Мверу

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску

Мверу
ингл. Lake Mweru
9°10′ ю. ш. 28°30′ в. д.HGЯO
Күлдең көньяҡ өлөшөнә йыһандан күренеш
Күлдең көньяҡ өлөшөнә йыһандан күренеш
ИлдәрКонго Демократик Республикаһы Конго ДР
Замбия Замбия
Диңгеҙ кимәленән бейеклеге917 м
Оҙонлоғо131 км
Киңлеге56 км
Майҙаны5120 км²
Күләме38,2 км³
Иң ҙур тәрәнлек27 м
Уртаса тәрәнлек7,5 м
ДР Конго позиция картаһы әлегә юҡ.
Commons-logo.svg Мверу Викимилектә

Мве́ру (ингл. Lake Mweru; франц. Lac Moero) — Конго йылғаһы бассейнындағы ҙур сөсө күл.

География[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Конго Демократик Республикаһы һәм Замбия сигендә, Танганьика күленең көньяҡ осонан 150 км алыҫлыҡта урынлашҡан. Көнсығыш Африка рифт үҙәне күлдәре селтәренең бер өлөшө булып тора. Төньяҡ-көнсығыштан көньяҡ-көнбайышҡа табан 118 км-ға һуҙылған. Диңгеҙ кимәленән бейеклеге — 917 м, оҙонлоғо — 131 км, киңлеге — 56 км. Майҙаны — 5120 км², күләме — 38,2 км³, иң ҙур тәрәнлеге — 27 м, уртаса тәрәнлеге — 7,5 м[1]

Луалупа — күлде тулыландырыусы иң ҙур йылға булып тора, ул һаҙлыҡлы дельта барлыҡҡа килтереп Мверуға көньяҡтан ҡоя. Көнсығышта әһәмиәтле ҡушылдығының береһе Калунгвиши йылғаһы күлгә көнсығыштан ҡоя. Төньяҡта Мверу күленән Лувуа йылғаһы сыға, ул төньяҡ-көнбайышҡа табан аға һәм Луалабу йылғаһына (Конго бассейны) ҡоя. Күлдең көньяҡ-көнбайыш өлөшөндә майҙаны 25 км² тәшкил иткән ҙур Килва утрауы урынлашҡан.

Төбәктең башҡа күлдәренән айырмалы рәүештә, Мверу күленең кимәле ҡоро һәм ямғырлы миҙгелдәр алмашыныуына ҡарап ныҡ үҙгәрмәй һәм уның йыллыҡ кимәле яҡынса 1,7 м тәшкил итә (максималь күрһәткесе май айына, ә минималь күрһәткесе ғинуарға тура килә)[2].

Европалыларға күлде асыусы тип сәйәхәтсе Давид Ливингстон тип иҫәпләнә, ул 1867-1868 йылдарҙағы экспедиция барышында Мверуны тасуирлап яҙа[3]. Мверу күленең яр буйында балыҡсыларҙың бихисап ауылдары урынлашҡан. Күл буйындағы иң әһәмиәтле ҡалалар: Нчеленге, Кашкиши, Чиенги, Килва, Пвето, Луконзолва.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Мверу в БСЭ
  2. AR Bos, CK Kapasa and PAM van Zwieten: «Update on the bathymetry of Lake Mweru (Zambia), with notes on water level fluctuations». African Journal of Aquatic Science, 31 (1) : 145—150 (2006). Accessed 4 March 2007.
  3. David Livingstone & Horace Waller (Ed): «The Last Journals of David Livingstone in Central Africa from 1865 to his Death». Two Volumes. John Murray, London, 1874.