Эстәлеккә күсергә

Добеле

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Добеле
ФлагГерб
Нигеҙләү датаһы 1917
Рәсем
Дәүләт  Латвия
Административ үҙәге Добельский край[d]
Административ-территориаль берәмек Добельский край[d]
Һыу ятҡылығы буйында урынлашҡан Берзе[d]
Халыҡ һаны 8644 кеше (1 ғинуар 2023)[1]
Туғандаш ҡала Конин, Брянск, Ионишкис[d], Шмёльн, Энгельхольм[d], Ульрисехамн[d], Тукумс, Науйойи-Акмяне һәм Альтенбург
Майҙан 8,03 км² (1 ғинуар 2023)[2],
7,91 км² (1 ғинуар 2023)[2]
Почта индексы LV-37(01—02)
Рәсми сайт dobele.lv
Карта
 Добеле Викимилектә

Добеле (латыш. Звук Dobele) 1918 йылға тиклем — Доблен (нем. Doblen) — Латвияла Добель крайының административ үҙәге.

Халҡы — 10 491 кеше (2014).

Географияһы[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]

Земгалела, Латвия үҙәгендә тиерлек, Берза йылғаһы ярында Добеле кратеры эсендә урынлашҡан.

Тарихы[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]

Беренсе тапҡыр Доблен 1254 йылдың 4 апрелендә «Земгалены бүлеү тураһында килешеүҙә» телгә алына[3], әммә быға тиклем инде беренсе ағас ҡәлғә булған, уны Ливония һуғышы (1558—1583) ваҡытында яндырғандар, һәм уның урынында Ливон ордены тарафынан икенсе, таш ҡәлғә төҙөйҙәр, уның янында ҙур булмаған һөнәрселәр ҡасабаһы барлыҡҡа килгән. Ҡәлғәнең емереклектәре беҙҙең көндәргә тиклем һаҡланған, уларҙы 2002 йылда боҙолоуҙан һаҡлау үткәрелә[4].

1495 йылда сиркәү төҙөлә башлай, уның эргәһендә сауҙа майҙандары барлыҡҡа килә. XVII быуатта, герцог Яков Кеттлер хакимлығы ваҡытында бында һыу тирмәне һәм ағас бысыу, етен киптереү ҡоролмалары төҙөйҙәр, ә 1929 йылда Добеле аша Елгава (Митава) — Лиепая (Либава) тимер юл линияһы һалына.

Иҡтисады[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]

Добелела эре предприятиелар.: «Добелес зирнавниекс», «Сподриба» химия заводы, «Baltic Candles» шәмдәр заводы эшләй. Латвия ер эшкәртеү институты эшләй, элемтә саралары яҡшы үҫешкән, һәр йортҡа тиерлек тиерлек интернет үткәрелгән, ике банк филиалы (SEB һәм Swedbank) бар.

Мәғарифы[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]

Ҡалала биш дөйөм белем биреү мәктәбе эшләй (шул иҫәптән дәүләт гимназияһы), дүрт балалар баҡсаһы,һынлы сәнғәт һәм музыка мәктәптәре, профессиональ-техник училище.

Халҡы[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]

1840 1881 1914 1915 1925 1935 1943 1959 1979 1989 1997 2002 2007 2010 2014
Халыҡ һаны 100 1083 2000 375 1551 2470 2650 6246 13027 15023 12668 11446 10987 10630 10491

Әлеге ваҡытта латыштар дөйөм халыҡ иҫәбенең 75,5 процентын тәшкил итә, урыҫтар һаны буйынса икенсе урында — 14 %, артабан белорустар — 3,3 %, литвалар — 2,3 %, украиндар — 1,8 %, поляктар — 1,5 %, башҡа милләт вәкилдәре — 1,6 % тәшкил итә.

Транспорты[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]

Тимер юл транспорты[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]

Елгава—Лиепая линияһында Добеле станцияһы

Автомобиль юлдары[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]

Добеле аша төбәк Елгава — Добеле — Аннениека автоюлы үтә.Добелела төбәк автомобиль юлдары Добеле — Яунберзе һәм Добеле — Бауска. башлана.

Байрамдары һәм ваҡиғалары[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]

  • Добельский крайы байрамы «Яңғыраһын Добель крайы»[5]
  • Лиго
  • Иҫке замок байрамы
  • Алма фестивале
  • Лачплесис көнө
  • Латвия Республикаһы иғлан ителгән көн
  • Ҡар бабайҙар слеты[6]
  • Раштыуа
  • Яңы йыл ҡаршылау

Туғандаш ҡалалар[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]

Галереяһы[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]

Һылтанмалар[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]