Ожиганов Дмитрий Герасимович

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Ожиганов Дмитрий Герасимович
Заты ир-ат
Гражданлығы Flag of Russia.svg Рәсәй империяһы
Flag of the Soviet Union.svg СССР
Тыуған көнө 30 октябрь 1892({{padleft:1892|4|0}}-{{padleft:10|2|0}}-{{padleft:30|2|0}})
Тыуған урыны Бөрө ҡалаһы, Өфө губернаһы, Рәсәй империяһы
Вафат булған көнө 27 октябрь 1978({{padleft:1978|4|0}}-{{padleft:10|2|0}}-{{padleft:27|2|0}}) (85 йәш)
Вафат булған урыны Өфө, РСФСР, СССР
Һөнәр төрө геолог, университет уҡытыусыһы
Эш биреүсе Башҡорт дәүләт университеты
Уҡыу йорто Серго Орджоникидзе исемендәге Рәсәй дәүләт геология разведкаһы университеты[d]
Ғилми исеме профессор[d]
Ғилми дәрәжә геология-минералогия фәндәре докторы[d]
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены

Ожиганов Дмитрий Герасимович (30 октябрь 1892 йыл, Бөрө — 24 октябрь 1978 йыл, Өфө) — геолог, геология-минералогия фәндәре докторы (1954), профессор (1955). БАССР-ҙың атҡаҙанған фән һәм техника эшмәкәре (1957)[1][2]. Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены кавалеры (1949).

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Дмитрий Герасимович Ожиганов 1930 йылда Мәскәү-разведкалау институтын тамамлай. 1913 йылдан уҡытыусы, китапханалар мөдире, Башглавполитпросвет китапхана бүлеге мөдире була, 1923—1925 йылдарҙа халыҡ мәғариф институтында мөдир. 1930—1972 йылдарҙа Башҡорт дәүләт университетында эшләй, 1955 йылдан — физик география, геология һәм геоморфология кафедраһы мөдире. 1930—1946 йылдарҙа бер үк ваҡытта Башҡортостан геология идаралығында: мәғдән булмаған файҙалы ҡаҙылмалар төркөмө етәксеһе, баш инженер, партия начальнигы, баш геолог.

Бөйөк Ватан һуғышы ваҡыттарында идаралыҡ коллективы илдең оборона сәнәғәтен стратегик минераль сеймал менән тәьмин итеү буйынса эш башҡара. Билдәле булыуынса, Ожигановтың эшмәкәрлеге геология, стратиграфия — тау тоҡомдары комплексының эҙмә-эҙлеген өйрәнеү менән бәйле була. Дмитрий Герасимович Башҡортостан геологияһы картаһын һәм файҙалы ҡаҙылмалар картаһын төҙөүҙә мөһим роль уйнай. Профессор Ожиганов исемен республиканың Бөрйән районындағы мәмерйә йөрөтә. Уның хеҙмәттәре тураһында 1947 йылдың ноябрендә «Красная Башкирия» гәзитендә баҫылып сыға. 40-тан ашыу фәнни хеҙмәттәр авторы булып тора. 1949 йылда Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены менән бүләкләнә.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Недра Башкирии: кто и как готовил первую геологическую карту республики. www.bashinform.ru. 14 октябрь 2021 тикшерелгән.
  2. Ожиганов Дмитрий Герасимович. wiki02.ru. 14 октябрь 2021 тикшерелгән.

Әҫәрҙәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Геологические экскурсии вокруг г. Уфы. Уфа, 1927.

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Алексеев А. А. Дмитрий Герасимович Ожиганов, первый доктор геолого-минералогических наук Башкирии // Вестник AH Республики Башкортостан.— 1996. — Т. 1 , № 3/4 — с. 55-59.
  • Алексеев А. А., Фаткуллин Р. А. Дмитрий Герасимович Ожиганов, первый доктор геолого‑минералогических наук Башкирии / /Прошлое, настоящее и будущее географической науки в Республике Башкортостан: географические чтения: сб. материалов и тез. докл. Уфа, 2004.
  • Ожиганов Дмитрий Герасимович // Башкирская энциклопедия. — Уфа: ГАУН «Башкирская энциклопедия», 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-306-8.