Протвинь Иван Степанович

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Протвинь Иван Степанович
Заты ир-ат
Гражданлығы Flag of the Soviet Union (1924–1955).svg СССР
Хеҙмәт итеүе СССР
Тыуған көнө 10 июнь 1926({{padleft:1926|4|0}}-{{padleft:6|2|0}}-{{padleft:10|2|0}})
Тыуған урыны Рәсәй, Бәләбәй районы
Вафат булған көнө 18 август 1944({{padleft:1944|4|0}}-{{padleft:8|2|0}}-{{padleft:18|2|0}}) (18 йәш)
Вафат булған урыны СССР, Литва Совет Социалистик Республикаһы[d]
Ерләнгән урыны Литва
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
Ленин ордены Советтар Союзы Геройы
Хәрби звание ефрейтор
Һуғыш/алыш Бөйөк Ватан һуғышы
Ғәскәр төрө пехота[d]
Юғалтыуҙың хәрби классификацияһы яуҙа һәләк була[d]

Протвинь Иван Степанович (1926 йыл1944 йыл) — совет хәрби хеҙмәткәре. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. Советтар Союзы Геройы  (1945 йыл, үлгәндән һуң). Ефрейтор.

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Протвинь Иван Степанович Башҡорт АССР-ы Бәләбәй кантоны Колайключ ауылында  (хәҙер Башҡортостан Республикаһы Бәләбәй районының Аксаков ҡасабаһы) крәҫтиән ғаиләһендә тыуған. Украин. Аксаков урта мәктәбен тамамлай һәм армияға тиклем Куйбышев тимер юлының ултыртылған ағастарҙы һаҡлау дистанцияһында хисапсы булып эшләй.   

Эшсе-крәҫтиән Ҡыҙыл армияһына И.С. Протвинь  1943 йылдың көҙөндә Бәләбәй район хәрби комиссариаты тарафынан саҡырыла һәм снайперҙар мәктәбенә ебәрелә. Шунда уҡ ул танкыға ҡаршы ҡоралды үҙләштерә.  Немец-фашист илбаҫарҙары менән һуғышта ефрейтор И.С. Протвинь 1944 йылдың июленән 1379-сы уҡсылар полкының танкыға ҡаршы ҡоралды тоҫҡаусы вазифаһында ( 87-се уҡсылар дивизияһы, 51-се армия, 1-се Балтик буйы фронты).

1944 йылдың 5 июлендә  Шяуляй операцияһы башлана, уның  барышында  51-се армия частәре  Паневежис һәм Шяуляй ҡалаларын азат итә.  Операция һөҙөмтәһендә  Ҡыҙыл армия ғәскәрҙәре, немец армияһының «Төньяҡ» төркөмөн ҡырҡып,  Рига ҡултығы ярына сыға.  1944 йылдың авгусында немец командованиеһы ҡамауҙағы төркөмөн сығарыу маҡсаты менән  Балтика буйында көслө ҡаршы һөжүм аса.  51-се армия позициялары Шяуляу янында вермахтың өс пехота һәм ете танк дивизияһы һөжүме аҫтында була. 1944 йылдың 18 авгусында 1379-сы уҡсылар полкы оборона участкаһында литва  ҡасабаһы  Круопяй янында  немецтар алышҡа 14-се танк дивизияһы составынан 100-ҙән ашыу танк һәм үҙйөрөшлө артиллерия ҡоролмаларын, өс батальон пехотаһын ташлай.  Яуҙа бронебойщик И.С. Протвинь дошмандың ике танкыһын сафтан сығара, әммә бер «Тигр» полктың оборона һыҙығына үтә. Ефрейтор Протвинь гранаталар бәйләме менән дошман танкыһының гусеницаһы аҫтына ташлана һәм үҙ ғүмерен ҡорбан итеп,  уны шартлата. Иван Протвинь Литва Республикаһының Жагаре ҡалаһында туғандар ҡәберлегендә ерләнә  (элекке граф Нарышкин усадьбаһы паркы, 10-сы һанлы ҡәбер).

1945 йылдың 24 мартында СССР Юғары Советы Президиумының указы менән  ефрейтор Протвинь Иван Степановичҡа үлгәндән һуң Советтар Союзы Геройы исеме бирелә.

Бүләктәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Хәтер[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Советтар Союзы Геройы Протвинь Иван Степанович  исеме менән  Башҡортостан Республикаһы Аксаков ҡасабаһында урам аталған.
  • Протвинь урамында ул йәшәгән 39-сы һанлы йортҡа  яҙыу менән мемориаль таҡта ҡуйылған:

Был йортта Советтар Союзы Геройы Иван Степанович Протвинь йәшәгән.[1]

  • И.С. Протвинь исемен Аксаков ҡасабаһының 41-се һанлы  урта мәктәбе йөрөтә. Уның бинаһында  яҙыу менән мемориаль таҡта ҡуйылған:

Был мәктәптә 1926 йылдың 6 июнендә тыуған Советтар Союзы Геройы Иван Степанович Протвинь уҡыған, 28.08. 1944 һәләк булған

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1988. — Т. 2 /Любов — Ящук/. — 863 с. — 100 000 экз. — ISBN 5-203-00536-2.
  • Лицом на запад — Уфа, 1972.
  • Свердлов Ф.Д. Фронтовыми дорогами Литвы — Вильнюс: Минтис, 1985. — 160 б.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Протвинь Иван Степанович. «Герои страны» сайты.