Тәкәев Данис Солтан улы

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Данис Солтан улы Тәкәев
Тыуған көнө:

10 ноябрь 1940({{padleft:1940|4|0}}-{{padleft:11|2|0}}-{{padleft:10|2|0}})

Тыуған урыны:

Башҡорт АССР-ы, Иглин районы, Иҫке Ҡобау ауылы

Вафат булыу көнө:

9 сентябрь 2008({{padleft:2008|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:9|2|0}}) (67 йәш)

Вафат булған урыны:

Башҡортостан, Стәрлетамаҡ ҡалаһы

Гражданлығы:

Совет Социалистик Республикалар Союзы СССРРәсәй Рәсәй

Ғилми өлкәһе:

филология

Эшләгән урыны:

Стәрлетамаҡ дәүләт педагогия академияһы

Ғилми дәрәжәһе:

филология фәндәре докторы

Ғилми исеме:

профессор

Уҡыу йорто:

Башҡорт дәүләт университеты

Тәкәев Данис Солтан улы (10 ноябрь 1940 йыл9 сентябрь 2008 йыл) — тел белгесе, педагог, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Филология фәндәре докторы (2000), профессор (1995). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (2006), Рәсәй Федерацияһының (1998) һәм Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған уҡытыусыһы (1990). Рәсәй Федерацияһының почётлы юғары һөнәри белем биреү хеҙмәткәре (2001).

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Данис Солтан улы Тәкәев 1940 йылдың 10 ноябрендә Башҡорт АССР-ы Иглин районы Иҫке Ҡобау ауылында уҡытыусылар ғаиләһендә тыуған. Шәжәрәһе XVII—XVIII быуаттар сигендә йәшәгән ҡобау-мең ырыуы вәкиле Тикәйгә барып тоташа[1].

1967 йылда Башҡорт дәүләт университетының филология факультетын тамамлай.

1967 йылдан «Башкнигоиздат» нәшриәтендә эшләй.

1967 йылдан Стәрлетамаҡ дәүләт педагогия институтында уҡыта: асситент, 1976—1977 йылдарҙа тел һәм әҙәбиәт факультетының декан урынбаҫары, 1983—1987 йылдарҙа әҙерләү бүлегенең мөдире, 1987—2008 йылдарҙа башҡорт теле һәм әҙәбиәте кафедраһының мөдире, бер үк ваҡытта 2003 йылдан башҡорт филологияһы факультеты деканы булып эшләй.

1975 йылда кандидатлыҡ, ә 2000 йылда докторлыҡ диссертацияларын яҡлай.

2008 йылдың 9 сентябрендә Стәрлетамаҡ ҡалаһында вафат була. Иглин районы Яңы Ҡобау ауылында ерләнә.

Фәнни эшмәкәрлеге[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Данис Солтан улының фәнни эшмәкәрлеге башҡорт телен уҡытыу методикаһына, уның синтаксисына, стилистикаһына һәм телмәр мәҙәниәтенә арналған. 10 монография, 150-нән ашыу фәнни һәм фәнни-методик мәҡәләләр, 5 уҡыу китабы, 10-дан ашыу уҡыу әсбабының авторы[1].

Хеҙмәттәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Башҡорт телен уҡытыу методикаһы: һайланма мәҡәләләр. — Өфө, 2002.
  • Современный башкирский язык. Синтаксис простого предложения. — Уфа: Гилем, 2002.
  • Основы синтаксиса современного башкирского языка. — М.: Наука, 2004. — 312 с.
  • Структурно-семантические особенности неглагольных сказуемых в современном башкирском языке. — М., 2007. (авторҙаш)

Бүләктәре һәм маҡтаулы исемдәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған уҡытыусыһы (1998)
  • Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған уҡытыусыһы (1990)
  • Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (2006)
  • Рәсәй Федерацияһының почётлы юғары профессиональ белем биреү хеҙмәткәре (2001)

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. 1,0 1,1 Рашит Шакур. Постигая тайны родного языка // Ватандаш : журнал. — 2008. — № 8. — С. 37—41. — ISSN 1683-3554.

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Шакур Р. Постигая тайны родного языка // Истоки духовности. — Уфа, 2009.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]