Крикет

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Унда күсергә: төп йүнәлештәр, эҙләү
Крикет
Pollock to Hussey.jpg
Крикет уйнайҙар.
Тәүге уйын 16 быуат, Англия
Характеристика
Ҡағылыш юҡ
Команда уйынсылары бер яҡта 11 уйынсы
Зат айырыу бар, ярыштар айырым үтә
Категориялау Команда уйыны
Ҡорал-ҡорамал крикет тубы
Осрашыу урыны крикет яланы
Олимпик уйындарҙа Эйе, 1900 йылғы Олимпия уйындарынан башлап
Паралимпик уйындарҙа Юҡ
Ил йәки регион Бар донъяла

Крикет (ингл. cricket) — командалар уйнай торған спорт төрө, туп һәм таяҡ ҡулланыла. XVI быуатта Англияның көнъяғында барлыҡҡа килә. XVII быуаттың аҙаҡтарында милли спорт уйындарының береһенә әйләнә. Британия империяһының экспанцияһы уйындs бөтә донъяға таратырға ярҙам итә. Беренсе тапҡыр йыйылма командалар араһында тест уйындары XIX быуат уртаһында үткәрелә. Крикет уйынында ике команда ҡатнаша, һәр командала ун берәр кеше. Уйын эллипс формаһындағы үләнле яланда үтә. Яландың уртаһында тура мөйөшлө ер майҙансығы — питч урынлашҡан. Питчтың буйы 22 ярд йә 22 метрҙан әҙ генә күберәк, киңлеге — 10 фут йә 3 метр. Питчтың ике осонда ағас ҡапҡалар тора. Уйын зонаһы пичтың ике осонда яландан һыҙыҡтар менән бүленгән, улар кризам тип атала.

Командалар яланда уйнайҙар һәм тупты сиратлап һуғалар, мөмкин тиклем күберәк мәрәй йыйнарға тейештәр, шул уҡ ваҡытта ҡаршы яҡҡа мәрәй йыйнарға ҡамасауларға тейештәр. Крикетта ике төп амплуа бар: боулер (ингл. bowler) — туп ырғытыусы, бэтсмен (ингл. batsman) — тупты таяҡ менән һуғыусы. Яланда уйнаусы спортсылар бөтә яланға таралған, ә ярышыусылар ике бэтсмен менән генә уйнайҙар.

Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

XVI быуатта уҡ инглиздәрҙең крикет уйнауы билдәле. Ҡайһы бер тарихсылар әйтеүенсә «криэдж» уйынын (ингл. creag) 1301 йылда буласаҡ батша Эдуард II уйнаған уйынды, крикеттың беренсе формаһы тип атайҙар.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]