Элизе Рихтер

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Элизе Рихтер
Рәсем
Заты ҡатын-ҡыҙ[1][2][3]
Гражданлығы Flag of Austria.svg Австрия
Тыуған көнө 2 март 1865({{padleft:1865|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:2|2|0}})[3][2][4]
Тыуған урыны Германский союз[d], Вена
Вафат булған көнө 21 июнь 1943({{padleft:1943|4|0}}-{{padleft:6|2|0}}-{{padleft:21|2|0}})[4] (78 йәш)
Вафат булған урыны Литомержице[d], Терезин[d],Терезиенштадт[d]
Место содержания под стражей Терезиенштадт[d]
Һөнәр төрө профессор, әҙәби тәнҡитсе, романист
Эш биреүсе Вена университеты
Уҡыу йорто Вена университеты
Эш урыны Вена[2]
Описан на сайте gedenkbuch.univie.ac.at/…
Commons-logo.svg Элизе Рихтер Викимилектә

Элизе Рихтер (нем. Elise Richter; 2 март 1865 йыл23 июнь 1943 йыл) — Австрияның  филолог-ғалимы; Вена университеты тарихында иң беренсе булып (1905) «фән докторы» дәрәжәһен алған ҡатын-ҡыҙ.

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Австро-Венгрияның Вена ҡалаһында йәһүд Maximilian Richter һәм уның ҡатыны Emilie Lackenbacher ғаиләһендә 1865 йылдың 2 мартында тыуған; уның апаһы — Элен Вена университетында фәлсәфә фәне буйынса 1901 йылда ғалим исемен яулаған була.

20 йәшендә Элизе ревматизм менән ауырып киткән һәм  ғүмеренең аҙағына тиклем ревматизмдан этләнгән. 1891 йылдан алып ул Вена университетында ҡунаҡ сифатында ҡайһы бер лекцияларҙы тыңлаған. Ҡатын-ҡыҙҙарға имтихандар тоторға рөхсәт ителгәс, 1896 йылда ул  Венаның  шәхси Академия гимназияһында белем алыуы тураһында аттестат алған. Бер йыл уҙғас,  Вена университетының фәлсәфә факультетына уҡырға ингән.1905 йылда ул , ҡатын-ҡыҙҙар  араһында беренсе булып, роман телдәре буйынса хабилитирланған доктор  дәрәжәһенә күтәрелеп, 1921 йылда экстра-ординарлы профессор булып тәғәйенләнгән. 1920 йылдан алып Элизе Австрия академик ҡатын-ҡыҙҙар Ассоциацияһын етәкләгән. (нем. Verband der Akademikerinnen Österreichs).

Аншлюстан  һуң, Австрияла йәһүдтәргә сәйәси ҡараш үҙгәргәнлектән , ул  үҙ посынан китергә мәжбүр булған. Апаһы  Элен менән бергә ул 1942 йылдың 9 октябрендә Терезиенштадт концентрацион лагерына депортацияланған һәм  унда 1943 йылдың 23 июнендә вафат булған

Хәтер[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  •   Австрия фәнни Фондының (FWF) Элизе Рихтер программаһы профессор дәрәжәһенә күтәрелеү өсөн уҡыған ҡатын-ҡыҙҙарға ҙур ярҙам күрһәтә.[5]
  • 1999 йылдан алып  Немец романистары берләшмәһе  романистика өлкәһендәге иң  яҡшы диплом эшен башҡарыусыға Рихтер исемендәге 1500 евро призын тапшырып килә.
  • Венаның Флоридсдорф районында 2008 йылда бер  урамға Рихтер исеме бирелгән.
  • 2016 йылдың йәйендә  Элизе Рихтерҙың бюсты  Вена университетында урынлаштырыласаҡ .[6]

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]