Кживонь Анеля Тадеушовна

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Кживонь Анеля Тадеушовна
пол. Aniela Krzywoń
Рәсем
Заты ҡатын-ҡыҙ
Гражданлығы Flag of Poland (1928–1980).svg Польша
Хеҙмәт итеүе Польша
Тыуған көнө 27 май 1925({{padleft:1925|4|0}}-{{padleft:5|2|0}}-{{padleft:27|2|0}})
Тыуған урыны Украина, Puzhnyky[d]
Польша
Вафат булған көнө 12 октябрь 1943({{padleft:1943|4|0}}-{{padleft:10|2|0}}-{{padleft:12|2|0}}) (18 йәш)
Вафат булған урыны СССР, Белорус Совет Социалистик Республикаһы, Могилёвская область[d], Горецкий район[d], Ленино[d]
СССР, Белорус Совет Социалистик Республикаһы
Ерләнгән урыны Горецкий район[d]
Һөнәр төрө хәрби хеҙмәткәр
Хәрби звание Рядовой
Һуғыш/алыш Икенсе бөтә донъя һуғышы
Ғәскәр төрө пехота[d]
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
Ленин ордены Советтар Союзы Геройы
Commons-logo.svg Кживонь Анеля Тадеушовна Викимилектә

Ане́ля Таде́ушовна Кжи́вонь (пол. Aniela Krzywoń, 1925 йылдың 27 майында — 1943 йылдың 12 октябрендә) — Поляк Ғәскәренең Тадеуш Костюшко исемендәге дивизияһының ҡатын-ҡыҙ ротаһы автоматсыһы, рядовой, Советтар Союзы Геройы.

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Анеля Кживонь тыуған Польшаның Тернопольский воеводствоһында Бучацкий поветы Садовое ауылы янындағы Пужники утарында (хәҙер Украина, Тернополь өлкәһе, Монастырисский районы) осадник ғаиләһендә тыуған. Илһөйәрлек традициялары нигеҙендә тәрбиәләнгән була ул: уның атаһы Тадеуш Пилсудский легиондарында хеҙмәт иткән ҡатнашып, һуңынан 1919-1920 йылдарҙағы Совет-поляк һуғышында ҡатнаша. 1939 йылда был территория Украина Совет Социалистик Республикаһы Тернополь өлкәһе Монастырисский районы составына инә.1940 й. башында Кживондәр ғаиләһе башҡа поляк ғаиләләре менән бергә Иркутск өлкәһе Шиткинский районы Якутино ҡасабаһына мәжбүри күсерелә депортация, һуңынан Красноярск крайы Канск ҡалаһына күсерелә. Канскиҙа Анеля ағас эшкәртеү предприятиеһында эшләй. 1943 йылдың 29 майында үҙ ирке менән доброволец формалашыусы Костюшко исемендәге поляк дивизияһына яҙыла. Эмилия Плятер исемендәге 1-се айырым ҡатын-ҡыҙ батальоны 2-се автоматчицалар ротаһына ҡабул ителә.

1943 йылдың 12 октябрендә дивизия Белорус ССР-ы Могилёв өлкәһе Горецкий районының Ленино ауылы янында беренсе алышта ҡатнаша.

Был көндө Анеля Кживонды штаб документтары менән яралы һалдаттар тейәлгән машинаны оҙатып барыусы итеп ебәрәләр. Юлда уларға люфтваффе бомбардировщиктары һөжүм итә. Янған машинанан штаб документтарын һәм яралы һалдаттарҙы ҡотҡарғанда, Анеля Кживонь утта янып һәләк була[1].

СССР Юғары Советы Президиумының 1943 йылдың 11 ноябрь указы менән немец илбаҫарҙары менән көрәш фронтында командованиеның хәрби заданиеларын теүәл үтәгәне һәм шул уҡ ваҡытта батырлыҡ күрһәткәне өсөн Кживонь Анеляға Советтар Союзы Геройы исеме бирелә (үлгәндән һуң)[2].

Ерләнгән зыярат хәрби польша ҡалаһы Ленин (Могилев өлкәһе).

Наградалары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Хәтер[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Medal Aniela Krzywoń awers.jpg
Medal Aniela Krzywoń rewers.jpg
Анеля Кживонь хөрмәтенә миҙал, аверс Анеля Кживонь хөрмәтенә миҙал, реверс

Шулай уҡ ҡарағыҙ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Битва под Ленино.

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Быстрицкая З. Анеля Кживонь // Героини: очерки о женщинах — Героях Советского Союза / ред.-сост. Л. Ф. Торопов; предисл. Е. Кононенко — Вып. 1. — М.: Политиздат, 1969. — 447 б.
  • «Подвиг»//Советский Союз, № 4(422) 1985 г.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]