Әминев Хәлил Мөхәммәт улы

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Әминев Хәлил Мөхәммәт улы
Заты ир-ат
Тыуған көнө 1886
Тыуған урыны Рәсәй империяһы, Ырымбур губернаһы
Вафат булған көнө 1959
Һөнәр төрө көрәшсе
Ил Flag of Russia.svg Рәсәй империяһы
Flag of the Soviet Union (dark version).svg СССР
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
Георгиевский крест Георгиевский крест II степени Георгиевский крест III степени Георгиевский крест IV степени
Спорт төрө спортивная борьба[d]
Һуғыш/алыш Беренсе донъя һуғышы

Әминев Хәлил Мөхәммәт улы (18861959) — көрәшсе. Георгий тәреһе бантының тулы кавалеры. Милли көрәш буйынса РСФСР-ҙың халыҡтар Спартакиадаһының Урал-кузбасс зонаһында абсолют чемпионы (1932).

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Хәлил Мөхәммәт улы Әминев 1886 йылда хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Баймаҡ районы Иҫән ауылында (Ырымбур губернаһының Орск өйәҙе) башҡорт ғаиләһендә тыуып үҫә[1]. Йәш саҡтан уҡ йөҙ килограмдан ашыу ауырлыҡтағы баһадир була, эргә-тирәләге бөтә һабантуйҙар ҙа уның еңеүе менән тамамлана.

Әминев Хәлил батша армияһында хеҙмәт иткән, Беренсе донъя һуғышында айырыуса ҙур батырлыҡтар күрһәткән. Башҡорт батыры — Георгий тәреһе бантының тулы кавалеры[2].

30-сы йылдар башында Әминев оло уңыштарға өлгәшә. 1932 йылдың йәйендә (15 — 20 июнендә) милли көрәш буйынса Бөтә Башҡорт уйындары үткәрелә. Баймаҡ районынан ярышҡа 40 кеше килә. Программа бик бай була, спорт уйындары йыр-моң менән үрелеп бара. Хәлил Әминев беренсе урынды ала[1]. Шул уҡ йылда (1 — 15 августа) милли көрәш буйынса РСФСР-ҙың халыҡтар Спартакиадаһы уҙғарыла. Ярыштар Свердловскиҙә (хәҙер Екатеринбург) үтә. Милли көрәш буйынса барыһы 360 спортсмен ҡатнаша. Урал-Кузбасс зонаһында Хәлил Әминев абсолют чемпион исеменә лайыҡ була. Икенсе урында — уның яҡташы, Басай ауылынан Кәрим Дияров (һуңынан билдәле ҡурайсы һәм фольклорсы), өсөнсө урынға Арғаяш (хәҙер Силәбе өлкәһе) егете, комвуз студенты Ғәлләмов лайыҡ була. Дөйөм алғанда, Рәсәй кимәлендәге ярыштар башҡорт спортсмендары өсөн бик уңышлы була, сөнки атыу буйынса — беренсе, йүгереү буйынса — икенсе-өсөнсө урындарҙы биләйҙәр[1].

Хәлил Әминевтың улы Хәмзә иҫләүенсә, 1945 йылда уның атаһы Хәлил Мөхәммәт улы Әминев Үрнәктә (Ниғәмәт) үткән һабантуйҙа һуңғы тапҡыр көрәшеп еңеүсе була. Баһадирға ул саҡта 60 йәш була[1].

1959 йылда 73 йәшендә вафат була.

Хәтер[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • 1992 йылда Баймаҡта милли көрәш буйынса чемпион Хәлил Әминев иҫтәлегенә буклет баҫтырыла.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Сказание о земле Баймакской, Уфа, Издательство «Слово», 1998, 96-98 биттәр.
  2. Ватандаш. Ижтимағи-сәйәси, фәнни-популяр һәм нәфис айлыҡ журнал. Улар менән район ғорурлана. 2001-4. 30-37 биттәр

Сығанаҡтар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Ватандаш. Ижтимағи-сәйәси, фәнни-популяр һәм нәфис айлыҡ журнал. Улар менән район ғорурлана. 2001-4. 30-37 биттәр.
  • Сказание о земле Баймакской, Уфа, Издательство «Слово», 1998, 96-98 биттәр.