Арбузов Борис Андреевич

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Арбузов Борис Андреевич
Рәсем
Заты ир-ат
Гражданлығы Flag of the Soviet Union.svg СССР
Flag of Russia.svg Рәсәй
Тыуған көнө 12 май 1938({{padleft:1938|4|0}}-{{padleft:5|2|0}}-{{padleft:12|2|0}}) (82 йәш)
Тыуған урыны СССР, Мәскәү ҡалаһы
Балалары Арбузов, Андрей Борисович[d] һәм Анна[d]
Һөнәр төрө физик-теоретик, физик, университет уҡытыусыһы
Эшмәкәрлек төрө элементар өлөшсәләр физикаһы[d] һәм ҡырҙың квант теорияһы[d]
Эш биреүсе Ядро тикшеренеүҙәре берләштерелгән институты
юғары энергиялар физикаһы институты[d]
Д. В. Скобельцын исемендәге ядро тикшеренеүҙәре институты[d]
М. В. Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты
Уҡыу йорто МДУ-ның физика факультеты[d]
Ғилми исеме профессор[d]
Ғилми дәрәжә физика-математика фәндәре докторы[d] (1970)
Ғилми етәксе Анатолий Алексеевич Логунов[d]
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
медаль «В память 850-летия Москвы»
Commons-logo.svg Арбузов Борис Андреевич Викимилектә

Арбузов Борис Андреевич (12 май 1938 йыл) — СССР һәм Рәсәй физигы, элементар өлөшсәләрҙең теоретик физикаһы һәм ҡырҙың квант теорияһы өлкәһендә белгес. Физика-математика фәндәре докторы (1970), профессор (1980)[1].

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Борис Андреевич Арбузов 1938 йылдың 12 майында Мәскәү ҡалаһында тыуған. Уның атаһы — Андрей Иванович Арбузов, генерал-майор-инженер, авиацияның тоҫҡаусы системалары һәм бомба ташлау өлкәһендә билдәле белгес[2].

Борис Арбузов 1955 йылда урта мәктәпте тамамлай һәм М. В. Ломоносова исемендәге Мәскәү дәүләт университетының физика факультетына уҡырға инә. 1961 йылда уны отличие менән тамамлай.

Бынан һуң, 1961—1965 йылдарҙа, Арбузов Дубна ҡалаһында (Мәскәү өлкәһе) Ядро тикшеренеүҙәре берләштерелгән институтының теоретик физика лабораторияһында эшләй. 1965 йылда «О разложимости S-матрицы по константе связи в квантовой теории поля» темаһына кандидатлыҡ диссертацияһы яҡлай[1].

1966 йылдан Арбузов юғары энергиялар физикаһы Институтының (Протвино, Мәскәү өлкәһе) теоретик физика бүлегендә өлкән ғилми хеҙмәткәр булып эшләй. 1970 йылда «Геометрические схемы взаимодействия элементарных частиц» темаһына докторлыҡ диссертацияһы яҡлай[1]. Лаборатория етәксеһе, шунан төп ғилми хеҙмәткәре була[3].

1973—1993 йылдарҙа Арбузов СССР фәндәр академияһының (һуңынан Рәсәй фәндәр академияһы) нейтрин физикаһы буйынса ғилми советы ағзаһы була[1].

1999 йылдан алып Борис Арбузов Мәскәү дәүләт университетының ядро физикаһы ғилми-тикшеренеү институтында юғары энергиялар теоретик физикаһы бүлегенең (ОТФВЭ)[1] баш ғилми хеҙмәткәре вазифаһында эшләй.

1973 йылдан Арбузов МДУ-ның физика факультетында уҡытыусы булып эшләй, элементар өлөшсәләр физикаһы буйынса лекциялар курсы уҡый[4]. 1980 йылда уға профессор исеме бирелә.

Улы — Андрей Арбузов

Ғилми һөҙөмтәләре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Борис Арбузовтың ғилми һөҙөмтәләре ҡырҙың квант теорияһында пертурбатив булмаған (йәғни бәйләнеш константаһы буйынса ҡуҙғыу теорияһы сиктәренән сығыусы) эффекттарҙы тикшереү, шулай уҡ элементар киҫәксәләрҙең үҙ-ара тәьҫир итешеү процесстарын тасуирлау өсөн тейешле алымдарҙың үҫеше менән бәйле. Атап әйткәндә, был алым үҙ-ара көсһөҙ электр тәьҫирләшеүендә үҙенән-үҙе симметрия боҙолоуын һүрәтләү өсөн, шулай уҡ квант хромодинамикаһында Грин функциялары өсөн Швингер—Дайсон тигеҙләмәләрен сығарыу өсөн ҡулланылған[1].

Элементар өлөшсәләр физикаһының төрлө проблемаларына арналған күп кенә белем биреү күҙәтеү мәҡәләләре яҙған[3][5][6].

Ҡайһы бер баҫмалары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Энциклопедия Московского университета. Научно-исследовательский институт ядерной физики им. Д. В. Скобельцына — Москва: Библион — Русская книга, 2006. — Б. 169. — 352 б. — ISBN 5-902005-05-1.
  2. Арбузов Андрей Иванович (HTML). Большая электронная энциклопедия ВВИА им. проф. Н. Е. Жуковского. nasledie-vvia.ru. 7 ғинуар 2015 тикшерелгән.
  3. 3,0 3,1 Б. А. Арбузов. Открытие самой тяжёлой элементарной частицы // Соросовский образовательный журнал. — 1996, № 9. — С. 94—99.
  4. Кафедра физики элементарных частиц (HTML). www.sinp.msu.ru. 7 ғинуар 2015 тикшерелгән.
  5. Б. А. Арбузов. Физика подкритического состояния ядерного реактора // Соросовский образовательный журнал. — 1997, № 1. — С. 73—78.
  6. Б. А. Арбузов. Осцилляции нейтрино — рентген для небесных тел? // Соросовский образовательный журнал. — 1998, № 9. — С. 86—91.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]