Прапорщик

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Прапорщик

Прапорщик (церк.-слав. пра́поръ «знамя») — Ҡораллы көстәрҙә һәм ҡайһы бер дәүләттәрҙең «көс» структураларында хәрби званиеһы.

Прапорщиктар — СССР һәм Рәсәй Федерацияһының закондары менән СССР һәм Рәсәй Федерацияһының Ҡораллы Көстәрендё, башҡа ғәскәрҙәрҙә, формированиеларҙа һәм органдарҙағы хәрби хеҙмәткәрҙәр составы.

1763 йылдан алып 1786 йылға тиклем пехота полкының мушкетер роталары каптенармусы һәм подпрапорщигы[1]

Рәсәй империяһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ҡоро ер көстәренең хәрби званиелары һәм чиндары
Lesser Coat of Arms of Russian Empire.svgCoat of arms Kolchak 1919.jpg Кесе звание:
Фельдфебель, Вахмистр
Подпрапорщик
шулай уҡ
Портупей-прапорщик
Эстандарт-юнкер (кавалерияла)
Подхорунжий (казак ғәскәрҙәрендә)
Зауряд-прапорщик
(чин мобилизация ваҡытында ғына бирелә)
Прапорщик Өлкән чин:
Подпоручик (пехотала) Корнет (кавалерияла), Хорунжий (казак ғәскәрҙәрендә)

Империя осоро[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Урыҫ армияһында батша Алексей Михайловичтың указы буйынса 1649 йылда тәүге тапҡыр прапорщиктар тип байраҡслар атала, улар иң батыр, физик яҡтан көслө һәм алыштарҙа һыналған яугирҙарҙар араһынан тәғәйенләгәндәр.

Регуляр армияны булдырған саҡта Пётр I 1712 йылда пехотала һәм кавалерияла обер-офицер составындағы беренсе (кесе) чины булараҡ прапорщик хәрби чинын индерә[2].

Урыҫ армияһында 1712 йылдан алып 1796 йылға тиклем «Прапорщик» хәрби чинына артиллериялағы штык-юнкер чины тап килә[3].

Прапорщик Александр Щеголев

1884 йылда хәрби училищеларҙы тамамлаусылар өсөн подпоручик (кавалерияла корнет) беренсе офицер подпоручик чины бирелә, әммә тәүге офицер чины кавказ милицияларында һәм хәрби ваҡыт осоронда һаҡланып ҡала;[4] шулай уҡ запастағы прапорщиктар өсөн[5]. Бынан тыш, прапорщик чины хәрби ҡаһарманлыҡтары өсөн офицер дәрәжәһе бирелгән түбәнге чиндарға бирелә.

1874 йылғы Хәрби Уставҡа ярашлы өҫтөнлөктәре булған түбәнге чиндар прапорщик чинына ирекле экзамен биреү мөмкинлеге була. ң Артабан 4886 йылғы Ваҡытлы положение башҡа ҡорал төрҙәренә лә тарала. Прапорщик чинына экзамен тапшырғандар 12 йыл дауамында замаста торалар һәм алты айлыҡ хәрби сборҙар үтергә тейеш булалар, улар 1893 йылдан йыл һайын үткәрелә. Хәрби ведомство буйынса 1895 йылғы 171-се һанлы бойороҡҡа ярашлы әлеге имтихан бөтә 1-се разрядлы хәрби хеҙмәткәрҙәр өсөн мотлаҡ булып һанала.

1905 йылда запастағы түбәнге чиндар тәүге тапҡыр ике айлыҡ хәрби сборҙарға саҡырыла[6].

Император Николай II 1912 йылдың 8 октябрендә паж Ғәли йәнәптәре корпусы тамамлаусыларының тиҙләтелгән курстары тураһында Положениеға ҡул ҡуя, уға ярашлы хәрби осорҙа офицерҙарҙы әҙерләү сроктары 8 айға тиклем ҡыҫҡартыла, бындай кунрстарҙы тамамлаусылар прапорщик чинын алалар.

