Ҡарасуҡ (ҡала)

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Ҡарасуҡ
Флаг[d]
Flag of Karasuk (Novosibirsk oblast).svgCoat of Arms of Karasuk (Novosibirsk oblast).png
Рәсем
Нигеҙләү датаһы 1912
Донъя ҡитғаһы Азия
Дәүләт Рәсәй
Административ үҙәге Городское поселение город Карасук[d][1] һәм Карасукский район[d]
Административ-территориаль берәмек Городское поселение город Карасук[d]
Халыҡ һаны 26 902 кеше (1 ғинуар 2018)[2],
27 196 кеше (2017)[3]
Диңгеҙ кимәленән бейеклек 110 метр
Сәғәт бүлкәте омское время[d][4] һәм красноярское время[d][4][5]
Майҙан 30 км²
Почта индексы 632860–632868
Рәсми сайт adm-karasuk.ru
Урындағы телефон коды 38355
Commons-logo.svg Ҡарасуҡ Викимилектә


Ҡарасуҡ (төрки, сағ чулым. карасук, сыбыр қарасу, южноалт. қарасуу, хак. карасуғ — ҡара һыу) — ҡала (1954 й., 1943 й. п. р.) . Рәсәйҙең Новосибирск өлкәһе ҠарасуҠ районы ҡалаһы.

Географик урыны[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ҡулунда далаһының көньяҡ-көнбайыш өлөшөндә, Новосибирск өлкәһендә урынлашҡан. Новосибирск ҡалаһына тиклем ара 386 км. Ҡарасуҡ ҡалаһы XХ быуат башында Транссебер магистраленең тимер юл тармағы Татар — Славгородты төҙөгәндә барлыҡҡа килгән. 1954 йылдың 3 июнендә РСФСР Юғары Советы Президиумы указына ярашлы, Ҡарасуҡ эшселәр ҡасабаһы район ҡарамағындағы ҡала статусын ала. СССР тарҡалғандан һуң суверенлы Ҡаҙағстан менән сиктәш.

Климат[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Континенталь климат өҫтөнлөк итә. Ҡыш оҙайлы һәм һыуыҡ. Эҫе йәй аяҙ була.

Уртаса йыллыҡ яуым-төшөм күләме — 345 мм.2016 йылдың 1 ғинуарына ҡарата халҡы буйынса ҡала Рәсәй Федерацияһының 1112[6] ҡалаһы араһында [7] 375-се урында була

Халыҡтың гендер составы

2010 йылда бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса, ҡала халҡы һаны даими 28 586 кеше тәшкил итә, шуларҙың 13 221 (46,2 %) ир-ат, ә 15 365 (53,8 %) — ҡатын-ҡыҙ[8].

Милли составы

1939 йылдағы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса: урыҫтар — 55,8 % кеше йәки 4055, украиндар — 37,7 % кеше йәки 2735, ҡаҙаҡтар — 3,1 % йәки 226 кеше.

Сәнәғәте[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ҡарасуҡ ҡалаһы — ҙур тимер юл үҙәге, ул ике станцияны үҙ эсенә ала: Карасук-1 һәм Карасук-3. Аҙыҡ-түлек сәнәғәте предприятиелары бар: ЯСЙ"Ҡарасуҡ ит комбинаты", ЯСЙ "Ҡарасуҡ икмәк йорто ", ААО «Ҡарасуҡ иген продукттары комбинаты», «Комета», балыҡ заводы. Ҡарасуҡ һөт-консерва комбинаты (2010 йылда ябылған).

Белем[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ҡалала 6 дөйөм белем биреү учреждениеһы эшләй: гимназия, лицейҙар, 3 урта мәктәп, 1 төп мәктәп. Очно-ситтән тороп урта дөйөм белем биреү мәктәбе, балалар музыка мәктәбе, балалар-үҫмерҙәр үҙәге, сәнғәт мәктәбе, балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәбе, Ҡарасуҡ политехник лицейы (һөнәри: тимер юл транспорты), ПУ № 86 (һөнәри: ауыл хужалығы), Ҡарасуҡ педагогия колледжы, шулай уҡ Томск, Омск, Бердск, Новосибирскийҙың юғары һәм урта махсус белем биреү уҡыу йорттарының вәкиллектәре эшләй. 9 мәктәпкәсә белем биреү өлкәһендә балалар баҡсаһы эшләй.

Фән[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ҡарасуҡтан көнбайышта, Троицк ауылы янында, Кротов күле буйында РФА СО хайуандарҙың экологияһы һәм систематикаһы институтының биологик стационары эшләй.

Мәҙәниәт һәм сәнғәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

«Ситтә» театры

Берҙән-бер ҡала драма театры. 2005 йылдан алып эшләй.

Кинотеатрҙар

Әлеге мәлдә эшләй «Йыһан» кинотеатры эшләй.

Тыуған яҡты өйрәнеү музейы

Төп экскурсиялар:

  • «Ҡарасуҡ һәм район тарихы залдары буйлап»
  • «Бөйөк Ватан һуғышы залы»
  • «Флора һәм фауна залы»
  • «Палеонтология һәм археология залы»
  • «Картиналар галереяһы»

Спорт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ҡаланың төп спорт ҡоролмалары:

— Балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәбенең

бүлектәре:

  • шайба менән хоккей
  • футбол
  • мини-футбол
  • волейбол
  • баскетбол
  • өҫтәл теннисы
  • саңғы ярыштары
  • еңел атлетика
  • ҡул һуғышы
  • бокс
  • йөҙөү
  • гир спорты;

— Стадион «Локомотив»;

— Бассейн «Садко»;

— СК «Йәшлек»;

— СК «Динамо»;

— Саңғы базаһы;

— Ауыр атлетика залы «Һаулыҡ»;

— Хоккей ҡумталары 2 (Команда: карасук «локомотив» хоккей клубы);

— 3 тренажер залы.

Билдәле кешеләре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Андрей Первозванный ҡорамы
Тоҙло Күл

Иҫтәлекле урындар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Изге апостол Андрей Первозванный ҡорамы.
  • Граждандар һуғышы геройҙарына һәйкәл.
  • Паровоз-ҡомартҡы Ла-3609.
  • Хәрби Дан Мемориалы.
  • Хеҙмәт даны мемориалы
  • Мелковский ҡурғаны .
  • Ҡурған (Благодатный ауылы).
  • Һыу күтәргес башня, 1915 йылда төҙөлгән.
  • [Тоҙло күл — ләм һәм һыу менән дауалай торған тоҙло күл.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]