ғәскәрҙәре, Тито ғәскәрҙәренең урындағы 70 немец һалдатын һәм офицерын юҡ иткәненә үс итеп, 7000 кешене атып үлтерә, улар араһында 300 тирәһе гимназия уҡыусылары һәм уҡытыусылары була. Урамда үтеп барған кешеләрҙе туранан-тура тотоп үлтерәләр. Ошо ваҡиғаға серб шағирәһе Десанка Максимовичтың «Ҡанлы әкиәт» йыры яҙылған. Был фажиғә бер нисә тапҡыр һуғыш тураһындағы кинофильмдарҙа күрһәтелгән. Фажиғә урынында хәҙер һәйкәл һәм музей тора.

Шулай уҡ Марк Бернес башҡарыуында Я. А. Френкелдең В. Лифшиц һүҙҙәренә яҙылған «Һуңғы дәрес» йыры билдәле.

Хәҙерге заман[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Ҡорал эшләү традицияларын Крагуевацтағы Застава Оружие компанияһы дауам итә.

Топографик карталар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Туғанлашҡан ҡалалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Словакия Тренчин

Шулай уҡ ҡарағыҙ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Княжеско-сербский театр

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Княжество Сербия — 1815.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]