Талаҡ (айырылышыу)

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Талаҡ
ғәр. الطلاق

1. Әй Пәйғәмбәр һәм уның өммәте, әгәр ҡатындарығыҙҙы талаҡ ҡылыр булһағыҙ, күремдәре бөткәс, пак хәлдәрендә яҡынлыҡ ҡылмайса талаҡ ҡылығыҙ үә күрем көндәрен һәм талаҡ ғиддәтен атағыҙ, талаҡ ғиҙҙәте пак ваҡыттарында талаҡ ителеп өс күреме уҙҙырып пакланған ваҡыттарына саҡлылыр. Күрем күргән ваҡыттарында һәм балаға йөклө булһалар, никахты өҙөү дөрөҫ булмай. Раббығыҙ булған Аллаһуҙан ҡурҡығыҙ. Уның хөкөмдәрен боҙмағыҙ! Талаҡ ҡылғас ҡатынығыҙҙы торған өйҙәренән сығармағыҙ,үә өс күреме уҙҙырып пакланғандан тиклем ул хатындар үҙ ихтыярҙары менән дә өйҙән сыҡмаһындар, ләкин асыҡтан-асыҡ боҙоҡ эш ҡылһалар, урлашыу, зина ҡылыу кеүек эштәр ҡылһалар - ул ваҡытта өйҙәренән сығарырбыҙ! Был хөкөмдәр Аллаһуның сиктәрелер. Кемдер Аллаһуның сигенән сығып эш ҡылһа, тәхҡиҡ ул үҙенә золом ҡылды. Әй талаҡ ҡылыусы ир-ат, белмәҫһең, бәлки Аллаһ талаҡтан һуң һинең файҙаңа эш ҡылыр, йәғни арағыҙға мәхәббәт һалыр ҙа өр-яңынан ҡушылып тора башларһығыҙ. "Талаҡ ҡылғандан һуң теләгегеҙ булһа яңынан ҡушылып торорға шәриғәттә юл булғаны өсөн, талаҡ ҡылған хатыннарҙы ғиҙҙәттәре үтмәйсә өйөгөҙҙән сығармағыҙ, һәм бер юлы өс талаҡ ҡылмағыҙ!" Ayah.svg Әгәр талаҡ ҡылған ҡатындың ғиҙҙәттәре тулһа, яңынан ҡушылып торорға теләһәгеҙ изгелек менән тороғоҙ, әгәр торорға теләмәһәгеҙ, мәһәрҙәрен һәм башҡа тейешле әйберҙәрен биреп, изгелек менән айырығыҙ, үҙегеҙҙең арағыҙҙан ике хаҡ мосолман кеше, ҡатынығыҙҙы талаҡ ҡылыуығыҙға йәки яңынан тороуығыҙға ғыуаһ булһындар! Әй ғыуаһ булған кешеләр, ғыуаһлыҡ эшегеҙҙе хаҡлыҡ менән Аллаһ ризалығы өсөн үтәгеҙ! Был хөкөмдәр һеҙгәлер, ул хөкөмдәр Аллаһуға үә ҡиәмәт көнөнә иман килтергән кешеләр Аллаһ тарафынан вәғәз ҡылыналар. Берәү Аллаһуға гөнаһлы булыуҙан һаҡланһа, ул кешегә Аллаһ донъяла һәм ахирәттә ҡайғылы булыуҙан ҡотолоу юлын аса. Ayah.svg Дәхи ул кешене Аллаһ уйламаған ерҙән ризыҡландырыр. Бер кеше үҙен һәм дә эшен Аллаһуға тапшырһа, уның хәжәттәрен үтергә Аллаһ етәлер. Тәхҡиҡ Аллаһ Үҙенең эштәрен еренә еткереүсе, әлбиттә, Аллаһ нәмәгә сик үлсәү куйды. Ayah.svg Хатындарығыҙҙан ҡартлыҡ сәбәпле күремдән туҡтаған ҡатындар һәм күрем күрмәй