Исҡужин Зәбихулла Ғәбделғәзим улы

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Исҡужин Зәбихулла Ғәбделғәзим улы
Исҡужин Зәбихулла Ғәбделғәзим улы.jpg
Тыуған көнө:

1911({{padleft:1911|4|0}})

Тыуған урыны:

Ырымбур губернаһы Орск өйәҙе (хәҙерге Башҡортостан Республикаһы Йылайыр районы) Мәҡсүт ауылы

Вафат булыу көнө:

11 ноябрь 1936({{padleft:1936|4|0}}-{{padleft:11|2|0}}-{{padleft:11|2|0}})

Вафат булған урыны:

Татар АССР-ы, Ҡазан ҡалаһы

Гражданлығы:

СССР

Ғилми өлкәһе:

әҙәбиәтте өйрәнеү

Ғилми дәрәжәһе:

филология фәндәре кандидаты

Уҡыу йорто:

Ырымбур башҡорт педагогия техникумы, Ҡазан университеты

Исҡужин Зәбихулла Ғәбделғәзим улы (шулай уҡ Зәбих Ғәзим улы; 1911—1936) — ғалим һәм публицист.

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

1911 йылдың 3 ғинуарында (иҫке стиль буйынса — 1910 йылдың 22 декабрендә) Ырымбур губернаһы Орск өйәҙе (хәҙерге Башҡортостан Республикаһы Йылайыр районы) Мәҡсүт ауылында донъяға килгән. Шәжәрәһе: Зәбихулла (1911) — Ғәбделғәзим (яҡынса 1869—1920) — Ғибаҙулла — Дуҫмөхәммәт (1817, указлы мөьәзин) — Ишҡужа (1773, мөьәзин) — Ейәнбай (1745) — Мәҡсүт батыр (яҡынса 1690—1775. 1735—1740, 1755 йылдарҙағы башҡорт ихтилалдары батыры) — Асҡар — Көсөк — Һаҡҡол — Һәрекәй — Һатыусал тархан — Күстәнә батыр — Иламан — Хаҡҡолай (Ҡара төлкө) — Түңгәүер бей — Ҡуңғрат бей[1].

Йәшләй атайһыҙ ҡалғас, 10 йәшендә Йылайырҙағы балалар йортона урынлаштырыла, унан В. И. Ленин исемендәге Стәрлетамаҡ балалар йортона ебәрелә[2].

1926-1929 йылдарҙа Ырымбур башҡорт педагогия техникумында уҡый. Бында әҙәбиәт менән мауыға башлай. 1929-1933 йылдарҙа Ҡаҙан ҡалаһында Шәреҡ педагогия институтының донъя әҙәбиәте факультетында белем ала[3]. Артабан Ҡазан университеты аспирантураһына ҡабул ителә[2].

1936 йылда Шәйехзада Бабичтың әҫәрҙәре буйынса диссертацияһын тамамлай.

Фәнни эшмәкәрлеге[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

«Октябрь» журналында донъя күргән бер нисә мәҡәләһе татар поэзияһы классигы Һаҙый Таҡташтың ижады, күренекле прозаик Мирсәй Әмириҙең «Ағиҙел» повесы тураһында булған. Башҡорт ауыҙ-тел ижады өлгөләрен йыйыу һәм өйрәнеү менән дә шөғөлләнгән. Шәйехзада Бабичтың шиғри мираҫының тулы йыйынтығын баҫып сығарыуға әҙерләгән[2].

Ижады[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Шиғырҙар ижад иткән.

1935 йылда Татар АССР-ы радио комитетында «Зилаир» псевдонимы аҫтында сығыш яһап, эфирға 10 тапшырыу әҙерләгән. Эфирҙа ҡурайҙа уйнаған, башҡорт халыҡ йырҙарын башҡарған, риүәйәттәрен һөйләгән[4].

Хәтер[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]