Салауат Юлаев (опера)

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Унда күсергә: төп йүнәлештәр, эҙләү
Опера
Салауат Юлаев
Композитор

Исмәғилев Заһир Ғариф улы

Либретто авторы

Бикбаев Баязит Ғаяз улы

Либретто теле

Башҡорт теле

Сюжет сығанағы

Салауат Юлай улы

Жанр

историческая драма[d]

Күренештәр

4

Картиналар

7

Яҙылған йылы

1954

Беренсе постановка

10 сентябрь 2004 һәм 15 апрель 1955

Беренсе постановка ҡуйылған урын

Өфө, Башҡорт дәүләт опера һәм балет театры

Салауат Юлаев — Баязит Бикбай либреттоһына Заһир Исмәғилев яҙған 4 акттан, 7 шаршауҙан торған опера. Башҡорт халҡының милли батыры Салауат Юлаев тураһында тарихи-героик музыкаль драма.[1]

1-се редакция[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Операның беренсе редакциялағы премьераһы 1955 йылдың 15 апрелендә Башҡорт дәүләт опера һәм балет театрында ҡуйыла.[2] Дирижёры — В. В. Целиковский;

Режиссёры --ҡуйыусылар: СССР-ҙың халыҡ артисы (1955)Арыҫлан Мөбәрәков Һәм А. Н. Бакалейников

Балетмейстеры — Ғәскәров Фәйзи Әҙеһәм улы.

Хормейстеры — Л. Х. Исхакова;

Рәссамы — Мѳхәмәт Нуриәхмәт улы Арыҫланов.

1955 йылда Мәскәүҙә үтәсәк Башҡортостан әҙәбиәте һәм сәнғәте декадаһы алдынан «Салауат Юлаев» операһын тапшырыу була. Унда Салауат Юлаев партияһын Мәскәү консерваторияһының беренсе Башҡорт студияһы ҡарлуғастарының береһе, беренсе башҡорт опера йырсыһы, РСФСР-ҙың атҡаҙанған артисы Хәбир Ғәлимов башҡара[3].

Салауат ролен РСФСР-ҙың халыҡ артисы (1965) Мәғәфүр Хисмәтуллин башҡара.

Көнбикә ролен РСФСР-ҙын Халыҡ артисткаһы (1955) Мәғәфүрә Ғәлиулла ҡыҙы Сәлиғәскәрова башҡара. 1955 йылда Мәскәүҙә Башҡорт әҙәбиәте һәм сәнғәте декадаһында уңышлы күрһәтелә.[4]

Музыкаль яҙмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

(аудио)
Мәғәфүр Хисмәтуллиндын Салауат арияһы
Ҡабат тыңлау өсөн ярҙам
(аудио)
Операһа увертюра. З. Исмәғилев
Ҡабат тыңлау өсөн ярҙам

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Башҡортостан: Ҡыҫҡаса энциклопедия. Урыҫсанан тулыландырылған һәм төҙәтелгән тәржемәһе. /Баш мөхәррир Р. З.Шәкүров. — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» дәүләт ғилми нәшриәте, 1997. 509 бит
  • Башҡортостан: Ҡыҫҡаса энциклопедия. Урыҫсанан тулыландырылған һәм төҙәтелгән тәржемәһе. /Баш мөхәррир Р. З.Шәкүров. — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» дәүләт ғилми нәшриәте, 1997. 509 бит
  • «Огонек», № 21, 1955 год, 22 мая, автор Вл. Рудим.
  • Башҡортостан: Ҡыҫҡаса энциклопедия. Урыҫсанан тулыландырылған һәм төҙәтелгән тәржемәһе. /Баш мөхәррир Р. З.Шәкүров. — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» дәүләт ғилми нәшриәте, 1997. 509 бит