Мөлөков Харис Яҡуп улы

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Пустой элемент Викиданных

Мөлөков Харис Яҡуп улы (1 октябрь 1938 йыл — 28 октябрь 2012 йыл) — ғалим-физик, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Техник фәндәр докторы (1998), профессор (2004), Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (2001).

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Харис Яҡуп улы Мөлөков 1938 йылдың 1 октябрендә Башҡорт АССР-ының Архангел районы Үрге Ләмәҙ ауылында тыуған.

Белорет районы Йөйәк ете йыллыҡ мәктәбенән һуң Инйәр урта мәктәбен тамамлай һәм, Башҡорт дәүләт университетының физика-математика факультетына уҡырға инеп, 1961 йылда юғары белем алып сыға. Аҙыраҡ эшләгәс, Свердловск ҡалаһында аспирантурала уҡыуын дауам итә һәм Дондағы Ростовтың юғары уҡыу йортонда фән кандидатлығына диссертация яҡлай. 1967 йылдан шул ҡалалағы ауыл хужалығы машиналары эшләү институтында хеҙмәт эшмәкәрлеген башлай.

1972 йылдан Башҡорт дәүләт университетында уҡыта.

1977 йылдан Башҡорт дәүләт педагогия институтының дөйөм физика кафедраһы мөдире.

1986 Металдың юғары пластиклығы проблемалары институтында (ИСПИ) эшләй, бер үк ваҡытта 2003 йылдан Өфө дәүләт авиация техник университетында уҡыта.

1998 йылда «техник фәндәр докторы» исеменә диссертацияһын уңышлы яҡлай.

2004 йылда профессор дәрәжәһе бирелә.

Харис Яҡуп улы Мѳлѳков күп аспиранттарҙың остазы, йәштәрҙе фән юлына баҫтырыуҙа ҙур ѳлѳш индерә.

Фәндә эшмәкәрлеге[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Фәндә эшмәкәрлеге конденсациялы мөхит проблемаларына бағышлана, наноматериалдарҙы, нанотехнологияларҙы өйрәнә.

Харис Мөлөков төрлө берләшмәле магнит-кристалл анизотропияһына водород атомдарын индереүе һәм баҫым яһауы йоғонтоһон тикшерә. Нанокристаллик структуралы металдарҙың һәм иретмәләрҙең үҙенсәлектәрен, уларҙың бирелгән рәүеште һаҡлауы сифатын, наноструктураларҙың төрлө магнит үҙенсәлектәренә йоғонтоһон асыҡлай.

150 фәнни хеҙмәт яҙған һәм уйлап табыу буйынса бер хеҙмәте бар[1].

Фәнни хеҙмәттәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Влияние структуры сплава Ni2.16Mn0.81Fe0.05Ga на температурную зависимость намагниченности //Доклады Российской Академии наук. 2005. Т.400. № 3 (соавт.);
  • ДИЛАТОМЕТР ДЛЯ ИЗМЕРЕНИЯ ТЕПЛОВОГО РАСШИРЕНИЯ ОБРАЗЦОВ МАЛЫХ РАЗМЕРОВ [2]
  • Магнитные свойства магнитоупорядоченных металлов и сплавов с субмикрокристаллической структурой

[3]

  • Thermoelastic martensitic transition and magnetic properties of Ni2.14Mn0.81Fe0.05Ga alloy in different structural states //Journal of Physics: Condensed Matter. 2005. Vol.17 (соавт.).

Сығанаҡтар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Мулюков Харис Якупович [4]
  • Н. Миһранов. Класташым Харис — фән докторы [5]
  • Табын ырыуының арҙаҡлы шәхестәре кемдәр?[6]
  • Сотрудники кафедры физики и технологии наноматериалов [7]

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Мөлөкөв Харис Яҡуп улы[1].