Софи Лорен

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Софи Лорен
итал. Sophia Loren
Рәсем
Заты ҡатын-ҡыҙ[1][2][3]
Гражданлығы Flag of Italy.svg Италия
Тыуған ваҡыттағы исеме итал. Sofia Scicolone
Тыуған көнө 20 сентябрь 1934({{padleft:1934|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:20|2|0}})[4][5][6] (84 йәш)
Тыуған урыны Италия короллеге[d], Рим
Бер туғандары Анна-Мария Шиколоне[d]
Хәләл ефете Карло Понти[d] һәм Карло Понти[d]
Балалары Carlo Ponti[d] һәм Эдоардо Понти[d]
Өсөн хөкөм ителгән tax noncompliance[d]
Һөнәр төрө актёр, модель, йырсы, автобиограф, участница конкурса красоты, кино актёры
Биләгән вазифаһы председатель жюри Каннского кинофетиваля[d]
Жанр Комедия һәм мелодрама[d]
Лейбл звукозаписи RCA Victor[d]
Бүләктәре һәм маҡтаулы исемдәре
Әүҙемлек осороноң башы Ошибка Lua в Модуль:Wikidata на строке 194: Функция для отображения свойства не найдена.
Күҙ төҫө зелёный[d]
Цвет волос коричневые волосы[d]
Музыка ҡоралы вокал[d]
Рәсми сайт sophialoren.com
Commons-logo.svg Софи Лорен Викимилектә

Софи́ Лоре́н[7] (Sophia Loren; ысын исеме — Софи́я Вилла́ни Шиколо́не, итал.итал. Sofia Villani Scicolone; тыуған 20 сентябрь, 1934 йыл, Рим, Италия) — итальян актёры һәм йырсыһы. Бик күп кинофестивалдәрҙең — Канны (1961), Венеция (1958, 1998, 2002), Мәскәү (1965, 1997), Берлин (1994) кинофестивалдәренең почетлы премияларына лайыҡ. Сан-Себастьянда МКФ-ның иң яҡшы актрисаһы Призы (1974) хужаһы. Биш тапҡыр «Алтын глобус» премияһы лауреаты («донъя публикаһының яратҡан актрисаһы» махсус номинацияһында). Сит ил фильмында иң яҡшы ҡатын-ҡыҙ роле өсөн «Оскар» премияһының Беренсе лауреаты (1962). «Кинематографҡа һүрелмәҫ гүзәллек биргән иҫтә ҡалырлыҡ ролдәргә бай карьераһы өсөн» тапшырылған почётлы «Оскар» (1991) хужаһы.

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Бала сағы һәм үҫмер йылдары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

София Шиколоне 1934 йылдың 20 сентябрендә Римдә тыуа. Ул тыуғандан һуң ғаилә Неаполь янындағы ҙур булмаған балыҡсылар ҡаласығы Поццуолиға күсә, Софияның бала сағы һәм үҫмер йылдары шунда үтә. Үҫмер сағында уға «Стеккетто» ҡушаматы тағыла, тәржемәлә «Шыйҙа» — буйының оҙон булыуы һәм ябыҡлығы быға сәбәп. Ун дүрт йәшендә урындағы матурлыҡ конкурсында еңеүе уның данға табан барған юлда иң тәүге баҫҡысы була, шунан һуң Софиялар ғаиләһе Римгә күсенә. 1950 йылда София «Мисс Италия» конкурсында ҡатнаша һәм «Мисс Элегантлыҡ» призын яулай.

Сираттағы конкурс ваҡытында София продюсер һәм үҙенең буласаҡ тормош юлдашы, 22 йәшкә олораҡ Карло Понти менән таныша. Ул мәлдә Понтиҙың ғаиләһе була, ә католик өсөн айырылыу бик сетерекле хәл. Ватикандың айырылышыуҙы раҫлауын көтөп-көтөп арығас, Карло менән София йәшерен рәүештә Мексикала өйләнешә. Байтаҡ ваҡыттан айырылышыу, ысынлап та, раҫлана һәм 1966 йылдың апрелендә Карло икенсе тапҡыр Софияға өйләнә.