торған бик йәш ҡатындар талаҡ ителһәләр, ғиҙҙәттәре тураһында шикләнһәгеҙ, уларҙың ғиҙҙәттәре өс айҙыр, үә йөклө ҡатындарҙың ғиҙҙәттәре балаларын тыуҙырғансылыр. Шулай ҙа кемдер Аллаһуҙан ҡурҡһа, ҡатын ҡорһағындағы балаһын йәшермәһә, Аллаһ уның һәр эшендә еңеллек бирер. Ayah.svg Былар Аллаһуның хөкөмдәрелер, уларҙы һеҙҙең өсөн иңдерҙе. Берәү Аллаһуҙан ҡурҡһа, Уның хөкөмдәрен боҙоуҙан һаҡланһа, ул кешенең гөнаһтарын ҡаплар һәм әжерен олуғ ҡылыр. Ayah.svg Ул талаҡ ҡылған ҡатындарығыҙҙы үҙегеҙ торған өйҙәрегеҙҙең береһендә тотоғоҙ үә көсөгөҙ еткәнсе тәрбиәләгеҙ, үә уларға зарар тейҙермәгеҙ,өйҙән сығып китергә мәжбүр итер өсөн. Әгәр ул талаҡ ителгән ҡатындар йөклө булһалар, уларҙы ашатығыҙ, кейендерегеҙ, балаларын тыуҙырғандарына тиклем. Әгәр тыуҙырған балаларын һеҙҙең өсөн имеҙһәләр, имеҙгәндәре өсөн хаҡын түләгеҙ, хатта үҙ-ара шәриғәткә мыуафиҡ кәңәштәрҙе ҡабул итегеҙ. Әгәр ир-ат балаһын имеҙгән өсөн талаҡ ҡылған ҡатынына хаҡын түләргә ауырһынһа йәки ҡатын балаһын имеҙергә ауырһынһа, ул ваҡытта баланы икенсе бер ят ҡатын имеҙер. Ayah.svg Иркен тормышло ир кеше талаҡ ҡылған ҡатынына йәки бала имеҙеүсе ҡатынға иркенерәк итеп бирһен үҙенең байлығынан, әммә түбән тормышло ярлы булһа, Аллаһ биргәндән көсө еткән ҡәҙәрле бирһен. Бит Аллаһ һис кемде бирергә көсләмәй, ләкин Үҙе биргән тиклем генә көс һалдырыр. Ярлы үә ауыр тормоштан һуң Аллаһ донъяла йәки ахирәттә бер аҙҙан тормышто бай иркен ҡылыр.

Талаҡ -(рус. таля́к, ғәр. الطلاق‎ — айырылыу‎) — исламда айырылышыу. Айырылышыу тураһында ир иғлан итә, йәки ҡатынының үтенесе буйынса шәриғәт хөкөмдарҙары ҡарар хоҡуҡлы. Ҡатын менән айырылышырға теләгән ир-ат, иҫе-аҡылы теүәл, аҡылы камил, бәлиғлыҡ йәшендә булырға тейеш, һәм үҙ ихтыяры айырылышыуы шарт . Бөтә мәҙһәбтәрҙә лә, ҡатындың хәйеҙе (күреме) йәки бала тапҡандан һуң ҡан килеп торғанданда (нифас) айырылышыу тыйыла. Сөнниҙәрҙең дүрт мәҙһәбендә лә шундай саҡта ҡатыны менән айырылышыу тыйыла (харам), әммә, шуға ҡарамаҫтан, ғәмәлдә ҡала. Жәфәриҙәрҙең фиҡһы буйынса башҡа ҡайһы бер осраҡтарҙан тыш талаҡ көсөндә ҡала алмай. Шиғыйҙарҙа айырылышыу өсөн ике шаһит алдында талаҡ әйтеү талап ителә.


Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]