Николаев Айсен Сергеевич

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Николаев Айсен Сергеевич
саха Сэргэй уола Ньукулаайап Айыы Сиэн
рус. Айсен Сергеевич Николаев
Рәсем
Заты ир-ат
Гражданлығы Flag of Russia.svg Рәсәй
Тыуған көнө 22 ғинуар 1972({{padleft:1972|4|0}}-{{padleft:1|2|0}}-{{padleft:22|2|0}}) (50 йәш)
Тыуған урыны Санкт-Петербург, РСФСР, СССР
Хәләл ефете Николаева, Людмила Валерьевна[d]
Һөнәр төрө сәйәсмән
Биләгән вазифаһы глава Республики Саха (Якутия)[d] һәм Вице-президент ОГМВ[d][1][2][3]
Уҡыу йорто М. В. Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты
МДУ-ның физика факультеты[d]
Рәсәй халыҡ хужалығы һәм дәүләт хеҙмәте академияһы[d]
Сәйәси фирҡә ағзаһы Берҙәм Рәсәй һәм Союз правых сил[d]
Рәсми сайт aisennikolaev.ru
Фолловерҙар һаны 6272
Commons-logo.svg Николаев Айсен Сергеевич Викимилектә

Айсен Сергеевич Николаев (саха Сэргэй уола Ньукулаайап Айыы Сиэн; 22 ғинуар 1972, Ленинград, СССР) — Рәсәй сәйәси һәм дәүләт эшмәкәре. 2018 йылдың 27 сентябренән Саха Республикаһы (Яҡутстан) башлығы (2018 йылдың 28 майынан 27 сентябренә тиклем Саха Республикаһы (Яҡутстан) башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы)[4]. 2019 йылдың 7 ноябренән «Берҙәм Рәсәй» партияһының Саха төбәк бүлексәһе секретары[5]. Яҡутск ҡалаһы башлығы (2012—2018).

Саха Республикаһы башлығы (2018 с)

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

1972 йылдың 22 ғинуарында Ленинградта уҡытыусылар ғаиләһендә тыуған, ике ағаһы һәм апаһы бар. Верхневилюйскта йәшәй.

Белеме[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

16 йәшендә Верхневилюйск физика-математика мәктәбен алтын миҙал менән тамамлай.

М. В. Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университетының физика факультетына уҡырға инә. 1994 йылда Мәскәү дәүләт университетын тамамлай, шул уҡ йылда Рәсәй Хөкүмәте ҡарамағындағы Халыҡ хужалығы академияһын «Финанс менеджменты» һөнәре буйынса тамамлай.

Карьераһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

1994 йылдан 1995 йылға тиклем «САПИ-Центр» ябыҡ акционерҙар йәмғиәтен етәкләй.

1995 йылда «Алмазэргиэнбанк» коммерция банкы асыҡ акционерҙар йәмғиәте идараһы составына инә, ә 1995 йылдан 1998 йылға тиклем идара рәйесе урынбаҫары була.

1997—2002 йылдарҙа Оленёк бер мандатлы округынан Яҡутстан Дәүләт Йыйылышының Юғары палатаһының 2-се саҡырылыш депутаты була.

1998 йылдан 2003 йылға тиклем «Алмазэргиэнбанк» идараһы рәйесе, шулай уҡ «САПИ» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәттең вице-президенты була.

2002—2004 йылдарҙа «Уң көстәр союзы» партияһынан Яҡутстан Дәүләт Йыйылышының 3-сө саҡырылыш депутаты була.

2004 йылдан — Яҡутстан финанс министры[6].

2007 йылдың 16 февраленән — Саха Республикаһы Президент хакимиәте һәм Хөкүмәте етәксеһе.

2011 йылдың 18 майынан Яҡутстан Хөкүмәте рәйесенең беренсе урынбаҫары итеп тәғәйенләнгән.

Яҡутск мэры[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

2011 йылдың декабрь башында Якутск ҡала думаһы мэр һайлауҙарын ярты йыл элек — 2012 йылдың 4 мартына, Президент һайлауҙары менән бер үк ваҡытҡа тәғәйенләй[7], ә һуңынан 2011 йылдың 23 декабрендә Якутск ҡалаһы мэры Юрий Заболев отставкаға китә. 2012 йылдың ғинуарында Айсен Николаев «Берҙәм Рәсәй» партияһы тарафынан Якутск ҡалаһы мэрын һайлауҙа кандидат итеп күрһәтелә[8]. 2012 йылдың 4 мартында үткән һайлауҙарҙа Николаев һайлаусыларҙың 69,84 % ҡатнашлығында 47,73 % тауыш йыя. Тауыш биреү һөҙөмтәләре буйынса Яҡутск ҡала округы хакимиәте башлығы итеп 5 йылға һайлана.

