Харисов Әхнәф Ибраһим улы

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Харисов Әхнәф Ибраһим улы
Харисов Ахнаф Ибрагимович.jpg
Тыуған көнө:

2 (15) июнь 1914({{padleft:1914|4|0}}-{{padleft:6|2|0}}-{{padleft:15|2|0}})

Тыуған урыны:

Өфө губернаһы[1], Бөрө өйәҙе, Имән ауылы

Вафат булыу көнө:

15 май 1977({{padleft:1977|4|0}}-{{padleft:5|2|0}}-{{padleft:15|2|0}}) (62 йәш)

Вафат булған урыны:

РСФСР, Башҡорт АССР-ы, Өфө

Гражданлығы:

СССР

Ғилми өлкәһе:

филология

Эшләгән урыны:

Тарих, тел һәм әҙәбиәт институты

Ғилми дәрәжәһе:

филология фәндәре докторы (1972)

Ғилми исеме:

профессор (1972)

Уҡыу йорто:

Башҡорт дәүләт университеты

Билдәләлек алған:

прозаик, филолог

Награда һәм премиялары


Октябрь Революцияһы ордены — 1975 «Почёт Билдәһе» ордены  — 1949
Салауат Юлаев ордены

Әхнәф Ибраһим улы Харисов (15 июнь 1914 — 15 май 1977) — башҡорт яҙыусыһы, тел һәм әҙәбиәт белгесе, филология фәндәре докторы (1972), профессор (1972), Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған фән эшмәкәре. Башҡорттарҙан беренсе булып «филология фәндәре кандидаты» ғилми дәрәжәһенә диссертация яҡлаусы (1941).

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Башҡортостандың, Балтас районы Имән ауылында тыуған.

Әхнәф Ибраһим улы Харисов ҡәбере (Өфө мосолман зыяраты)

Буласаҡ ғалимдың ғилми эшкә һәләтлеге Башҡорт дәүләт педагогия институтының башҡорт теле һәм әҙәбиәте бүлегендә уҡыған саҡтарында уҡ күренә башлай. 1935 йылда институтты тамамлағас, шунда уҡ эшкә ҡалдырыла. 1937 йылда шағир Ҡадир Даян менән бергәләп «Стилистика. V—VII кластар өсөн дәреслек» китабын яҙалар. 1941 йылда Мәскәүҙә тел белеме буйынса аспирантура тамамлай, башҡорттарҙан беренсе булараҡ, филология фәндәре кандидаты дәрәжәһенә диссертация яҡлай. 1944 йылда рус телендә «Категория глагольных вндов в башкирском языке» тигән тәрән фәнни йөкмәткеле китабын сығара. Шул уҡ 1944 йылда Ә. И. Харисов уҡыу йорттары өсөн тағы ла бик мөһпм бер китап — "Әҙәбиәт теорияһы"н донъяға сығара. Үҙ эшмәкәрлеген телсе булып башлаған Ә. И. Харисов нигеҙҙә әҙәбиәт мәсьәләләре менән шөгөлләнә. Уның 1965 йыл донъя күрген ҙур күләмле «Башҡорт халҡының әҙәби мираҫы. XVIII—XIX быуат» тигән китабы — һис шикһеҙ башҡорт фәнни күгендә баһалап бөткөһөҙ оло ҡаҙаныш. Шул уҡ ваҡытта мәктәптәр әсән бик күп дәреслектәр, ҡулланмалар яҙыу эшен дә алып барҙы. Уның әүҙем ғилми эшмәкәрлеге «Октябрь революцияһы», «Почёт билдәһе» ордендары һәм миҙалдар менән билдәләнде.

1948—1951 йылдарҙа Әхнәф Харисов Башҡортостан Яҙыусылар союзының идара рәйесе була. Был осорҙа ул башҡорт әҙәбиәтен аратабан үҫтереү һәм уны Бөтә Союза аренаһына сығарыуға күп көс һала.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Сығанаҡтар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]