1914 йылдағы мобилизацияға тиклем армияла һәм флотта йәки запаста йәки отставкала булған офицерҙарҙан башҡа, запастағы прапорщиктар ҙа була[7]. Беренсе донъя һуғышы башланғанда һуң төрлө сәбәптәр арҡаһында хәрби училищеларҙан, һуңынан прапорщиктар мәктәптәренәндә ашығыс сығарылыштар талап ителә[8].

1917 йылға тиклем прапорщик офицер чины хәрби училищеларҙың йәки прапорщиктар мәктәбен билдәле бер программа буйынса имтихандар тапшырған һәм тиҙләтелгән хәрби курстарҙы тамамлаусыларға бирелә. Һуғыш ваҡытында шулай уҡ хәрби ҡаһарманлыҡтар өсөн (имтиханһыҙ) юғары һәм урта белемгә эйә булған унтер-офицерҙарға бирелә. Ғәҙәттә, прапорщиктар взвод командирҙары һәм уға тейешле вазифаларға тәғәйенләнә.

1917 йылғы Октябрь социалистик революцияһынан һуң ҡайһы бер аҡ армияларҙа «прапорщик» чины бөтөрөлә, әммә армиялағы прапорщиктары подпоручик званиеһы бирелгәнгә тиклем бер ни тиклем ваҡыт праорщик званиеһында ҡалалар.

Ҡайһы бер аҡ армияларҙа, киреһенсә. прапорщик чины ҡалдырыла (Комуч һәм Себер армияһы), әммә уны индереү өсөн бөтөнләй башҡа айырма ең билдәләре индерелә.

СССР[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

1917—1946 йылда Ҡыҙыл, һуңынан 1972 йылға Совет армияһында прапорщик званиеһы йәки уға оҡшаш звание булмай.

СССР Ҡораллы көстәре прапорщик званиеһы 1972 йылдың 1 ғинуарынан индерелә (мичман званиеһы менән бергә, 1971 йылдың 18 ноябренәндәге СССР Юғары Советы Президиумы Указы).

1981 йылдың 12 ғинуарында Совет армияһында, ВМФ авиацияһынаһәм яр частарында, СССР Ҡораллы көстәренең сик буйы һәм эске ғәскәрҙәрендә өлкән прапорщик званиеһы индерелә (өлкән мичман званиеһы менән бергә).

СССР һәм Рәсәй Федерацияһының прапорщик погондары (1971 − 1994)[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Мотоуҡсылар ғәскәрҙәре
Ҡоро ер ғәскәрҙәренең
дөйөм ғәскәри погондары
Техник, инженер,
танк, артиллерия,
ракета (шул иҫәптән Рәсәй Ҡораллы Ҡоро ер ғәскәрҙәре
стратегик, зенит-ракета),
автомобиль, төҙөлөш формированиелары
Хәрби-һауа көстәре
Һауа-десант ғәскәрҙәре
ФСИН
Рәсәй МЧС-ы
Полиция
Рәсәй Эске эштәр министрлығының
эске ғәскәрҙәре
парад кейеменә
(тегеп беркетелгән)
Көндәлек кейемгә
(тегеп беркетелә һәм алына торған)
1971 йылдан
State Emblem of the Soviet Union.svg
с 1991
Coat of arms of the Russian Federation (1992-1993).svg
Rank insignia of прапорщик of the Soviet Army.svg 50px Rank insignia of мичман of the Soviet Navy.svg 50px Rank insignia of прапорщик of the Soviet Air Force.svg 50px Russian police warrant officer.png Russian police senior warrant officer.png 46px 46px
Прапорщик
(1971—1994)
Өлкән прапорщик
(1981—1994)
Прапорщик
(1971—1994)
Өлкән прапорщик
(1981—1994)
Прапорщик
(1971—1994)
Өлкән прапорщик
(1981—1994)
Прапорщик Өлкән прапорщик Прапорщик BB
(1995 ⇒ …)
Өлкән прапорщик BB
(1995 ⇒ …)
Еңгә беркетелә торған билдәләр
Өлкән прапорщик/ прапорщик
(парад кейеменә һул еңгә һәм көндәлек кителгә һәм шинелгә)
выслуга өсөн билдәләр
Ең
билдәһе
нз 1969 нз 1969 Нзсс12.png нз 1969 нз 1969 нз 1969
10 йылдан күберәк 5-се 9-се йыл 4-се йыл 3-сө йыл 2-се йыл 1-се йыл
Милиция прапорщигы Юрий Зиминды Ҡаһарманлыҡ ордены менән бүләкләү, 2001 йылдың 10 ноябрендә.

