Мейәс

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
(Мейәс (ҡала) битенән йүнәлтелде)
Унда күсергә: төп йүнәлештәр, эҙләү
Ҡала
Мейәс
Миасс
Флаг Герб
Флаг Герб
Регион Силәбе өлкәһе
Район Мейәс (ҡала)
Координаталары 55°03′ с. ш. 60°06′ в. д. / 55.050° с. ш. 60.100° в. д. / 55.050; 60.100 (G) (O) (Я)Координаталар: 55°03′ с. ш. 60°06′ в. д. / 55.050° с. ш. 60.100° в. д. / 55.050; 60.100 (G) (O) (Я)
Эске бүленеш 5 округ
Нигеҙләнгән 1773
Элекке исеме Тухачевск (1923-1926)
Ҡала с 1919
Майҙаны 111,9 км²
Халҡы 152 055 кеше кеше (2010)
Агломерация 166 210 (2013)
Милли составы урыҫтар, башҡорттар, татарҙар
Этнохороним мейәстәр
Телефон коды 3513
Почта индексы 456300
[[{{{вид идентификатора}}}]] 75442
Рәсми сайты сайт http://newsmiass.ru/
Мейәс (Земля)
Мейәс

Мейәс — Силәбе өлкәһенең халыҡ һаны буйынса 4-се ҡала, өлкә әһәмиәтендәғе ҡала. Көнъяҡ Урал дәүләт университеты филиалы эшләй.

Тарих[үҙгәртергә | Cығанаҡ кодты үҙгәртергә]

1773 йылда һалынған Мейәс заводы һымаҡ.

Мейәс заводы, 1773 йылда Себер даруғаһының Барын-, Ҡара-Табын һәм Ҡыуаҡан улустары башҡорттарынан һатып алынған ерҙәрҙә Мейәс буйында Л. И. Лугинин тарафынан баҡыр иретеү заводы булараҡ нигеҙ һалына. Хужалары: Лугининдар, 1798 й. алып Дәүләт ассигнация банкыһы. Златоуст тау сәнәғәте округына ҡараған.

1777 й. эшләй башлай. 4 баҡыр иретеү мейесе була, 1779 й. тағы 2 мейес сафҡа индерелә.

1797 й. 8 иретеү һәм 4 шплейзофен мейесе, йәмшәйтеү сүкеше, 19 б. башында 6 иретеү мейесе, 1 крица һәм 4 гармахер горны, йәмшәйтеү сүкеше була.

1816 й. завод тимер прокатлауға ҡулайлаштырыла, йәйеү мейесе, 4 крица горны ҡуйыла. Завод — 6, 19 б. башында 5 рудникка хужа була. 18 б. аҙ.

Мейәс заводында 122 мең дисәтинәнән ашыу ер биләй.

Мейәс заводында 153,9 мең бот баҡыр иретелә; макс. етештереүсәнлек 4,9 мең бот тәшкил итә (1798, 1805). 1799—1800 йй. баҡыр иретелмәй. 1823 й. завод алтын йыуыуға ҡулайлаштырыла, 1829 й. ябыла.

География[үҙгәртергә | Cығанаҡ кодты үҙгәртергә]

Ҡала аша Мейәс аға.

Топономика[үҙгәртергә | Cығанаҡ кодты үҙгәртергә]

Ойконим Мейәс урыҫса башҡорт теленән килде. Ләкин уның аңлатмаһы башҡорт телдә юҡ.Ғалимдар буйынса исем боронғо угор халыҡ теленән килгән. Ошо телдән Арғаяш, Мисәш һәм башҡа «аш»/«ас»-ҡа тамамлаған исемдәр бәйле.

Баҡыр заводы плотинаһы

Климат[үҙгәртергә | Cығанаҡ кодты үҙгәртергә]

Ҡала климаты
Күрһәткес Ғин Фев Мар Апр Май Июн Июл Авг Сен Окт Ноя Дек Йыл
Уртаса температура, °C −13,6 −12,9 −7 3,0 12,3 18,2 19,4 16,5 10,3 2,6 −7,5 −12,9 2,5
Сығанаҡ: NASA. База данных RETScreen

Ҡала башлыҡтары[үҙгәртергә | Cығанаҡ кодты үҙгәртергә]

  • 1980—1990 — Кадочников Пётр Иванович
  • 1990—1993 — Григориади Владимир Стиллианович
  • 1993—1995 — Вертипрахов Валентин Михайлович
  • 1995—1996 — Войнов Игорь Вячеславович
  • 1996—2001 — Жмаев Михаил Юрьевич
  • 2001—2004 — Григориади Владимир Стиллианович
  • 2004—2005 — Серко Ирина Аркадьевна
  • 2005—2010 — Бирюков Иван Александрович
  • с 2010 — Войнов Игорь Вячеславович

Һылтанмалар[үҙгәртергә | Cығанаҡ кодты үҙгәртергә]