Ҡалыу (тау һырты)

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску

Ҡалыу
55°23′00″ с. ш. 55°30′00″ в. д.HGЯO
ИлРәсәй Рәсәй
РегионБашҡортостан
Тау системаһыКөньяҡ Урал
Оҙонлоғо26 км
Киңлеге4 км
Юғары нөктәһе771 м
Ҡалыу (тау һырты) (Рәсәй)
Montanya.svg
Ҡалыу
Ҡалыу (тау һырты) (Ишембай районы)
Montanya.svg
Ҡалыу

Ҡалыу (рус. Калу, тура тәржемәһе — «тороп ҡалыу») — тау һырты, Көньяҡ Уралдың көнбайыш тау армыттары. Башҡортостанда урынлашҡан.

Ҡалыу Башҡортостанда (Көньяҡ) Уралдың тау һырттарына ҡарай.

Ҡалыу һырты меридиан йүнәлешендә Ишембай районының Кәбәс ауылы киңлегенән Ялан-Айры йылғаһы тамағы киңлегенә тиклем Ишембай һәм Бөрйән райондарында Нөгөш йылғаһының уң яҡ яры буйынса һуҙылған.

Һырт оҙонлоғо 26 км, киңлеге 4 км, абсолют бейеклеге — 771 м. 700 м-ға тиклем бейеклектәге түбәләре бар.

Төньяҡ өлөшөнөң рельефы тигеҙ; көньяҡ өлөшө — йылға үҙәндәре, биләндәр, һыу ағымы үҙәндәре менән телгеләнгән.

Ҡомташтарҙан, елмәрҙәк свитаһы алевролиттарынан һәм һәүерташтарынан тора.

Оло Нөгөш йылғаһы ҡушылдыҡтарына башланғыс бирә.

Ландшафы — һоро урман тупрағындағы һәм кәҫле-көлһыу тупраҡтағы ҡатнаш урман.

Һырт «Алтын солоҡ» заказнигы биләмәһендә урынлашҡан.

Легенда[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Урындағы халыҡ араһында һырт атамаһының килеп сығышы тураһында бик күп легендалар яҙылған. Уларға ярашлы, һыртта кемдер ҡалдырып кителгән булған (йәш ҡатыны ташлап киткән ҡарт мулла; ашатырға ризыҡ булмаған бала һәм башҡалар).

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ҡалыу (тау һырты) // Башҡорт энциклопедияһы — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2019. — ISBN 978-5-88185-143-9.