Мордасова Мария Николаевна

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Мордасова Мария Николаевна
Заты ҡатын-ҡыҙ
Гражданлығы Flag of the Soviet Union.svg СССР
Тыуған көнө 14 февраль 1915({{padleft:1915|4|0}}-{{padleft:2|2|0}}-{{padleft:14|2|0}})
Тыуған урыны Рәсәй империяһы, Тамбовская губерния[d], Тамбовский уезд[d]
Вафат булған көнө 25 сентябрь 1997({{padleft:1997|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:25|2|0}}) (82 йәш)
Вафат булған урыны Рәсәй, Воронеж
Ерләнгән урыны Коминтерновское кладбище[d]
Һөнәр төрө йырсы
Әүҙемлек осороноң башланыуы Ошибка Lua в Модуль:Wikidata на строке 199: Функция для отображения свойства не найдена.
Һуғыш/алыш Бөйөк Ватан һуғышы
Музыка ҡоралы вокал[d]
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
«1941—1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Германияны еңгән өсөн» миҙалы Ленин ордены Социалистик Хеҙмәт Геройы «Почёт Билдәһе» ордены СССР-ҙың халыҡ артисы Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены «Хеҙмәт ветераны» миҙалы «1941-1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында фиҙакәр хеҙмәт өсөн» миҙалы РСФСР-ҙың халыҡ артисы РСФСР-ҙың атҡаҙанған артисы

Мордасова Мария Николаевна (1915 йыл1997 йыл) — совет һәм рәсәй йырсыһы, рус халыҡ йырҙарын һәм таҡмаҡтарын башҡарыусы. СССР-ҙың халыҡ артисы (1981 йыл). Социалистик Хеҙмәт Геройы (1987 йыл).

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Мария Николаевна Мордасова Түбәнге Мазовка ауылында 1915 йылдың 1 (14) февралендә (хәҙер — Тамбов өлкәһе Тамбов районының Черняное ауылы) күп балалы крәҫтиән Яркиндар ғаиләһендә тыуған.

Мәктәп хорында, аҙаҡ ауыл клубында йырлай. Мәктәптә уҡыған сағында уҡ, һауынсы булып эшләп китә, ә мәктәпте тамамлағандан һуң «звеньевая» була. 1938 йылдарҙа Тамбовта художестволы үҙешмәкәр смотрҙарында ҡатнаша. Воронежға күсеп килгәс, тегеү фабрикаһында эшләй.

Курск музыка училищеһын тамамлай (хәҙер Г.В. Свиридов исемендәге музыкаль колледж)[1].

1943 —1972 йылдарҙа — Воронеж рус халыҡ хоры, һуңынан — Воронеж өлкә филармонияһы солисы. Үҙенсәлекле башҡарыусы, бик күп йырҙар, таҡмаҡтар йыйыусы һәм авторы (300-ҙән ашыу). Хорҙың таҡмаҡ төркөмө менән етәкселек итә[2].

СССР һәм сит илдәр буйлап гастролдәрҙә йөрөй

1997 йылдың 25 сентябрендә вафат була. Воронеждың Коминтерновский зыяратында ерләнгән.

Ғаиләһе[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Ире (1945 йылдан) — Руденко Иван Михайлович (1920-1997), баянсы, РСФСР -ҙың атҡаҙанған артисы (1958).

Хәтер һәм исемдәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Фильмографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • 1951 — Ҙур концерт — таҡмаҡтар башҡарыу
  • 1953 — Тыуған яҡ йырҙары — таҡмаҡтар башҡарыу
  • 1977 — Мария Мордасова — төп роль
  • 1986 — Йырсы Рәсәй

Хәтер[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Воронежда йырсы йәшәгән йортта (Ленин майҙаны, 9), мемориаль таҡта ҡуйылған.
  • Уның исемен Павловка музыка училищеһы йөрөтә, шунда уҡ исемле стипендия булдырыла.
  • 2005 йылдың 24 майында Воронеж ҡалаһында «М.Н. Мордасованың музей-фатиры» асыла.
  • Йырсы исемен Воронеждың Коминтерн районындағы һәм Тамбовтың Октябрь районындағы урам йөрөтә
  • 1985 йылдан Тамбов өлкәһендә М.Н. Мордасова исемендәге таҡмаҡсылар конкурсы үткәрелә[4].
  • Йырсының исемен Тамбов өлкәһенең Черняновский халыҡ хоры йөрөтә
  • 2006 йылда Тамбов өлкәһенең М.Мордасова исемендәге Премияһы булдырыла[5]
  • 2008 йылда йырсы тураһында «До свидания, Ванечка!» документаль фильмы төшөрөлә.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]