Һөйләм — синтаксистың төп берәмеге. Һөйләүсенең йәки яҙыусының тыңлаусыға йәки уҡыусыға әйтергә теләгән фекере һөйләмдә формалаша.
Һөйләмдең төп билдәләре [үҙгәртергә]
- Һөйләм тамамланған уйҙы белдерә.
- Һөйләмдең грамматик нигеҙе була. Ул эйә менән хәбәрҙән тора. Грамматик нигеҙ бер баш киҫәктән дә торорға мөмкин. Мәҫәлән:Эңер. Яҙ.
- Һөйләм аҙағында пауза яһала, тамамланған интонация була.
- Һөйләм - аралашыу берәмеге.
- Һөйләмдә нимәлер тураһында хәбәр бирелә, һорау ҡуйыла, кешенең эске кисерештәре сағыла. Ошонан сығып, хәбәр, һорау, бойроҡ, өндәү һөйләмдәр була.
Әйтелеү маҡсаты буйынса ябай һөйләм төрҙәре [үҙгәртергә]
- Ә. М. Аҙнабаев, С.А. Таһирова Әсә теле дәреслеге, 7 класс Өфө- 2009 йыл.
- М.Ғ. Усманова. Башҡорт теле грамматикаһы.Өфө -2007 йыл, 111 бит
