Левкин Иван Иванович

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Левкин Иван Иванович
Заты ир-ат
Гражданлығы Flag of the Soviet Union.svg СССР
Тыуған көнө 20 апрель 1903({{padleft:1903|4|0}}-{{padleft:4|2|0}}-{{padleft:20|2|0}})
Тыуған урыны Рәсәй империяһы, Олонецкая губерния[d]
Вафат булған көнө 21 июнь 1974({{padleft:1974|4|0}}-{{padleft:6|2|0}}-{{padleft:21|2|0}}) (71 йәш)
Вафат булған урыны СССР, РСФСР, Карел Автономиялы Совет Социалистик Республикаһы, Кондопожский район[d], Спасская Губа[d]
Һөнәр төрө шағир
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
РСФСР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре

Левкин Иван Иванович (20.04.1903; Мунозеро, Олонец губернаһы — 21.06.1974; Спасская Губа, Карел АССР) - карел совет композиторы, шағир, Карел-Фин ССР атҡаҙанған артисы (1949), РСФСР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, йыр фольклоры йыйыусы, Карелияның иң боронғо халыҡ хорҙарына: Петровка (беренсе Карел колхоз хорына), Веллер хорҙарына нигеҙ һалыусы.

Биография[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Иван Левкин 1903 йылдың 20 апрелендә Олонец губернаһы Мунозеро ауылында (бөгөнгө Карелияның Кондопога районына инә) карел күп балалы крестьян ғаиләһендә тыуа. Спас Губаһында сиркәү-мәхәллә мәктәбе тамамлағандан һуң эшләп йөрөй башлай. 8 йәштән пекарняла эшләй, 9 йәшендә балалар приютына бирелә, сиркәү хорында, ауыл туйҙарында йырлай, үҙешмәкәр сәнғәттә ҡатнаша башлай.

1925-1927 йылдарҙа РКК сафтарында хеҙмәт итә, Карелия егер батальонында хеҙмәт итә. 1927-1929 йылдарҙа Онега заводында эшләй торған.

1929-1931 йылдарҙа Ленинград Карелия драма техникумында уҡый. 1931-1935 йылдарҙа Карел Автономиялы ССР Мәғариф комиссариаты эргәһендә сәнғәт агитация төркөмө рәйесе. 1935-1972 йылдарҙағы шәхси фондында һәм урыҫ карел телдәрендә 54 эш һаҡлана.

Левкин И. Карелияла иң ҙур хор коллективтары — 1936 йылда Карелия халыҡ хорын һәм 1938 йылда Карелия халыҡ Веллер хорын ойоштора һәм етәкләй.

Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы, диңгеҙ пехотаһында хеҙмәт иткән, яраланған, 1945 йылда демобилизацияланған.

1945-1963 йылдарҙа тормошта барлыҡҡа килгән хор коллективтары рәйесе.

1963 йылдан персональ пенсионер.

Иван Левкин 70-тән ашыу әҫәр яҙған. Улар араһында рус теленән карел теленә тәржемә ителгән йырҙар, шулай уҡ карел йырҙары, таҡмаҡтар һәм шигырьләр бар. И.И. Левкина йырҙары Карелияның танылған музыка коллективтары — «Кантеле» йыр һәм бейеү ансамбле, «Oma pajo» Карелия халыҡ хоры, «Myllärit» фолк-рок төркөмө һ. б. репертуарының айырылғыһыҙ өлөшө булып тора.

  • «Ruskei neičyt, valgei neičyt» («Ҡыҙыл ла йөҙө, сал йөҙө лә»)
  • «Kazvatti mami minun» («Әсәй мине үҫтерҙе»)
  • «Ongo kaunis Karjala» («Яҡшы Карелия»)
  • «Kuldaizen kel istuimmo» («Һөйгәнем менән ултырҙыҡ»)
  • «Ruispeldo» («Арыш ҡыры»)
  • "Gul'aičin min" («Мин йөрдөм»)
  • «Petroskoi» («Петрозаводск»)[1]

Сығанаҡтар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Карелия: энциклопедия: 3 т. / гл. ред. ф. Титов. 2 т.: К-П - Петрозаводск: ИД «Петропавловск», 2009. 159-464 с. с.: ил., сост. ISBN 978-5-8430-0125-4(т. 2)

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]