Тәүҙә Понти үҙенең ҡатынын «Аҡ ҡолдарҙы һатыу» (1953) кеүек әллә ни киң танылыу алмаған кинофильмдарҙа секс-бомба сифатында күрергә теләй. Ул София Лазарро (итал. Lazarro) псевдонимы аҫтында төшә башлай, әммә 1953 йылда Понти кәңәше буйынса уны Лоренға алмаштыра (ул мәлдә популяр швед актрисаһы Мартой Торенға оҡшаш). 1960-сы йылдарҙа Карло Понти, халыҡ-ара ғауға ҡубыуҙан ҡурҡып, йәш Лорендың бөтә эротик фильмдарын да һатып ала.

1950-се йылдар уртаһына София йондоҙға һәм Италияның секс-символына әйләнә. «Аттила» (1954) фильмы — Лорендың сит илгә прокатҡа сыҡҡан беренсе фильмы, Энтони Куинн уның партнеры була.

«Һыуҙағы йорт» (1958) фильмында Кэри Грант менән.

Бөтә донъяға танылыу[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Витторио де Сиканың «Неаполь алтыны» (1954) фильмында Лорен тәүге тапҡыр етди кинотәнҡитселәрҙең иғтибарын үҙенә йәлеп итә, унда София үҙенең характерына хас ролде — ҡаны уйнап торған неополитан лавкасын уйнай.

Де Сика София Лорендың актерлыҡ һәләтен тулы кимәлдә аса. "Чочара"ла Жан-Поль Бельмондо менән (1961, Канн фестивале призы һәм «Оскар», Иң яҡшы ҡатын-ҡыҙ роле өсөн), «Кисә, бөгөн, иртәгә» (1963), «Итальянса никах» (1964, Мәскәү фестивале призы), «Көнбағыштар» (1970) — ошо режиссер фильмдары. Һуңғы өс картинала Марчелло Мастроянни София Лорендың парнеры була, улар кино тарихында иң атаҡлы дуэтты тыуҙырыуға өлгәшә.

«Чочара» фильмындағы әсә роле — София Лорендың актёрлыҡ һәләтенең иң юғары нөктәһе. Был неореалистик фильм Альберто Моравиа романы буйынса төшөрөлә. Ошо роль өсөн Лоренға «Оскар» премияһы бирелә. Шулай итеп, беренсе тапҡыр был номинацияла премия инглиз телендә төшөрөлмәгән фильмға тапшырыла.

Голливуд карьераһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

1957 йылдан Лоренға Голливудта киноға төшөргә тәҡдиме даими килеп тора. Ул «MGM» һәм «Paramount Pictures» кеүек компаниялар контракттары буйынса Американың хыялдар фабрикаһында әүҙем эшләй. «Ғорурплыҡ һәм мөхәббәт дәрте» Голливудта төшкән тәүге фильмдарының береһе, унда София Фрэнк Синатра һәм Кэри Грант (1957) менән уйнай. Гранттың итальян актрисаһына ғишыҡ тотоуы тураһында имеш-мимеш күп йөрөй, әммә был турала әллә ни бер нимә лә билдәле түгел.

«Рим империяһының түңкәрелеүе» фильмы өсөн ул донъяла беренсе булып миллион доллар гонорар ала. 1967 йылда уға бөйөк Чаплиндың «Гонконгтан килгән графиня» фильмында урыҫ фәхишәһе ролен уйнарға тура килә.

Ун биш йыл барышында (1957—1972) Лорен Голливудтың иң популяр булған артистарының бөтәһе менән дә тип әйтерлек төрлө фильмдарҙа бергә уйнай.

209 йылдың июнендә актриса Джоан Коллинз менән

1994 йылда ул һуңғы тапҡыр Мастроянни менән Роберт Олтмендың «Юғары мода» фильмында, ә 1996 йылда Джек Леммон һәм Уолтер Маттау менән «Мыжыҡ ҡарттар болара» фильмында уйнай.

