Шитова Светлана Николаевна

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
(Шитова, Светлана Николаевна битенән йүнәлтелде)
Перейти к навигации Перейти к поиску
Шитова Светлана Николаевна
Заты ҡатын-ҡыҙ
Гражданлығы Flag of the Soviet Union.svg СССР
Flag of Russia.svg Рәсәй
Тыуған көнө 12 февраль 1936({{padleft:1936|4|0}}-{{padleft:2|2|0}}-{{padleft:12|2|0}}) (83 йәш)
Тыуған урыны СССР, РСФСР, Волгоград
Һөнәр төрө ғалим
Эш биреүсе Тарих, тел һәм әҙәбиәт институты (РФА Өфө фәнни үҙәге)
Уҡыу йорто Исторический факультет МГУ[d]
Ғилми дәрәжә тарих фәндәре кандидаты[d]

Шитова Светлана Николаевна (12 февраль 1936 йыл) — этнограф, тарих фәндәре кандидаты (1968). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (2003).

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Светлана Николаевна Шитова 1936 йылдың 12 февралендә РСФСР-ҙың Сталинград крайы Сталинград (хәҙерге Волгоград) ҡалаһында тыуа.

1958 йылда Мәскәү дәүләт университетының тарих факультетын тамамлай.

1958 йылдан алып СССР Фәндәр академияһы Башҡортостан филиалының тарих, тел һәм әҙәбиәт институтында эшләй.

1968 йылда Мәскәү дәүләт университетында башҡорт халыҡ костюмдары тарихы буйынса кандидатлыҡ диссертацияһын яҡлай. 1969 йылдан алып Тарих, тел һәм әҙәбиәт институтында өлкән ғилми хеҙмәткәр булып эшләй.

2006 йылда Өфөлә С. Н. Шитованың 70 йәшлек юбилейына арнап «Башҡорт халҡының этногенезы һәм этник тарихы проблемалары» тигән темаға Бөтә Рәсәй ғилми-ғәмәли конференцияһы үткәрелә.

Фәнни эшмәкәрлеге[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

1959 йылдан алып башҡорт халҡының көнкүрешен һәм мәҙәниәтен өйрәнеү буйынса 30 этнографик экспедицияларға етәкселек итә һәм ҡатнаша. Бер үк ваҡытта Башҡортостандың башҡа халыҡтарының да тарихын өйрәнә. СССР Фәндәр академияһының Этнография институты экспедициялары составында Үзбәкстан, Татарстан һәм Тажикстанға бара, Ямал-Ненец милли округының ненец һәм селькуп халыҡтары этнографияһын өйрәнә. С. Н. Шитова-50-нән артыҡ ғилми хеҙмәт һәм 6 монография авторы.

С. Н. Шитованың фәнни эшмәкәрлегенең төп йүнәлештәре булып башҡорт халҡының боронғонан алып хәҙерге заманға тиклемге матди мәҙәниәтен һәм декоратив сәнғәтен тикшереү тора. Милли кейемдәрҙе өйрәнеү, традициялы тораҡтар һәм торлаҡтар, башҡорт халҡының декоратив сәнғәте һәм биҙәү-яраҡтарын тикшереү менән шөғөлләнә[1].

С. Н. Шитова эшләгән башҡорт халҡының матди мәҙәниәтен классификациялау һәм типологик характеристикалау методы башҡа халыҡтарҙың этнографияһын өйрәнеүҙә лә ҡулланыла.

Ғилми хеҙмәттәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ҡара, тулы исемлеге бында

  • Башкиры. Историко-этнографический очерк. Уфа, 1963 (соавт.)
  • Башкиры // Народы Европейской части СССР. Ч. 2. (Сер. «Народы мира»). М., 1964. С. 682—741 (в соавт. с Р. Г. Кузеевым)
  • Декоративное творчество башкирского народа, Уфа, 1979 (соавт.)
  • Традиционные поселения и жилища башкир. М.: Наука, 1984;
  • Башкирская народная одежда. Уфа, 1995.
  • История Башкортостана с древнейших времен до 60-х годов XIX в. Уфа, 1996 (соавт.)
  • Резьба и роспись по дереву у башкир. Уфа: Китап, 2001.
  • Башкиры: Этническая история, традиционная культура. Уфа: Башкирская энциклопедия, 2002 (соавт.)
  • Курганские башкиры. Уфа: Гилем, 2002. (соавт.)
  • История архитектурного декора в башкирских аулах. Уфа: Гилем, 2004.
  • Народное искусство: войлоки, ковры, ткани у южных башкир (этнографические очерки). — Уфа: Китап, 2006.

Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (2003)[2].

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Янгузин Р.3. Этнография башкир (история изучения). — Уфа: Китап, 2002. — 192 с: ил. (на с.159)
  2. Указ Президента РБ от 25.04.2003 г. (Тикшерелгән 13 июль 2019)

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]