Сәлихов Кев Миңнулла улы

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Сәлихов Кев Миңнулла улы
Заты ир-ат
Гражданлығы Flag of Russia.svg Рәсәй
Тыуған көнө 3 ноябрь 1936({{padleft:1936|4|0}}-{{padleft:11|2|0}}-{{padleft:3|2|0}}) (82 йәш)
Тыуған урыны СССР, РСФСР, Башҡорт АССР-ы, Бәләбәй районы
Һөнәр төрө физик
Эш биреүсе Ҡазан университеты[d]
Ойошма йәки клуб ағзаһы Рәсәй Фәндәр академияһы[d] һәм Комиссия по борьбе с лженаукой и фальсификацией научных исследований[d]
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
орден «За заслуги перед Отечеством» IV степени «Почёт Билдәһе» ордены Ленин премияһы Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған фән эшмәкәре орден «За заслуги перед Отечеством» III степени
Уҡыу йорто Ҡазан университеты[d]
Ғилми дәрәжә физика-математика фәндәре докторы[d]

Кев Миңнулла улы Сәлихов (3 ноябрь 1936 йыл) — физика-математика фәндәре докторы, профессор, Рәсәй Фәндәр академияһы академигы, парамагнетиктар, томография, нанолитографияла спин системалары динамикаһы өйрәнеү өлкәһендә төп белгес, Е. К. Завойский исемендәге Ҡазан физика-техник институты директоры һәм Ҡазан ғилми үҙәге рәйесе урынбаҫары, Татарстан Республикаһы Фәндәр академияһы вице-президенты.

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

1936 йылдың 3 ноябрендә Башҡорт АССР-ының Бәләбәй районы Ҡыҙыл йылға ауылында тыуған[1].

1959 йылда В. И. Ульянов-Ленин исемендәге Ҡазан дәүләт университетының физика факультетын тамамлай.

1959 йылдан алып 1962 йылға тиклем СССР Фәндәр академияһының юғары молекуляр берләшмәләре институты аспирантураһында белем ала.

1963 йылда Ҡарағанда ҡалаһында Политехник институтта эшләй[1].

1963 йылдан 1988 йылға тиклем СССР-ҙың Фәндәр академияһы Себер бүлексәһенең Химик кинетика һәм яныу институтының ғилми хеҙмәтҡәре булып эшләй.

19681988 йылдарҙа — доцент, Новосибирск дәүләт университетының дөйөм һәм теоретик физика кафедраһы профессоры.

1989 йылдан — В. И. Ульянов — Ленин исемендәге Ҡазан дәүләт университетының химик физика кафедраһы мөдире.

1988 йылдан — Е. К. Завойский исемендәге Ҡазан физика-техник институты директоры.

Фәнни эшмәкәрлеге химик һәм медицина физикаһы, радиоспектроскопия, квант информатикаһы проблемаларына арналған. Сәлихов тарафынан тышҡы магнит ҡырҙарының радикаль реакцияларға йоғонтоһо, изотоплы магнит эффекты теориялары эшләнә; радикаль парҙар рекомбинацияһы ихтималлығының ҡыр бәйләнешлелегенең экстремаль характерҙа булыуы алдан әйтеп бирелә һ.б.[1].

230-ҙан ашыу фәнни хеҙмәт авторы.

Инглиз һәм немец телдәрен белә.

Ғаиләһе[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Өйләнгән, ике балаһы бар.

Библиография[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Салихов К. М., Семёнов А. Г., Цветков Ю. Д. Электронное спиновое эхо и его применение. — М.: Наука, 1976.
  • Замараев К. И., Молин Ю. Н., Салихов К. М. Спиновый обмен. — М.: Наука, 1977.
  • Бучаченко А. Л., Сагдеев Р. З., Салихов К. М. Магнитные и спиновые эффекты в химических реакциях. — Новосибирск: Наука, 1978.
  • Салихов К. М. 10 лекций по спиновой химии. — 2000.

Наградалары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Ленин премияһы лауреаты — фән һәм техника өлкәһендә (1986), Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (1995)[2]
  • ЭПР Халыҡ-ара йәмғиәтенең алтын миҙалы,
  • IV дәрәжә «Ватан алдындағы хеҙмәттәре өсөн» ордены (2007)[3]
  • «Почёт Билдәһе» ордены (1971)
  • «РИКЕН ғилми үҙәгенең билдәле ғалимы» исеме (Япония)
  • Татарстан Республикаһының дәүләт премияһы лауреаты — фән һәм техника өлкәһендә (1998)
  • Александр фон Гумбольдт исемендәге халыҡ-ара фондының премияһы лауреаты (Германия, 2001)
  • ,Е. К. Завойский исемендәге халыҡ-ара премия лауреаты (2004)
  • Бөйөк Британия Король химик йәмғиәтенең Брукер премияһы лауреаты (2012)[4].
  • «Татарстан Республикаһында күрһәткән хеҙмәттәре өсөн» ордены (2006)

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

[1]