Мөхәммәт Юныс

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Унда күсергә: төп йүнәлештәр, эҙләү
Мөхәммәт Юныс
бенг. মুহাম্মদ ইউনুস
Muhammad Yunus, World Economic Forum 2009 Annual Meeting.jpg
Мөхәммәт Юныс Швейцарияның Давос ҡалаһында Бөтә донъя иҡтисади форумда, 31 ғинуар 2009
Тыуған көнө:

28 июнь 1940({{padleft:1940|4|0}}-{{padleft:6|2|0}}-{{padleft:28|2|0}}) (77 йәш)

Тыуған урыны:

Батуа ауылы[1], Бенгалия, Британия Һиндостаны (хәҙерге Бангладеш)

Гражданлығы:

Бангладеш

Ғилми өлкәһе:

иҡтисад

Уҡыу йорто:

Дакка университеты, Вандербильт университеты

Билдәләлек алған:

Grameen Bank һәм Юныс үҙәгенең нигеҙләүсеһе

Награда һәм премиялары


Азатлыҡ Президент миҙалы
Бөтә донъя аҙыҡ-түлек премияһы (1994)
Нобель премияһы Нобель тыныслыҡ премияһы (2006)
Сайт:

muhammadyunus.org

Мөхәммәт Юныс (бенг. মুহাম্মদ ইউনুস) — бангладеш банкиры, иҡтисад профессоры, иҡтисади һәм социаль үҫеште аҫтан төҙөү буйынса тырышлығы өсөн 2006 йылдың Нобель тыныслыҡ премияһы лауреаты була.

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Мөхәммәт Юныс 1940 йылдың 28 июнендә Британия Һиндостаны Бенгалияның (хәҙерге Бангладештың) Читтагонг ҡалаһы янындағы Батуа ауылында тыуған.

1960 йылда Бангладеш республикаһының иң боронғо юғары уҡыу йортон — Дакка университетын бакалавр, 1961 йылда — магистр булып тамамлай. Белемен артабан АҠШ-та дауам итер өсөн 1965 йылда Фулбрайт программаһының лауреаты була һәм уның стипендияһын алыуға өлгәшә, ә 1971 йылда Вандербильт университетын (АҠШ) иҡтисад докторы дәрәжәһе менән тамамлай.

1970 йылдан алып 1972 йылға тиклем Теннеси штаты университетында (АҠШ) иҡтисад профессоры вазифаһында уҡыта. Һуңынан Бангладештың Читтагонг университетында иҡтисад фәндәренән уҡыта. 1976 йылдан алып университет эргәһендәге үҫеш проекты етәксеһе итеп тәғәйенләнә.

Бангладештың баш ҡалаһы Даккала Grameen Bank үҙәк офисы

Бангладештың ярлы ауылдарының береһенә бара һәм уның йәшәүселәре фәҡирлектән сыға алмауының сәбәбтәрен асыҡлай. Крәҫтиәндәр төбәк ростовщиктарынан бик ҙур процентҡа һәм шундай ҡыҫҡа ваҡытҡа кредит алғандар, шуға ла улар үҙҙәре етештергән тауарын баҙарҙа һатып аҡса эшләп өлгөрә алмағандар һәм һөҙөмтәлә, бурысҡа батмаҫ өсөн, тауарҙарын бик аҙ хаҡҡа кредиторҙарына бирергә мәжбүр булғандар. Мөхәммәт Юныс ярлы крәҫтиәндәрҙең бурыстарын ҡайтара һәм үҙе уларға бәләкәй сумма менән бик аҙ процентҡа, бер ниндәй залогһыҙ һәм яуаплылыҡты өҫтөнә алыусыларһыҙ кредит бирә башлаған. Әммә Юныс шарт ҡуйған: кредит алыусылар, ҡағиҙә булараҡ, ғаилә бизнесын киңәйтергә йәки асырға тейеш булғандар. Был осорҙа күптәре доктор Мөхәммәт Юныстың был ҡылған эшен мәрхмәтле сәйерлек тип иҫәпләгәндәр. Ләкин тиҙҙән шуныһы асыҡланған: ҡайтарылмаған кредиттың кимәле 3 проценттан кәм булған[2]. Шулай итеп, Мөхәммәт Юныс микрокредит концепцияһын төҙөй һәм Grameen Bank асып 1983 йылда уның генераль директоры итеп һайлана.

1996 йылда Бангладеш Хөкүмәтенең кәңәшсеһе итеп тәғәйенләнә. Иҡтисади һәм социаль үҫеште аҫтан төҙөү буйынса тырышлығы өсөн 2006 йылдың Нобель тыныслыҡ премияһы лауреаты була.

Ғаиләһе[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

1967 йылда үҙе һымаҡ Вандербильт университетында белем алған урыҫ эмигранттарының ҡыҙы Вера Форостенко менән никахлаша. 1979 йылда уларҙың Моника исемле ҡыҙҙары тыуа, хәҙерге ваҡытта ул АҠШ-та опера йырсыһы. Тиҙҙән был никах тарҡала һәм Юныстың ҡатыны ҡыҙы менән бергә АҠШ-ҡа күсеп китәләр. Һуңыраҡ Мөхәммәт Юныс йәнә өйләнә.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]