2017 йылдың яҙында, Якутск ҡалаһы мэры итеп сираттағы һайлауҙар тәғәйенләнгәнгә тиклем, «Берҙәм Рәсәй» партияһының Яҡут бүлексәһе Яҡутск башлығын һайлауға кандидаттарҙың праймеризын үткәрә. Айсен Николаев 86 процент йыя[9]. 2017 йылдың йәйендә Николаев ҡабаттан Якутск ҡалаһы мэры вазифаһына кандидат итеп тәҡдим ителә. 2017 йылдың 10 сентябрендәге һайлауҙарҙа 68,4 % тауыш йыя һәм икенсе срокка һайлана[10].

Саха Республикаһы башлығы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Рәсәй Президенты Владимир Путиндың 2018 йылдың 28 майҙағы Указы менән Саха Республикаһы (Яҡутстан) Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы итеп тәғәйенләнә[11].

2018 йылдың 9 сентябрендә, һайлауҙарҙа ҡатнашҡан һайлаусыларҙың 71,40 % тауышын йыйып, Саха Республикаһы (Яҡутстан) Башлығы итеп һайлана[12].

2018 йылдың 27 сентябрендә Саха Республикаһы башлығы вазифаһын биләй[13]..

2019 йылдың 2 авгусынан 2020 йылдың 27 ғинуарына тиклем — Рәсәй Федерацияһы Дәүләт советы президиумы ағзаһы[14][15].

Партиялылығы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

«Берҙәм Рәсәй» төбәк бүлексәһенең Сәйәси Советы ағзаһы.

Ижтыимағи эшмәкәрлеге[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Саха Республикаһының (Яҡутстан) ирекле көрәш федерацияһы президенты.

Ғаиләһе[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ҡатыны — Николаева Людмила Валерьевна, 2014 йылдан 2018 йылға тиклем "Алмазэргиэнбанк"тың идара рәйесе. Өс балаһы бар.

Маҡтаулы исемдәре һәм бүләктәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Дуҫлыҡ Ордены (21 март 2022 йыл) — Саха Республикаһының (Яҡутстан) социаль-иҡтисади үҫешенә ҙур өлөш индергәне өсөн[16].
  • Саха Республикаһы (Яҡутстан) халыҡ хужалығының атҡаҙанған хеҙмәткәре (2008).
дини

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. http://euroasia-uclg.ru/en/about/history/
  2. https://www.uclg.org/en/node/29001#Videpresidency
  3. https://www.uclg.org/sites/default/files/uclg_world_council2016-2019.pdf
  4. Новый глава Республики Саха.
  5. Глава Якутии стал секретарем регионального отделения «Единой России».
  6. Организационная структура. Министерство финансов Республики Саха (Якутия). Тәүге сығанаҡтан архивланған 22 март 2013. 24 февраль 2013 тикшерелгән.
  7. Выборы мэра Якутска назначены! 12 декабря 2011.
  8. За кресло мэра Якутска поборются десять человек. 13.01.2012
  9. «Отработали не как конкуренты»: на праймериз «ЕР» победил мэр Якутска. ИА REGNUM. 29.05.2017.
  10. Действующий мэр Якутска Айсен Николаев победил на выборах главы города. 11.09.2017.
  11. Указ «О досрочном прекращении полномочий Главы Республики Саха (Якутия)»  (рус.). Президент России. 18 ғинуар 2019 тикшерелгән.
  12. Николаев набрал 71,41% голосов на выборах главы Якутии после обработки 100% протоколов  (рус.). ТАСС. 18 ғинуар 2019 тикшерелгән.
  13. Указ «О досрочном прекращении полномочий Главы Республики Саха (Якутия)» / Архивная копия от 22 ғинуар 2021 на Wayback Machine kremlin.ru, 28 мая 2018 года
  14. Распоряжение Президента Российской Федерации от 02.08.2019 г. № 255-рп «О президиуме Государственного совета Российской Федерации».
  15. Распоряжение Президента Российской Федерации от 27.01.2020 г. № 10-рп «О президиуме Государственного совета Российской Федерации».
  16. Указ Президента Российской Федерации от 21 марта 2022 года № 132 «О награждении государственными наградами Российской Федерации»
  17. Айсен Николаев по указу Патриарха Кирилла награжден высшей наградой РПЦ — орденом Александра Невского (23 января 2022). 1 февраль 2022 тикшерелгән.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]