Рәсәй Федерацияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Хәрби ғәскәри званиелар
кесе звание:
Старшина
Coat of Arms of the Russian Federation.svg
Прапорщик
өлкән звание:
Старший прапорщик

Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Хәҙерге Рәсәй Федерацияһы Ҡораллы Көстәрендә революцияға тиклемге прапорщик чинына Кесе лейтенант званиеһы тап килә.

Хәҙерге Рәсәй прапорщиктары (һәм мичмандар) айырым хәрби хеҙмәткәрҙре категорияһын тәшкил итәләр. Үҙенең хеҙмәт хәле, бурыстары һәм хоҡуҡтары буйынса улар кесе офицерҙарға яҡын урын биләйҙәр, һалдаттарҙың (матростар) һәм сержанттарҙың (старшиналар) иң яҡын ярҙамсылары һәм начальниктары булып торалар.

2009 йыл башынан Рәсәй Федерацияһының Ҡораллы Көстәрендә прапорщиктар һәм мичмандар институты яйлап бөтөрөлә башлана. Прапорщиктарҙы профессиональ сержант-контрктсылар алмаштырырға тейеш була, уларҙы әҙерләү буйынса федераль маҡсатлы программа раҫланған инде[9].

«Армияла прапорщиктар институты бөтөрөлдө, уларҙың һаны 142 мең кеше тәшкил итә», — тип Рәсәй Ҡораллы Көстәре Генштабы начальнигы армия генералы Николай Макаров белдерә[10][11]

2013 йылдың 27 февралендә Рәсәй оборона министрлығының киңәйтелгән коллегияһында Рәсәй оборона министры С. Шойгутарафынан Рәсәй Ҡораллы көстәренә прапорщиктар һәм мичмандар институты кире ҡайтарыла, тип белдерҙе[12]

1 июлдән Оборона министрлығы ғәмәлгә яңы штат расписаниеһын индерә, унда һуңғы биш йыл эсендә прапорщиктар һәм мичмандар өсөн тәүге тапҡыр махсус вазифалар булдыра. Дөйөм алғанда, был вазифалар командирҙар (хеҙмәтләндереү взводы командиры, бер төркөм хәрби командирҙар, хәрби төркөм, хәрби машина, хәрби пост командиры) һәм техник (рота технигы, радиостанция начальнигы, электрик, фельдшер, ремонт оҫтаханаһы начальнигы, техник узелы етәксеһе һәм башҡалар) вазифаларына бүленә. 2008 йылдың 1 декабренән әлеге вазифалар сержант вазифалары тип һанала. Оборона минстрлығы статс-секретары Николай Панков, прапорщиктар вазифалары махсус белем талап итәләр, әммә офицер вазифаларынан түбәнерәк[13]

Погондар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

1994 йылдан Рәсәй Федерацияһы Ҡораллы Көстәренең погондары:

