Молекула

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Унда күсергә: төп йүнәлештәр, эҙләү

Моле́кула (яңы лат. molecula, лат. moles массаның кесерәйтелгән формаһы[1]) — атомдарҙың ковалентлы бәйләнешенән барлыҡҡа килгән электрлы нейтраль киҫәксә[2][3][4][5][6][7]. Шулай уҡ физикала бер атомлы молекулаларҙы ла молекулаға индерәләр. Улар ирекле (химик бәйләнешһеҙ) атомдар (мәҫәлән, инерт газдарҙың, терегөмөштөң һәм башҡаларҙың). Бер атомлы молекулаларҙы молекулаларға индереү «молекула» һәм «атом» тигән төшөнсә бирә[8]. Ғәҙәттә, молекулалар нейтраль тип күҙаллана (электр заряды йөрөтмәй) һәм парһыҙ электрондар ҙә йөрөтмәй (бар валентлылыҡтар менән тығыҙ) зарядлы молекулаларҙы иондар тип йөрөтәләр. Мултисырмаулы молекулаларҙы (электрондар менән йоплашмаған һәм валентлылҡтар менән тығыҙ) — радикалдар тиҙәр.

Мезон Мезон Барион Нуклон Кварк Лептон Электрон Адрон Атом Молекула Фотон W- һәм Z-бозондар Глюон Гравитон Электромагнитлы тәьҫир итешеү Һүрән тәьҫир итешеү Көслө тәьҫир итешеү Гравитация Квантлы электродинамика Квантлы хромодинамика Квантлы гравитация Электрослабое взаимодействие Теория великого объединения Теория всего Элементарная частица Вещество Бозон Хиггса
Краткий обзор различных семейств элементарных и составных частиц, и теории, описывающие их взаимодействия. Фермионы — слева, бозоны — справа. (пункты на картинке кликабельны)

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Молекула — Ҙур совет энциклопедияһында мәҡәлә
  2. IUPAC Gold Book internet edition:  (1994) "molecule".
  3. Pauling, Linus General Chemistry — New York: Dover Publications, Inc., 1970. — ISBN 0-486-65622-5.
  4. Ebbin, Darrell, D. General Chemistry, 3rd Ed. — Boston: Houghton Mifflin Co., 1990. — ISBN 0-395-43302-9.
  5. Brown, T.L. Chemistry – the Central Science, 9th Ed. — New Jersey: Prentice Hall, 2003. — ISBN 0-13-066997-0.
  6. Chang, Raymond Chemistry, 6th Ed. — New York: McGraw Hill, 1998. — ISBN 0-07-115221-0.
  7. Zumdahl, Steven S. Chemistry, 4th ed. — Boston: Houghton Mifflin, 1997. — ISBN 0-669-41794-7.
  8. Войшвалло Е.К. Понятие как форма мышления: логико-гносеологический анализ. — М.: МГУ, 1989. — Б. 181. — 238 б.

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Татевский В. М. Квантовая механика и теория строения молекул. — М.: Изд-во МГУ, 1965. — 162 с.
  • Бейдер Р. Атомы в молекулах. Квантовая теория. — М.: Мир, 2001. — 532 c. ISBN 5-03-003363-7
  • Минкин В. И., Симкин Б. Я., Миняев Р. М. Теория строения молекул. — М.: Высшая школа, 1979. — 408 с.
  • Кук Д., Квантовая теория молекулярных систем. Единый подход. Пер с англ. М.: Интеллект, 2012. — 256с. ISBN 978-5-91559-096-9

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]


Химия Был химия буйынса тамамланмаған мәҡәлә. Һеҙ мәҡәләне төҙәтеп һәм тулыландырып проектҡа ярҙам итә алаһығыҙ.