Распутин Григорий Ефимович

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Распутин Григорий Ефимович
рус. Григорий Ефимович Распутин
Рәсем
Заты ир-ат[1][2][…]
Гражданлығы Flag of Russia.svg Рәсәй империяһы
Хеҙмәт итеүе Рәсәй империяһы
Тыуған көнө 21 ғинуар 1869({{padleft:1869|4|0}}-{{padleft:1|2|0}}-{{padleft:21|2|0}})
Тыуған урыны Рәсәй империяһы, Покровское[d]
Вафат булған көнө 30 декабрь 1916({{padleft:1916|4|0}}-{{padleft:12|2|0}}-{{padleft:30|2|0}})[4][5][6] (47 йәш)
Вафат булған урыны Рәсәй империяһы, Санкт-Петербург[2]
Үлем төрө һомицид[d]
Үлем сәбәбе политическое убийство[d] һәм гипотермия[d]
Хәләл ефете Прасковья Фёдоровна Дубровина[d]
Балалары Распутина, Матрёна Григорьевна[d]
Һөнәр төрө Dirigent, оккультист, сәйәсмән, курандеро, крестьянин
Кана әлифбаһында исеме グリゴリー・エフィモヴィチ・ラスプーチン
Йәшәү рәүеше мистицизм[d]
Commons-logo.svg Распутин Григорий Ефимович Викимилектә

Григорий Ефимович Распутин (9 (21) ғинуар 1869 йыл[7] — 17 (30) декабрь 1916 йыл) — Тобольск губернаһы Покровское ауылы крәҫтиәне. Рәсәй императоры Николай II ғаиләһенең дуҫы булараҡ бөтә донъяла билдәлелек яулай. 1910 йылдарҙа Петербург йәмғиәтенең билдәле даирәләрендә «батша дуҫы», «ҡарт», күрәҙә һәм бағымсы абруйына эйә була. Кире образы революция, һуңыраҡ совет пропагандаһында ҡулланыла. Әлегә тиклем Распутиндың шәхесе, уның Рәсәй империяһы яҙмышына йоғонто яһауы тураһында бәхәстәр тынмай.

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ата-бабалары һәм фамилияһының этимологияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Распутиндарҙың ырыу башында «Федор улы Изосим тора». Покровское ауылының 1662 йылғы иҫәп китабында уның ҡатыны һәм өс улы — Семен, Насон һәм Евсей — менән бынан егерме йыл элек Покровка слободаһына Яренск өйәҙенән килгән һәм «һөрөнтө ергә торған» тиелә. Һуңынан Насон улы «Роспута» ҡушаматын ала. Унан Роспутиндар китә һәм XIX быуат башында Распутиндар булып китәләр. 1858 йылғы йорт иҫәбен алыу буйынса Покровскоела 30-ҙан ашыу Распутин фамилияһын йөрөткән ашыу крәҫтиән, шул иҫәптән Григорийҙың атаһы Ефим да була. Фамилия «распутье», «распутица», "перепутье"нан килеп сыҡҡан[8].

Тыуыуы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Григорий Ефимович Распутин 1869 йылдың 9 (21) ғинуарында Тобольск губернаһы Төмән өйәҙенең Покровское ауылында ямщик Ефим Яковлевич Распутин (1841—1916) һәм Анна Васильевна (1839—1906; ҡыҙ фамилияһы — Паршукова) ғаиләһендә тыуа. 10 ғинуарҙа суҡындырыла. Изге йола буйынса сабыйға тыуған йәки суҡындырылған көндә тыуған изге йәндең исеме ҡушыла. Григорий Распутин суҡындырылған көн — 10 ғинуар — Григори й Нисский тыуған көн[9].

Распутин үҙе тыуыуы тураһында ҡапма-ҡаршылыҡлы мәғлүмәттәр бирә. Биографтар фекеренсә, ул үҙенең йәшен арттырып күрһәтергә һәм «ҡарт» образына тура киле ргә тырышҡан. Сығынаҡтар уның тыуыу датаһын 1864 һәм 1872 йылдар араһы тип билдәләй. Тарихсылар К. Ф. Шацилло Ҙур совет энциклопедияһында Распутин тураһындағы мәҡәләлә уны 1864—1865 йылда тыуған тип белдерә[10].

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. VIAF — 2012.
  2. 2,0 2,1 Немецкая национальная библиотека, Берлинская государственная библиотека, Баварская государственная библиотека и др. Record #118598376 // Общий нормативный контроль (GND) — 2012—2016.
  3. Bibliothèque nationale de France BNF танытҡысы: асыҡ мәғлүмәт платформаһы — 2011.
  4. SNAC — 2010.
  5. Find a Grave — 1995.
  6. Брокгауз энциклопедияһы
  7. Метрическая книга Слободо-Покровской Богородицкой церкви Тюменского округа Тобольской губернии с записью о рождении 09.01.1869 Г. Е. Распутина, негласного духовника и фаворита семьи последнего императора Российского престола Николая II. // ГУТО ГАТО ф.№ И-177, оп.1, ед.хр. 109
  8. Боханов, 2011
  9. Смирнов В. Л., Смирнова М. Ю. Неизвестное о Распутине. P.S. Тюмень: Издательский дом «Титул», 2010. С. 12
  10. Шацилло, 1975

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ҡалып:Refbegin2

на русском языке
на других языках
  • Shukman H. Rasputin: An Introduction — 2009. — 128 p. — ISBN 978-0-7524-5242-5.
  • Энтони Брентон Историческая неизбежность? Ключевые события Русской революции (Сборник статей) = Tony Brenton. Historically Inevitable?: Turning Points of the Russian Revolution — М.: Альпина Нон-Фикшн, 2017. — 414 p. — ISBN 978-5-91671-757-0.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]