Coat of Arms of the Russian Federation.svg Көндәлек кейем формаһына Ялан кейем формаһына
Ҡоро ер ғәскәрҙәре Рәсәй Һауа-диңгеҙ көстәре Ҡоро ер ғәскәрҙәре
авиацияһы,
Хәрби-космос көстәре, Космос ғәскәрҙәре, Һауа-космос оборонаһы ғәскәрҙәре, Рәсәй Һауа-десант ғәскәрҙәре
Рәсәй Федерацияһының Ҡоро ер ғәскәрҙәре, Һауа-десант ғәскәрҙәре, Рәсәй Федерацияһының стратегик тәғәйенешле ракета ғәскәрҙәре, Хәрби-космос көстәре, Космос ғәскәрҙәре, Һауа-космос оборонаһы ғәскәрҙәренең
диңгеҙ пехотаһы, яр буйы ғәскәрҙәре,
Рәсәй Һауа-диңгеҙ көстәре авиацияһы,
Рәсәй Федерацияһының Эске ғәскәрҙәре, Эске эштәр министрлығы, ә шулай уҡ медицина хеҙмәте званиеһы бирелгән
ФОИВ эске хеҙмәт званиеларына
1994−2010 (тегелгән һәм сиселә торған) (тегелгән)
RAF A W1Prap 2010.png RAF A W2SenPrap 2010.png RAF AF W1Prap 2010.png RAF AF W2SenPrap 2010.png RAF ABTr W1Prap 2010.png RAF ABTr W2SenPrap 2010.png RAF A W1Prap 2010field.svg RAF A W2SenPrap 2010field.svg
Прапорщик Өлкән прапорщик Прапорщик Өлкән прапорщик Прапорщик Өлкән прапорщик Прапорщик Өлкән прапорщик
с 2010 (беркетелгән) (ысҡындырыла торған)
RAF A W1Prap after2010.png RAF A W2SenPrap after2010.png 50px 50px None.svg None.svg 7prp.png 8stprp.png
Прапорщик Өлкән прапорщик Прапорщик Өлкән прапорщик Прапорщик Өлкән прапорщик

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Илл. 497. Каптенармус и подпрапорщик мушкетёрских рот пехотного полка с 1763 по 1786 г // Историческое описание одежды и вооружения российских войск, с рисунками, составленное по высочайшему повелению: в 30 т., в 60 кн. / Под ред. А. В. Висковатова.
  2. СВЭ, 1978, С. 498−499
  3. ЭСБЕ
  4. Прапорщик // Брокгауз һәм Ефрондың энциклопедик һүҙлеге: 86 томда (82 т. һәм 4 өҫтәмә том) — СПб., 1890—1907. (рус.)
  5. Прапорщик // Малый энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 4 томах — СПб., 1907—1909.
  6. Кунжаров Е. М. Подготовка офицеров запаса в Российской империи в конце XIX - начале XX вв. (на материалах Восточной Сибири) // «Проблемы социально-экономического развития Сибири» — ISSN 2224-1833. — 2010. — № 2. — С. 75—80.
  7. Исторический Архив Омской области: официальный сайт. iaoo.ru. 13 июль 2016 тикшерелгән.
  8. Месснер Е. Э. Отрицательный миф // «Вестник Первопоходника» : Двухмесячный журнал, посвящённый Первому Кубанскому походу и истории Белых армий. — Los Angeles, октябрь — ноябрь 1966. — № 61−62. — С. 36−40.
  9. Sweet! Прапорщиков не будет …. // Сайт «GBNews» (gobish.net) (18.01.2009). Тәүге сығанаҡтан архивланған 23 август 2011. 15 сентябрь 2009 тикшерелгән.
  10. Генштаб ВС РФ: завершен переход к новому облику армии. — © Программа «ВЕСТИ» (ВГТРК) // Сайт интернет-газеты «Вести» (VESTI.RU). 21 декабрь 2009 тикшерелгән.
  11. Ошаров Роман. Армия лейтенантов. «ВЗГЛЯД.РУ» (21.12.2009). 21 декабрь 2009 тикшерелгән.
  12. Гуськов А. В российскую армию возвращаются прапорщики : Репортаж — Телеканал «5 канал» // Сайт ОАО Телерадиокомпания «Петербург» (www.5-tv.ru), 1 июля 2013.
  13. Минобороны утвердило должности для прапорщиков

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]