2002 йылда ул үҙенең улы Эдуардо Понтиның «Тик беҙҙең арала ғына» фильмында төп ҡатын-ҡыҙ ролдәренең береһен башҡара.

Модель карьераһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

2014 йылда Damiani ювелир компанияһы актриса хөрмәтенә «Sophia Loren» тип аталған биҙәүестәр коллекцияһын сығара. Коллекцияға аҡ һәм алһыу алтындан алҡа, мунсаҡ, сылбырға тағылған сулпы, беләҙек һәм балдаҡ инә[8]. Софи Лорен коллекцияның йөҙө була һәм коллекцияның фотосессияһында һәм промотурында ҡатнаша.

Шәхси тормошо[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Кинола уңышҡа өлгәшеүенә ҡарамаҫтан, Софии Лорен балаһы булмауҙы бик ауыр кисерә. Бер нисә йыл буйы ул түлһеҙлектән дауалана. 1968 йылда улы кескәй Карло Понти- (инг.)баш. (инг.)баш., ә дүрт йылдан — икенсе улы Эдоардо (инг.)баш. (инг.)баш..тыуа.

1970-се йылдарҙың икенсе яртыһында Лорен кинола һирәгерәк күренә, ә 1984 йылдан уның ролдәре бөтөнләй уңышлы булмай. В 1979—1980 йылдарҙа автобиографик китабын сығара һәм уның буйынса телефильм төшөрә. 1982 йылда һалым түләүҙән ситләшкән өсөн 18 көнгә төрмәгә ябып ҡуялар. Артабанғы йылдарҙа ул тағы ла бер хәтирәләр китабын яҙа һәм парфюмерия серияһына нигеҙ һала. 1999 йылда уның «Рецептар һәм иҫтәлектәр» тигән китабы сыға.

2007 йылда 72 йәшлек актриса танылған «Пирелли» календары өсөн киноға төшә.

Мираҫы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

София Лорен йор һүҙле булыуы менән билдәле. Уның китаптарындағы ҡайһы бер һүҙбәйләнештәр Италияла тапҡыр һүҙҙәргә әйләнгән. Генуяның архиепоскобы бер тапҡыр, Ватикан, нигеҙҙә, кешеләрҙе клонлаштырыуҙы хупламай, әммә Софии Лорен өсөн иҫкәрмә яһай алыр ине, тип мәрәкәләй..

София Лорендың Голливудтың «Дан аллеяһында» (№ 2000) йондоҙо бар.

Этобиконың Торонто районында урамдарҙың береһе София Лорен[9] исемен йөрөтә.

Фильмография[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Наградалары һәм номинациялары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Кинематографические награды
Йыл Атамаһы Награда Категория Һөҙөмтә
1961 Чочара Канн кинофестивале Иң яҡшы ҡатын-ҡыҙ роле өсөн Көмөш премия Еңеүсе
1962 Чочара Оскар Иң яҡшы ҡатын-ҡыҙ роле Еңеүсе
1962 Чочара Британия академияһы Иң яҡшы сит ил актрисаһы Еңеүсе
1964 Золотой глобус Иң яҡшы кинодебют Еңеүсе
1965 Итальянса никах Оскар Иң яҡшы ҡатын-ҡыҙ роле Номинант
1965 Итальянса никах Алтын глобус Иң яҡшы ҡатын-ҡыҙ роле Номинант
1965 Алтын глобус Иң яҡшы кинодебют Еңеүсе
1965 Итальянса никах Серебряная премия Иң яҡшы ҡатын-ҡыҙ роле Еңеүсе
1966 Алтын глобус Иң яҡшы кинодебют Номинант
1969 Алтын глобус Иң яҡшы кинодебют Еңеүсе
1970 Алтын глобус Иң яҡшы кинодебют Номинант
1971 Алтын глобус Лучший кинодебют Номинант
1977 Алтын глобус Лучший кинодебют Еңеүсе
1991 Оскар «Донъя кинематографы хазиналарының береһенә» почетлы премия хужаһы Еңеүсе
1994 Берлин кинофестивале Почетлы Алтын Айыу Еңеүсе
1995 Юғары мода Алтын глобус Икенсе пландағы Иң яҡшы ҡатын-ҡыҙ роле Номинант
1997 Махсус Көмөш «Изге Георгий» Донъя кинематографына индергән өлөшө өсөн Еңеүсе
1998 Венеция кинофестивале Донъя кинематографына индергән өлөшө өсөн Алтын арыҫлан Еңеүсе

