Көкөрт

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Унда күсергә: төп йүнәлештәр, эҙләү
16 ФосфорКөкөртХлор
Водород Гелий Литий Бериллий Бор Углерод Азот Кислород Фтор Неон Натрий Магний Алюминий Кремний Фосфор Көкөрт Хлор Аргон Калий Кальций Скандий Титан Ванадий Хром Марганец Тимер Кобальт Никель Баҡыр Цинк Галлий Германий Мышьяк Селен Бром Криптон Рубидий Стронций Иттрий Цирконий Ниобий Молибден Технеций Рутений Родий Палладий Серебро Кадмий Индий Олово Сурьма Теллур Иод Ксенон Цезий Барий Лантан Церий Празеодим Неодим Прометий Самарий Европий Гадолиний Тербий Диспрозий Гольмий Эрбий Тулий Иттербий Лютеций Гафний Тантал Вольфрам Рений Осмий Иридий Платина Алтын Тере көмөш Таллий Свинец Висмут Полоний Астат Радон Франций Радий Актиний Торий Протактиний Уран Нептуний Плутоний Америций Кюрий Берклий Калифорний Эйнштейний Фермий Менделевий Нобелий Лоуренсий Резерфордий Дубний Сиборгий Борий Хассий Мейтнерий Дармштадтий Рентгений Коперниций Унунтрий Унунквадий Унунпентий Унунгексий Унунсептий УнуноктийЭлементтарҙың периодик системаһы
16S
Orthorhombic.svg
Electron shell 016 Sulfur.svg
Ябай матдәнең тышҡы күренеше
Sulfur-sample.jpg
Аҡһыл-һары төҫтәге ыуалып барыусы матдә
Атом үҙенсәлектәре
Исеме, символы, номеры

Сера / Sulfur (S), 16

Атом массаһы
(моляр массаһы)

32,066 а. м. б. (г/моль)

Электрон конфигурация

[Ne] 3s2 3p4

Атом радиусы

127 пм

Химик үҙенсәлектәре
Ковалент радиус

102 пм

Ион радиусы

30 (+6e) 184 (-2e) пм

Электроотиҫкәрелек

2,58 (шкала Полинга)

Электрод потенциалы

0

Окисланыу дәрәжәһе

+6, +4, +2, 0, -1, −2

Ионлашыу энергияһы
(первый электрон)

999,0 (10,35) кДж/моль (эВ)

Ябай матдәнең термодинамик үҙенсәлектәре
Тығыҙлыҡ (н. ш.)

2,070 г/см³

Иреү температураһы

386 К (112,85 °С)

Ҡайнау температураһы

717,824 К (444,67 °С)

Иреү йылылығы

1,23 кДж/моль

Парға әйләнеү йылылығы

10,5 кДж/моль

Моляр йылы һыйышлығы

22,61[1] Дж/(K·моль)

Моляр күләм

15,5 см³/моль

Ябай матдәнең кристалл рәшәткәһе
Рәшәткә структураһы

орторомбическая

Рәшәткә параметры

a=10,437 b=12,845 c=24,369 Å

Башҡа характеристикалар
Йылы үткәреүсәнлек

(300 K) 0,27 Вт/(м·К)

16
Көкөрт
32,066
3s23p4

КөкөртМенделеевтың периодик таблицаһында 6-сы төркөм, 16-сы химик элемент. Атом массаһы 32,064. Һары төҫтәге тиҙ тоҡаныусан матдә. Техника, медицина һәм ауыл хужалығында ҡулланыла[2].

Үҙенсәлекле еҫле һары төҫтәге кристалл, иреү температураһы 112,8 °C, ҡайнау температураһы 444,6 °C, тығыҙлығы 2085 кг/m³ (α‑форма). Көкөртлө углеродта эрей, һыуҙа эремәй. Бактерицид әүҙемлеккә эйә, үҙлелеге, йылы һыйҙырыусанлығы, төҫө үҙгәреүсән. Йылытҡанда төрлө металдар һәм металл булмаған матдәләр м‑н (азоттан, алтындан, инерт газдарҙан, иодтан, платинанан башҡа) тәьҫир итешә. Башҡортостанда саф көкөрт рәүешендә, мәғдәндәр (ҡара: Пирит, Халькопирит), нефть, тәбиғи газ составында осрай. Газ көкөртөн сығарыу киң таралған; уның төрлө тауар (киҫәкле, төйөлгән, борсаҡланған, шыйыҡ хәлдә һ.б.) һәм препаратив (коллоид, еүешләнә торған онтаҡтар, полимер хәлендәге) формаларын етештерәләр. Саф көкөрт иретеү, мәғдәндәрҙе һәм көкөрт оксидын ҡайтарыу (көкөртлө нефттәрҙе, газ конденсаттарын эшкәрткәндә), углеводород газдарынан көкөртлө водородты окисландырыу юлдары менән алалар.

Көкөрт

Окислатыу үҙенсәлектәре[үҙгәртергә]

  1. Металдар менән ҡушылыуы. Йылытҡанда көкөрт күпселек металдар менән, алтын, платина һәм иридийҙан башҡа, реакцияға инә.
  2. Водород менән ҡушылыу (йылытҡанда):

H2+ S= H2S - көкөртводород.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә]

  1. Химическая энциклопедия: в 5 т. / Редкол.:Зефиров Н. С. (гл. ред.) — Москва: Советская энциклопедия, 1995. — Т. 4. — С. 319. — 639 с. — 20 000 экз. — ISBN 5—85270—039—8.
  2. Толковый словарь современного башкирского литературного языка. (под. ред З.Г.Ураксина, 2005)
Химик элементтар ғаиләһе
Металл булмаған элементтар Инерт газдар Һелтеле металдар Ярымметалдар- металоидтар Галогендар
Металдар Күсеүсе элементтар Актанноидтар Лантаноидтар Һелтеле ер металдары