Шиһабутдинов Филарет Һаҙый улы

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Шиһабутдинов Филарет Һаҙый улы
Заты ир-ат
Тыуған көнө 12 февраль 1947({{padleft:1947|4|0}}-{{padleft:2|2|0}}-{{padleft:12|2|0}}) (72 йәш)
Тыуған урыны СССР
Һөнәр төрө рәссам

Шиһабутдинов Филарет Һаҙый улы (12 февраль 1947 йыл) — совет һәм Рәсәй графигы һәм рәссамы. 1977 йылдан СССР Рәссамдар союзы ағзаһы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған рәссамы (2014).

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Филарет Һаҙый улы Шиһабутдинов 1948 йылдың 12 февралендә Башҡорт АССР-ының Ауырғазы районы Әхмәр ауылында тыуа[1].

1966 йылда Өфө сәнғәт училищеһын тамамлай. Артабан бер аҙ ваҡыт Себер тарафтарында, Кемерово өлкәһе Белов ҡалаһында йәшәп ала. Художество мәктәбендә уҡыта, графика менән шөғөлләнә. 1974 йылда Өфөгә ҡайта, Башҡорт ижади-производство комбинатына рәссам булып эшкә урынлаша. 1998 йылда Өфө сәнғәт училищеһында уҡытыусы булып эшләй башлай.

Ижады[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Башҡорт энциклопедияһы уны башҡорт графикаһының «сағыу вәкилдәренең береһе» тип атай. Линогравюра техникаһындағы эштәре («Иҫке Өфө» серияһы, 1976; «Ҡышҡы нағыш», 1985), офорт («Ҡар яуғандан һуң», 1978), һүрәт («Ҡаҙан урамында», 1985) менән таныла. 1990-сы йылдарҙың беренсе яртыһынан рәссам һынлы сәнғәткә мөрәжәғәт итә («Хыялға бирелеү», 1993; «Бесәнгә төшөүҙе көтөү», 1999; һәм башҡалар), әммә графика өлкәһендәге эшен дә дауам итә («Минең ҡалам» серияһы, 1995).

«Башҡорт һынлы сәнғәт мәктәбе» монографияһы авторы Г. Г. Калитов фекеренсә, Филарет Шиһабутдиновтың 1990-сы — 2000-се йылдарҙағы эштәре «үткәндәрҙең формаһын һәм эстетикаһын инҡар итеү хас булған постмодернизм йүнәлешенә ҡарай».

Танылыу[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

1977 йылдан СССР Рәссамдар союзы ағзаһы.

Күргәҙмәләре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

1972 йылдан төрлө күргәҙмә проекттарҙа ҡатнаша (халыҡ-ара күргәҙмәләрҙә лә). Рәссамдың персональ күргәҙмәләре күп тапҡырҙар Өфөлә (1997—1999, 2000—2005, 2007, 2011) ойошторола; 2010 йылда Магнитогорск ҡалаһында уның персональ күргәҙмәһе үткәрелә. 2013 йылда Өфө художество галереяһында, уның 65 йәшлек юбилейына арнап, Филарет Шаганың (Шага — ижади псевдонимы) персональ күргәҙмәһе үткәрелә[2].

Музей коллекцияларындағы эше[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Рәссамдың эштәре Рәсәй һәм сит илдәрҙең төрлө музейҙарында, шул иҫәптән Гапар Айтиев исемендәге Милли сәнғәт музейында (Бишкек)[3], БГХМ, Өфө художество галереяһында (Өфө) күрһәтелә.

Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • 2014 йылда «Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған рәссамы» исеменә лайыҡ була.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Бондаренко Л. В. Шагабутдинов Филарет Хадиевич. Башкирская энциклопедия. Тәүге сығанаҡтан архивланған 3 апрель 2017. 3 апрель 2017 тикшерелгән.
  2. Эльвира Попова «Мимолётные мгновения из сна» Филарета Шага. Уфимская художественная галерея (2013-03-01). Тәүге сығанаҡтан архивланған 3 апрель 2017. 3 апрель 2017 тикшерелгән.
  3. Лейла Аралбаева Картины башкирских художников подарят Национальному музею изобразительных искусств Кыргызстана. Башинформ (2015-02-20). Тәүге сығанаҡтан архивланған 3 апрель 2017. 3 апрель 2017 тикшерелгән.

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Галлямова Л. Г. Краски родного края: очерки о художниках Башкортостана. — Уфа: Китап, 2002. — 171 с.
  • Калитов Г. Г. Башкирская школа живописи. — Уфа: Гилем, 2011. — 130 б. — ISBN 978-5-7501-1267-8.
  • Шагабутдинов Филарет // Художники Советской Башкирии / сост. Э. П. Фенина — Уфа: Башкирское книжное издательство, 1979. — Б. 209-210. — 232 б.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]