1991 йылда Софи Лорен Почётный легион[10] француз орденының Кавалер тәреһе менән бүләкләнә, ә 1996 йылда «Италия Республикаһы алдындағы хеҙмәттәре өсөн» орденының[11][12] Ҙур тәреһенә лайыҡ була. 2012 йылдың декабрендә Софи Лоренға Изге Агата санмарин орденының[13].Бөйөк офицеры дәрәжәһе бирелә.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. VIAF — 2012.
  2. Немецкая национальная библиотека, Берлинская государственная библиотека, Баварская государственная библиотека и др. Record #118574302 // Общий нормативный контроль (GND) — 2012—2016.
  3. идентификатор BNF: اوپن ڈیٹا پلیٹ فارم, платформа відкритих даних, платформа открытых данных, plateforme de données ouvertes, piattaforma di dati aperti, Opendata-Plattform, otevřená data platforma, åben-data-platform, տվյալների բաց շտեմարան, platforma za odprte podatke, plataforma de datos abierta, plataforma de dados aberta, платформа адкрытых дадзеных, платформа на отворените данни, platforma otwartych danych, ашық деректер платформасы, ачык маалыматтарды платформа, açıq data platforma, ochiq ma'lumotlar platforma, açık verilerin platformu, платформа отвореног података, platforma otvorenih podataka, platforma otvorenog podataka, platforma otvorených údajov, πλατφόρμα ανοικτών δεδομένων, platformu atklātā datu, platforma atvira duomenų, platvormi avatud andmete, avoimen datan foorumi, nyílt adatok platformja, პლატფორმა ღია მონაცემები, платформа за отворени податоци, нээлттэй мэдээллийн тавцан, platformă de date deschise, platformo de malferma datumoj, open data platform, плятформа адкрытых зьвестак, Усьтэм даннойёслэн платформазы — 2011.
  4. SNAC — 2010.
  5. Encyclopædia Britannica
  6. Discogs — 2000.
  7. В разных странах известна также как Софи́я Ло́рен или Со́фия Ло́рен.
  8. Gemtech. www.gemtech.ru. 16 август 2016 тикшерелгән.
  9. Sophia Loren Court, Toronto, Ontario at Google Maps
  10. Sophia Loren Archives - Profile - Awards and Recognitions  (инг.). lorenarchives.com. Тәүге сығанаҡтан архивланған 5 март 2017. 5 март 2017 тикшерелгән.
  11. Sofia Loren diventa cavaliere  (итал.). la Repubblica.it (1997-03-15). Тәүге сығанаҡтан архивланған 5 март 2017. 5 март 2017 тикшерелгән.
  12. Conferimento di onorificenze dell'ordine "Al merito della Repubblica italiana". (GU Serie Generale n.56 del 8-3-1997 - Suppl. Ordinario n. 52)  (итал.). Gazzetta Ufficiale (1997-03-08). Тәүге сығанаҡтан архивланған 5 март 2017. 5 март 2017 тикшерелгән.
  13. Sophia Loren riceve onorificenza da Repubblica di San Marino  (итал.). RB Casting (2012-12-09). Тәүге сығанаҡтан архивланған 5 март 2017. 5 март 2017 тикшерелгән.

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Софи Лорен. Авт.: Уоррен Харрис. Москва, «Эксмо», 2007. ISBN 978-5-699-21239-2

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]