Салауат Юлаев (опера)

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Унда күсергә: төп йүнәлештәр, эҙләү
Салауат Юлаев
Салауат Юлаев
Salauat opera.jpg
Юлай ролендә Салауат Асҡаров
Композитор Исмәғилев Заһир Ғарип улы
Автор(ҙар)
либретто
Бикбаев Баязит Ғаяз улы
Сюжет сығанағы Салауат Юлай улы тормошо
Жанр
Количество действий 4 акт (яңы версияһында 3)
Яҙылыу йылы 1955
Беренсе ҡуйылыуы 1955
Беренсе ҡуйылыу урыны Өфө, Башҡорт дәүләт опера һәм балет театры


Салауат Юлаев - Баязит Бикбай либреттоһына Заһир Исмәғилев яҙған 4 акттан, 7 шаршауҙан торған опера. Башҡорт халҡының милли батыры Салауат Юлаев тураһында тарихи-героик музыкаль драма. [1]

1-се редакция[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Операның беренсе редакциялағы премьераһы 1955 йылдың 15 апрелендә Башҡорт дәүләт опера һәм балет театрында ҡуйыла. [2] Дирижёр — В. В. Целиковский;

Режиссёр --ҡуйыусылар: СССР-ҙың халыҡ артисы (1955)Арыҫлан Мөбәрәков Һәм А. Н. Бакалейников

Балетмейстер - Ғәскәров Фәйзи Әҙеһәм улы.

Хормейстер — Л. Х. Исхакова;

Рәсәм - Арыҫланов Мухамед Нуриахмед улы.

1955 йылда Мәскәүҙә үтәсәк Башҡортостан әҙәбиәте һәм сәнғәте декадаһы алдынан "Салауат Юлаев" операһын тапшырыу була. Унда Салауат Юлаев партияһын Мәскәү консерваторияһының беренсе Башҡорт студияһы ҡарлуғастарының береһе, беренсе башҡорт опера йырсыһы, РСФСР-ҙың атҡаҙанған артисы Хәбир Ғәлимов башҡара[3].

Салауат ролен РСФСР-ҙың халыҡ артисы (1965) Мәғәфүр Хисмәтуллин башҡарған.

Көнбикә ролен РСФСР-ҙын Халыҡ артисткаһы (1955) Мәғәфүрә Ғәлиулла ҡыҙы Сәлиғәскәрова башҡарҙы. 1955 йылда Мәскәүҙә Башҡорт әҙәбиәте һәм сәнғәте декадаһында уңышлы күрһәтелә. [4]

Музыкаль яҙмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

(аудио)
Мәғәфүр Хисмәтуллиндын Салауат арияһы
Ҡабат тыңлау өсөн ярҙам
(аудио)
Операһа увертюра. З. Исмәғилев
Ҡабат тыңлау өсөн ярҙам

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Башҡортостан: Ҡыҫҡаса энциклопедия. Урыҫсанан тулыландырылған һәм төҙәтелгән тәржемәһе. /Баш мөхәррир Р.З.Шәкүров. – Өфө: “Башҡорт энциклопедияһы” дәүләт ғилми нәшриәте, 1997. 509 бит
  • Башҡортостан: Ҡыҫҡаса энциклопедия. Урыҫсанан тулыландырылған һәм төҙәтелгән тәржемәһе. /Баш мөхәррир Р.З.Шәкүров. – Өфө: “Башҡорт энциклопедияһы” дәүләт ғилми нәшриәте, 1997. 509 бит
  • “Огонек”, №21, 1955 год, 22 мая, автор Вл. Рудим.
  • Башҡортостан: Ҡыҫҡаса энциклопедия. Урыҫсанан тулыландырылған һәм төҙәтелгән тәржемәһе. /Баш мөхәррир Р.З.Шәкүров. – Өфө: “Башҡорт энциклопедияһы” дәүләт ғилми нәшриәте, 1997. 509 бит