Ғәрәп-израиль конфликты

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Ғәрәп-израиль конфликты
Arab Israeli Conflict 5.png

Израиль һәм Ғәрәп илдәре лигаһы

     Ғәрәп илдәре лигаһы      Израиль
     Израилгә ҡаршы һуғышалар      Фәләстин Дәүләте
Дата

XX быуаттың башынан

Урыны

Көньяҡ-көнбайыш Азия һәм Төньяҡ Африка

Сәбәбе

1948 й. тиклем йәһүд халҡының Израиль дәүләтен барлыҡҡа килтереү буйынса көрәш, 1948 йылдан һуң Фәләстин дәүләтен барлыҡҡа килтереү буйынса көрәш, Ғәрәп Дәүләттәре лигаһы илдәренең Израиль Дәүләтенең бойондороҡһоҙлоғон танымау.

Һөҙөмтә

конфликт дауам итә, 2015 йылда Фәләстин Дәүләтен 135 ил таныған,2012 йылда БМО Фәләстингә күҙәтеүсе статусын бирҙе:[1]

Ҡаршы тороусылар
Израиль Израиль
Фәләстин Дәүләте Фәләстин Дәүләте

Сүриә Сирия
Мысыр Мысыр
Йемен Йемен
Ливан Ливан
Сәғүд Ғәрәбстаны Сәғүд Ғәрәбстаны
Ираҡ Ираҡ
Иордания Иордания

Командующийҙар
Израиль Яаков Дори,
Израиль Игаэль Ядин
Израиль Ицхак Рабин
Израиль Моше Даян
Израиль Узи Наркис
Израиль Исраэль Таль
Израиль Мордехай Ход
Израиль Ариэль Шарон
Израиль Леви Эшколь
Израиль Игаль Алон
Израиль Хаим Бар-Лев
Flag of Palestine.svg Абд аль-Ҡадир әл-Хөсәйен,
Flag of Palestine.svg Хәсән Салама,
Flag of Palestine.svg Фәүзи аль-Кавукджи,
Flag of Palestine.svg Эмиль Гури
Иордания Джон Глабб,

Flag of Egypt (1922–1958).svgӘхмәт Әли әл-Муави
Flag of Egypt (1922–1958).svgӘбдел Хәким Әмир
Flag of Egypt (1922–1958).svg Абдул Муним Риад
Иордания Сәйет ибн-Шакер
Иордания Асад Ганма
СүриәХафиз Асад
Ираҡ Әбдел Рәхмән Ареф
Гамаль Абдель Насер
Мысыр Әхмәт Измаил Әли
Мысыр Әнүәр Садат
Мысыр Саад аль-Шазли
Ҡаршы тороусы көстәр
билдәһеҙ билдәһеҙ
Юғалтыуҙар
билдәһеҙ неизвестно

Ғәрәп-израиль конфликтыИзраиль һәм ғәрәп илдәре һәм бер нисә ғәрәп радикаль ҡораллы ойошмалар араһында ҡаршы торолошо. Израиль дәүләте 1948 йылда ғына барлыҡҡа килһәлә, был конфликт ХХ быуаттың башында башланған. Конфликттың башланыуы йәһүдтәр сион хәрәкәте менән бәйле. Был хәрәкәт XIX быуаттың аҙағында Европа илдәрендә барлыҡҡа килә. Ул хәрәкәттең фундаменталь идеяһы-йәһүд халҡының элекке ватанына ҡайтыу. милли-дәүләтен төҙөүө, һәм шунда уҡ берләшеү.

1904 йыдлан Сион хәрәкәте Европанан Яҡын Көнсығыш илдәренә тарала башлай. Яҡын Көнсығыш илдәренә таралыу — йәһүдтәрҙең Европанан Фәләстингә Икенсе алия (Беренсе алия 1882—1902 йй.) менән ҡайтты.Әйтергә кәрәк, Рәсәй империяһында йәһүдтәр ҡыҫыу акциялары менән бәйле мәҫәлән 1903 й. Кишинев талауы)[2].

Ғосман империяһы ҡырылғас Фәләстин территорияһы Британия мандатына эләгә. Шул ваҡытта беренсе ғәрәп-йәһүд конфликттары башлана. Иң тәүге конфликттар территориялар буйынса, ә 1948 йылда Израиль Дәүләте төҙөлгәс халыҡ-ара конфликтына әйләнгән. 1948 йылда ғәрәп илдәре менән Израиль араһында һуғыш башланды. Ул конфликт историографияға «Үҙаллыҡ өсөн һуғыш» тигән атама менән ҡалды. Әммә, ул конфликтта берҙәм хәрби етәкселеге булмаған ғәрәп илдәренең әрмеләре еңелә.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]