Сидоренко Александр Филиппович

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Сидоренко Александр Филиппович
Заты ир-ат
Гражданлығы Flag of the Soviet Union.svg СССР
Принадлежность СССР
Тыуған көнө 15 ғинуар 1915({{padleft:1915|4|0}}-{{padleft:1|2|0}}-{{padleft:15|2|0}})
Тыуған урыны Рәсәй империяһы, Томская губерния[d], Барнаульский округ[d], Новосвободное[d]
Вафат булыу көнө 20 июнь 1982({{padleft:1982|4|0}}-{{padleft:6|2|0}}-{{padleft:20|2|0}}) (67 йәш)
Вафат булған урыны СССР, Башҡорт АССР-ы, РСФСР, Өфө
Ерләнгән урыны Өфө Көньяҡ зыяраты[d]
Бүләктәре һәм маҡтаулы исемдәре
Ленин ордены Советтар Союзы Геройы медаль «За отвагу»
Сәйәси фирҡә ағзаһы Советтар Союзы Коммунистар партияһы[d]
Һуғыш/алыш Бои на Халхин-Голе[d]

Сидоренко Александр Филиппович (15 ғинуар 1915 йыл — 20 июнь 1982 йыл) — Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы,  кесе сержант, Советтар Союзы Геройы (1944 йыл).

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Сидоренко Александр Филиппович 1915 йылдың 15 ғинуарында Томск губернаһының (хәҙер Алтай крайының Хабар районы)  Новосвободный  ҡасабаһында тыуған.

1924 йылдан Кемерово өлкәһенең Анжерке ҡалаһында, Чита өлкәһенең Халярте ҡасабаһында, Кемерово өлкәһенең Киселевск ҡалаһында  йәшәгән. 1936 йылданИркутск өлкәһенең Вознесенский  ағас эшкәртеү хужалығында тракторсы. 

Сидоренко 19381939 йылдарҙа Ҡыҙыл Армияла хеҙмәт итә.  Халхин-Голда һуғыштарҙа ҡатнаша.

1940 йылдың ғинуарына тиклем Сидоренко автотранспорт колоннаһы комиссары була. 1942 йылдың июнь айында  Черемховский район хәрби комиссариаты тарафынан йәнә  армияға саҡырыла. Һуғышта 1943 йылдың яҙынан үҙйөрөшлө артиллерия ҡоролмаһының механик-водителе булып хеҙмәт итә. Курск дуғаһында, Днепрҙы һуғышып аша сыҡҡанда һәм Киевты азат итеүҙә ҡатнаша.

1893-сө үҙйөрөшлө артиллерия полкының механик-водителе (6-сы гвардия танк корпусы 3-сө гвардия танк армияһы, 1 Украина фронты),  кесе сержант. Ул Фастов ҡалаһына беренсе булып бәреп инә  (7.11.1943). Экипаж 2 ут нөктәһен, 3 зенит пушкаһын юҡ итә.

1944 йыл1945 йылдарҙа Горький уҡыу хәрби-сәйәси училищеһында уҡый. 1946 йылда демобилизациялана.

Демобилизациянан һуң Красноярск крайының  һәм Киров өлкәһенең урман сәнәғәтендә эшләй. 1956 йылдан  Өфөлә йәшәй, ремонтлау заводының һәм ағас эшкәртеү комбинатының директоры була[1].

1982 йылдың 20 июнендә вафат була. Өфө ҡалаһының Көньяҡ зыяратында ерләнә.

Батырлығы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

«Кесе сержант Сидоренко Фастов ҡалаһы өсөн барған алыштарҙа батырлыҡ һәм ҡаһарманлыҡ күрһәтә. Уның самоходы ҡалаға беренсе булып барып инә, уты һәм тәгәрмәс сылбыры менән дошмандың хәрби расчетын һәм ике ут нөктәһен юҡ итә. Дошмандың ҡаршы бер һөжүмендә фашист снаряды самоходтың моторына эләгә. А.Ф. Сидоренко килеп еткән пехотасылар менән гитлерсылар шартлатып өлгөрмәгән зенит пушкаһын хәрби хәлгә килтерә һәм дошманға ут аса. Дошмандың ҡаршы һөжүме килеп сыҡмай»[2].

1944 йылдың 10 ғинуарында  Сидоренко Александр Филипповичҡа Советтар Союзы Геройы исеме бирелә[3].

Бүләктәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Сидоренко Александр Филиппович. «Герои страны» сайты.
  2. 2,0 2,1 Бүләкләү ҡағыҙы «Халыҡ батырлығы» мәғлүмәт электрон базаһында (архив материалдары: ЦАМО, ф. 33, оп. 793756, д. 43, л. 420, 421).
  3. 3,0 3,1 Указ Президиума Верховного Совета СССР «Халыҡ батырлығы» мәғлүмәт электрон базаһында (архив материалдары: ЦАМО, ф. 33, оп. 686043, д. 4, л. 11).
  4. Приказ о награждении «Халыҡ батырлығы» мәғлүмәт электрон базаһында (архив материалдары: ЦАМО, ф. 33, оп. 690155, д. 1862, л. 1).

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1988. — Т. 2 /Любов — Ящук/. — 863 с. — 100 000 экз. — ISBN 5-203-00536-2.
  • Алешкин А. М. Сердцем на амбразуру. — Иркутск, 1976.
  • Славные сыны Башкирии. — Уфа, 1979, кн. 4.
  • Башкирская энциклопедия. Гл. ред. М. А. Ильгамов; т. 5. П-С. — Уфа: Башкирская энциклопедия, 2009. — 576 с. — ISBN 978-5-88185-072-2.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]