Магнус Карлсен

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Магнус Карлсен
норв. Sven Magnus Øen Carlsen
Рәсем
Заты ир-ат
Гражданлығы Flag of Norway.svg Норвегия
Спортта ил өсөн сығыш яһай Flag of Norway.svg Норвегия[1]
Тыуған ваҡыттағы исеме Lua хатаһы: expandTemplate: template "lang-nb" does not exist.
Тыуған көнө 30 ноябрь 1990({{padleft:1990|4|0}}-{{padleft:11|2|0}}-{{padleft:30|2|0}})[2][3] (30 йәш)
Тыуған урыны Норвегия, Тёнсберг[d][4]
Һөнәр төрө шахматсы, модель
Шахматный титул гроссмейстер[d][5]
Спорт төрө Шахмат
Спорт рейтингы 1[6]
Эло рейтингы 2872[5]
Ҡатнашыусы Матч за звание чемпиона мира по шахматам 2013[d], Матч за звание чемпиона мира по шахматам 2014[d], Турнир претендентов по шахматам 2013[d], Матч за звание чемпиона мира по шахматам 2016[d], Вейк-ан-Зее 2019[d], Матч за звание чемпиона мира по шахматам 2018[d], Шахматная олимпиада 2004[d][7], Шахматная олимпиада 2006[d][7], Шахматная олимпиада 2008[d][7], Шахматная олимпиада 2010[d][7], Шахматная олимпиада 2014[d][7], Шахматная олимпиада 2016[d], Вейк-ан-Зее[d], Вейк-ан-Зее[d] һәм Вейк-ан-Зее[d]
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
Рәсми сайт magnuscarlsen.com​ (инг.)
Фолловерҙар һаны 407 542
Commons-logo.svg Магнус Карлсен Викимилектә

Свен Магнус Ээн Карлсен (норв. Sven Magnus Øen Carlsen; 30 ноябрь 1990 йыл) — Норвегия шахматсыһы, донъяның шахмат буйынса 16-сы (ғәмәлдәге) чемпионы (2013). Шахмат буйынса өс категорияла донъя чемпионы: 2013 йылда — классик шахмат буйынса донъя чемпионы; 2014—2016, 2019 йылдарҙа — рапид буйынса донъя чемпионы; 2014—2015, 2017—2019 йылдарҙа — блиц буйынса донъя чемпионы. Донъяла иң йәш гроссмейстер, донъя — 2004 йылдың 26 апрелендә гроссмейстер исемен алғанда уға 13 йәш 4 ай 27 көн була (ул саҡта донъялағы иң йәш гроссмейстерҙар исемлегендә икенсе урында тора).

Эло рейтингы буйынса 2700 һәм 2800 пункттарын үтеүсе иң йәш шахматсы, FIDE-ның рәсми рейтинг 19 йәш тә 1 ай булғанда етәкләгән иң йәш шахматсы (Эло LiveRating рәсми булмаған рейтингында беренсе урында 17 йәшлек сағында уҡ тора (2008 йылдың 5 сентябре)). 2013 йылдың февраленән — Эло рейтингы барлыҡҡа килгәндән алып уның тарихында иң юғары — 2872 пунктҡа эйә; Магнус Гарри Каспаров 13 йыл дауамында (2851 пункты) тотоп торған рекорды үтеп китә[8]. Тәүҙә ғинуарҙа (2861 пункт), һуңынан февралдә (2872 пункт). 2014 йылдың майында рейтингтың иң юғары нөктәһенә етә — 2882 пункт.

2006 йылдан Норвегия чемпионы[9][10]. Бер нисә ҙур турнир еңеүсеһе һәм призеры. 2009 йылда блиц буйынса донъя чемпионы[11]. 2007 һәм 2011 йылдар донъяның шахмат беренселегенә дәғүә итеүселәрҙең береһе, турнир дәғүәселәрен еңеп 2013 йылда турнир дәғәүселәре еңеүсеһе. Дүрт Шахмат Оскары эйәһе — 2009[12], 2010[13], 2011[14] һәм 2012[15] йыл; Карпов һәм Каспаровтан ҡала был трофейҙы дүрт һәм унан күберәк тапҡыр яулаған өсөнсө шахматсы.

2013 йылда «Time» журналы Магнусты «Титан» категорияһында «донъялағы 100 иң йоғонтоло кеше» исемлегенә индерә. Номинацияға Гарри Каспаров комментарий яҙа.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Гик Евгений Яковлевич Карлсен, который живёт… в Норвегии (рус.) // Наука и жизнь. — 2007. — № 4. — С. 136—138. — ISSN 1683-9528..
  • Михальчишин Адриан Богданович, Стецко Олег Владимирович Магнус Карлсен : 60 партий лидера современных шахмат — М.: Russian Chess House, 2011. — 291 б. — (Великие шахматисты мира). — 2500 экз. — ISBN 978-5-94693-190-8..
  • Леонов В.А. Магнус Викинг. НН, 2015.
  • Леонов В.А. Три матча Карлсена. НН, 2017.
  • Леонов В.А. Матч Карлсен - Каруана. НН, 2018.
  • Леонов В.А. Как побеждали Магнуса. НН, 2019.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]