Тулин Сергей Заһит улы

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Тулин Сергей Заһит улы
Заты ир-ат
Лояльность Рәсәй
Тыуған көнө 11 сентябрь 1957({{padleft:1957|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:11|2|0}}) (61 йәш)
Тыуған урыны СССР, РСФСР, Башҡорт АССР-ы, Миәкә районы
Һөнәр төрө криминолог
Бүләктәре һәм маҡтаулы исемдәре
орден Мужества Герой Российской Федерации медаль «За спасение погибавших» медаль «За воинскую доблесть»
Уҡыу йорто Военная академия Генерального штаба Вооружённых сил Российской Федерации[d]
Рязанское высшее воздушно-десантное командное училище[d]
Ғилми дәрәжә юридик фәндәр кандидаты[d]
Хәрби звание генерал-майор[d]
Командовал 104-й гвардейский десантно-штурмовой полк[d] һәм 205-я отдельная мотострелковая бригада[d]
Һуғыш/алыш Распад Югославии[d], Первая чеченская война[d] һәм Вторая чеченская война[d]
Ғәскәр төрө воздушно-десантные войска[d]

Тулин Сергей Заһит улы (1992 йылға тиклем — Риф Заһит улы Ғиззәтуллин; 11 сентябрь 1957 йыл, Кесе Гәйнә ауылы, Башҡорт АССР-ы) — совет һәм Рәсәй хәрби эшмәкәре, запастағы генерал-майор, Рәсәй Федерацияһы Геройы, юридик фәндәр кандидаты.

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ғиззәтуллин Риф Заһит улы 1957 йылдың 11 сентябрендә Башҡорт АССР-ының Миәкә районы Кесе Гәйнә ауылында күп балалы крәҫтиән ғаиләһендә тыуған. Миәкә урта мәктәбендә 9-сы класты тамамлағандан һуң, 1974 йылда Ҡаҙан Суворов хәрби училищеһына уҡырға инә, уны 1976 йылда тамамлай. 1980 йылда Рязань юғары һауа-десант команда училищеһын тамамлай.

1980-1987 йылдарҙа Карпат яны хәрби округының 39-сы айырым десант-штурмлау бригадаһында (Хыров ҡалаһы) хеҙмәт итә. Эҙмә-эҙлекле разведка взводы командиры, разведка ротаһы командиры, батальон штабы командиры, парашют-десант батальоны командиры вазифаларын биләй.

1990 йылда М. В. Фрунзе исемендәге Хәрби академияны тамамлай. Гвардия майоры дәрәжәһенә эйә була. 1990—1991 йылдарҙа — 38-се айырым һауа-десант бригадаһы командиры урынбаҫары (Белорус хәрби округы).

1992—1993 йылдарҙа — Югославияла БМО-ның тыныслыҡ урынлаштырыу контингентына ингән 554-се айырым пехота батальоны штаб начальнигы. 1993 йылда гвардия подполковнигы званиеһында 76-сы гвардия һауа-десант дивизияһының 104-се гвардия парашют-десант полкы командиры итеп тәғәйенләйҙәр.

1994 йылдың декабренән 1995 йылдың майына тиклем полктың батальон тактик төркөмө етәксеһе булып Чечняла хәрби хәрәкәттәрҙә ҡатнаша. Грозный ҡалаһын штурмлауҙа ҡатнаша, унда 76-сы һауа-десант дивизияһының алдынғы отряды («Көнбайыш» төркөмө составында) менән командалыҡ итә. Был төркөм менән ул Грозныйҙың көньяҡ-көнбайыш ситендә рубежды яулай, дивизияның төп көстәрен ҡалаға алып сыға. Гудерместы ҡамауҙа һәм азат итеүҙә ҡатнаша. Контузия алһа ла сафта ҡала һәм йырып сығырға ынтылған боевиктарҙы тотоп торған йыйылма полк менән идара итә. Чечняла хәрби хәрәкәттәр барышында ике тапҡыр яралана һәм контузия ала.

1995 йылда Грозный ҡалаһы өсөн барған алыштарҙа күрһәткән батырлығы өсөн Ҡаһарманлыҡ ордены менән бүләкләнә.

Рәсәй Федерацияһы Президентының 1996 йылдың 20 июлендәге 1064-се указы менән, «полктың хәрби хәрәкәттәре менән оҫта етәкселеге, Төньяҡ-Кавказ төбәгендә хәрби бурысын үтәгән ваҡытта күрһәткән батырлығы һәм ҡаһарманлығы өсөн», гвардия полковнигы Тулингә Рәсәй Федерацияһы Геройы исеме бирелә.

1997 йылдың февралендә Рәсәй Федерацияһы Ҡораллы көстәре Генераль штабының халыҡ-ара хәрби хеҙмәттәшлек Баш идаралығы өлкән офицеры итеп тәғәйенләнә. 1998 йылда Генераль штабының Хәрби академияһына уҡырға инә, уны 2000 йылда уңышлы тамамлай. Генерал-майор дәрәжәһенә күтәрелә.

2000—2001 йылдарҙа — 205-се айырым мотоуҡсылар бригадаһы командиры. 2001—2002 йылдарҙа — 58-се армия (Төньяҡ-Кавказ хәрби округы) командующийы урынбаҫары. 2002 йылдың июнь айында Рязань өлкәһенең хәрби комиссары итеп тәғәйенләнә.

2007 йылдан — запаста.

2007 йылдан — «Хәрби-сәнәғәт компанияһы» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәттең проекттар департаменты директоры, 2008 йылдан — проекттар менән идара итеү буйынса генераль директор урынбаҫары. 2008—2009 йылдарҙа «Арзамас машиналар эшләү заводы» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең директорҙар советына инә. Рязань өлкә грек-рим көрәше федерацияһы рәйесе булып тора.

2009 йылдың 8 октябрендә «Енәйәт язаһын хәрби хеҙмәт буйынса сикләүҙәр рәүешендә бойомға ашырыу: криминал һәм хоҡуҡи аспекттары» темаһына кандидатлыҡ диссертацияһы яҡлай.

Ғаиләһе[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Өйләнгән, улы һәм ҡыҙы бар. Ҡатыны — медицина хеҙмәте подполковнигы, хәрби госпиталь табибы, медицина фәндәре кандидаты.

Ҡыҙыҡлы факт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

1992 йылда, Югославиягә барғанда, халык-ара ҡораллы көстәр штабы талабы буйынса, документтарындағы «урыҫ булмаған» фамилияны урыҫ фамилияһына алмаштырырға тура килә[1].

Бүләктәре, маҡтаулы исемдәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • 1996 Рәсәй Федерацияһы Геройы, «Алтын Йондоҙ» миҙалы[2]
  • 1995 Батырлыҡ ордены

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Ғиззәтуллин Тулингә әйләнде
  2. Указ Президента РФ № 1064 от 20 июля 1996 года

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Герои нашего времени (О Героях России — уроженцах и жителях Республики Башкортостан) / авт.-сост. Е. А. Смирнов. — Уфа : Китап, 2016. — 327 с. : илл. ISBN 978-5-295-06554-5.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Тулин Сергей Заһит улы. «Герои страны» сайты.