Ажен

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Ажен
ФлагГерб
Flag of Agen.svgCoat of Arms of Agen.svg
Рәсем
Рәсми атамаһы Agen[1]
Дәүләт Flag of France.svg Франция
Административ үҙәге Ло и Гаронна[d], canton of Agen-Nord-Est[d], Ажен (округ)[d], canton of Agen-Sud-Est[d], canton of Agen-Centre[d], canton of Agen-Nord[d] һәм canton of Agen-Ouest[d]
Административ-территориаль берәмек Ло и Гаронна[d]
Һыу ятҡылығы буйында урынлашҡан Гаронна[d]
Хөкүмәт башлығы вазифаһы Mayor of Agen[d]
Хөкүмәт башлығы Жан-Дионис дю Сежур[d]
Халыҡ һаны 33 988 кеше (2015)[2]
Диңгеҙ кимәленән бейеклек 48 ± 1 метр
Сәғәт бүлкәте UTC+01:00[d] һәм UTC+02:00[d]
Туғандаш ҡала Толедо[d], Динслакен[d], Туапсе[d], Лланелли[d], Корпус-Кристи[d] һәм Нисиномия[d]
Милке Stade Armandie[d]
Сиктәш Boé[d], Bon-Encontre[d], Colayrac-Saint-Cirq[d], Foulayronnes[d], Le Passage[d] һәм Pont-du-Casse[d]
Майҙан 11,49 км²[3]
Почта индексы 47000
Рәсми сайт agen.fr
Урынлашыу картаһы
Һәйкәлдәр исемлеге Список исторических памятников Ажена[d]
Commons-logo.svg Ажен Викимилектә

Ажен[4] (франц. һәм окс. Agen) — Францияның Яңы Аквитания төбәгендә Ло һәм Гаронн департаментының административ үҙәге. 162-метрлыҡ Эрмитаж ҡалҡыулығы итәгендә Гаронн яры буйында урынлашҡан. Халҡы 30 170 кеше тәшкил итә (1999 йыл).

Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Беренсе тапҡыр Юлий Цезарьҙың «Галл һуғыш тураһында яҙмаларында» нитиобригтар ҡәбиләһенең ҡалаһы Агиннум (лат. Aginnum) кеүек телгә алына. 509 йылда Хлодвиг ҡулына күсә. Урта быуаттарҙаXII быуаттан алып XV быуатҡа тиклем инглиз королдәре биләмәһенә ингән Аженуа графлығының баш ҡалаһы. 1578 йылда Маргарита Валуаға, уның Генрих Наваррский менән никахҡа инеүе ваҡытында бирнә итеп бирелә. Ажендан гуманист Скалигерҙар ғаиләһе сыҡҡан.

Иҫтәлекле урындары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ажендың иҫке өлөшөндә типик урам

Ажендың тар боронғо урамдары лабиринты хәҙерге киң бульварҙарҙы киҫеп үтә. Тарихи биналар XII быуаттың Изге Капрасий соборын һәм Нотр-Дам-де-Жакобен (XIII быуат) доминикан монастырын үҙ эсенә ала. Ренессанс дәүеренең шәхси йорттарында Гойяның һәм импрессионистарҙың картиналарына бай художество музейы урынлашҡан.

Христианлығы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Христианлыҡ Аженда дүртенсе быуаттан да һуң ҡалмай урынлаша. Түбәндәге Ажен епископтары изгеләр рәтенә индерелгән:

  • Капрэ йәки Капрасий (Caprais, ?—303)
  • Фебад (Fébade, Phébade, 358—392)
  • Дульситий йәки Дульсидий (Dulcitius, V быуат)

Билдәле шәхестәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Иосиф Юстус Скалигер (1540—1609), гуманист
  • Бернар Жермен Этьен де ла Виль (17561825), натуралист
  • Жан-Батист Бори де сен-Венсан (17801846), натуралист
  • Мишель Серр (1930), философ, фән тарихсыһы
  • Франсис Кабрель (1953), йырсы, композитор, йырҙар авторы
  • Жак Жансемин — билдәле гаскон шағиры

Туғандаш ҡалалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Климаты[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ажен климаты
Күрһәткес Ғин. Фев. Март Апр. Май Июнь Июль Авг. Сен. Окт. Нояб. Дек. Йыл
Абсолют максимум, °C 20,1 22,3 26,3 30,2 33,6 38,5 38,8 40,9 36,7 31,7 23,9 21,2 40,9
Уртаса максимум, °C 8,9 11,2 14,4 16,9 21 24,5 27,1 26,8 24,1 19,2 12,6 9,1 18
Уртаса температура, °C 5,5 6,9 9,3 11,7 15,4 18,8 21 20,8 18,1 14,2 8,8 5,9 13,1
Уртаса минимум, °C 2 2,5 4,1 6,4 9,9 13 14,9 14,7 12,1 9,2 4,9 2,6 8,1
Абсолют минимум, °C −17,4 −21,9 −10,5 −3,4 −1,6 3,9 7 4,7 1 −4,4 −8,6 −12,1 −21,9
Яуым-төшөм нормаһы, мм 59,6 54,6 53,8 62,1 79,5 62,2 53 55,7 59,3 59,9 60,5 65,4 725,9
Сығанаҡ: http://meteostats-bzh.ath.cx:93/meteostats/station-102-1958-2008.php (недоступная ссылка с 12-10-2016 (1096

 дня))

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Code Officiel Géographique
  2. Recensement de la population 2015 — 2017.
  3. база данных о французских коммунахНациональный географический институт Франции.
  4. Произносится [aʒɛ̃]; русская транслитерация Ажан ошибочна.