Бельцова Александра Митрофановна

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Бельцова Александра Митрофановна
латыш. Aleksandra Beļcova
Заты ҡатын-ҡыҙ
Гражданлығы Flag of Russia.svg Рәсәй империяһы
Flag of Latvia.svg Латвия
Flag of the Soviet Union.svg СССР
Тыуған көнө 17 март 1892({{padleft:1892|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:17|2|0}})[1][2]
Тыуған урыны Сураж[d], Черниговская губерния[d], Рәсәй империяһы
Вафат булған көнө 1 февраль 1981({{padleft:1981|4|0}}-{{padleft:2|2|0}}-{{padleft:1|2|0}})[3][2] (88 йәш)
Вафат булған урыны Рига, Латвия ССР-ы[d], СССР[4]
Ерләнгән урыны Лесное кладбище[d]
Хәләл ефете Сута, Роман[d]
Балалары Татьяна Сута[d]
Һөнәр төрө рәссам, художник-график
Эшмәкәрлек төрө Живопись
Сәнғәт йүнәлеше кубизм[d] һәм реализм[d]
Жанр портрет[d], пейзаж[d], Натюрморт, истории в картинках[d] һәм графика[d]
Защитник авторских прав reproduction right represented by CISAC-member[d][5][6]
Собрание работ Латвийский национальный художественный музей[d]
Автор булараҡ авторлыҡ хоҡуҡтары статусы эштәре авторлыҡ хоҡуҡтары менән яҡланған[d]

Бельцова Александра Митрофановна (латыш. Aleksandra Beļcova; 17 март 1892 йыл — 1 февраль 1981 йыл) — СССР рәссамы, «Рига рәссамдар төркөмө» һәм «Йәшел ҡарға» берекмәләре ағзаһы, «Балтарс» фарфор изделиеларын биҙәү буйынса оҫтахана рәссамы.

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Александра Митрофановна Бельцова 1892 йылдың 17 мартында ҙур булмаған Сураж ҡалаһында (хәҙер Брянск өлкәһе) крәҫтиән ғаиләһендә тыуған. Атаһы — Бельцов Митрофан — ҡаҙаныштары өсөн дворян титулына лайыҡ булған.

Пенза художество мәктәбендә уҡый (1912—1917), рәссам Натан Альтмандың Петроград оҫтаханаһына өҫтәмә дәрестәргә йөрөй (1918—1919). Буласаҡ тормош иптәше Роман Сутаның саҡырыуы буйынса 1919 йылда Латвияға килә.

1920—1924 йылдарҙа «Рига рәссамдар төркөмө» ағзаһы була. 1920 йылдан алып һүрәттәре күргәҙмәләрҙә, шул иҫәптән «Йәшел ҡарға» берекмәһенең төркөм күргәҙмәләрендә ҡуйыла (1927—1931). Шәхси күргәҙмәләре: Рига (1928, Роман Сута менән берлектә, 1962, 1972), Тукумс (1963), Ленинград (1972, 1973), Лиепая (1974), Юрмала (1977). Иҫтәлекле күргәҙмә: Рига (1984), Мадона һәм Лиепая (1985), Валмиера (1986).

1945 йылдан алып СССР Рәссамдар союзы ағзаһы. Май, пастель, акварелдәр техникаһында эшләй. Башлыса натюрморт һәм портрет. Ире менән бергә «Балтарс» фарфор изделиеларын биҙәү буйынса оҫтахана эшендә ҡатнаша (1924—1929)[7].

Иң билдәле эштәре: «Ҡара һәм Аҡ» (1925), «Аустра Озолини-Краузе портреты» (1927), «Теннисист ҡыҙ» (1928).

2008 йылда Ригала Александра Бельцова һәм Роман Сута ижадына арналған музей асыла.

Ғаиләһе[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ире, Роман Сута — рәссам; ҡыҙы, Татьяна Сута — сәнғәт белгесе; ейәне, Сута Инга — музыкант.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Māksla tēlotāja Latviešu: 1860—1940. Rīga, 1986
  • Siliņš māksla J. Latvijas: I 1915—1940 Stokholma, 1988
  • Unerwartete Begegnung: Avantgarde lettische: 1910—1935. Köln,1990.
  • Бужинска Ирена. Две женщины-художницы в Латвии. Александра Митрофановна Бельцова и Маргарита Лиепине-Скулме // «Амазонки авангарда» / Ответственный редактор Георгий Фёдорович Коваленко; Государственный институт искусствознания. Министерства культуры Российской Федерации. — М.: Наука, 2004. — С. 264—275. — ISBN 5-02-010251-2.
  • Бужинска Ирена. Бельцова Александра Митрофановна // Энциклопедия русского авангарда (2013—2014): Изобразительное искусство. Архитектура / Авторы-составители Василий Иванович Ракитин, Андрей Дмитриевич Сарабьянов; Научный редактор А. Д. Сарабьянов. — М.: RA, Global Expert & Service Team, 2013. — Т. I: Биографии. А—К. — С. 65. — ISBN 978-5-902801-10-8.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]