Ғатауллина Лира Даян ҡыҙы

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Лира Даян ҡыҙы Ғатауллина
Тыуған көнө:

25 май 1926({{padleft:1926|4|0}}-{{padleft:5|2|0}}-{{padleft:25|2|0}})

Тыуған урыны:

д. Старо-Тавларово, Бәләбәй кантоны, Башҡорт АССР-ы,
РСФСР, СССР

Вафат булыу көнө:

26 ғинуар 2003({{padleft:2003|4|0}}-{{padleft:1|2|0}}-{{padleft:26|2|0}}) (76 йәш)

Вафат булған урыны:

Өфө, Башҡортостан, Рәсәй

Гражданлығы:

Совет Социалистик Республикалар Союзы СССРРәсәй Рәсәй

Ғилми өлкәһе:

педиатрия

Эшләгән урыны:

Башҡорт дәүләт медицина университеты

Ғилми дәрәжәһе:

медицина фәндәре докторы (1967)

Ғилми исеме:

профессор (1968)

Уҡыу йорто:

Башҡорт дәүләт медицина университеты

Награда һәм премиялары


Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены — 1981

Ғатауллина Лира Даян ҡыҙы (25 май 1926 йыл26 ғинуар 2003 йыл) — ғалим-педиатр, юғары мәктәп уҡытыусыһы. РСФСР-ҙың 7‑се саҡырылыш Юғары Советы депутаты. Медицина фәндәре докторы (1967), профессор (1968), Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған фән эшмәкәре (1972). СССР‑ҙың һаулыҡ һаҡлау отличнигы (1968). Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены кавалеры (1981).

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Лира Даян ҡыҙы Ғатауллина 1926 йылдың 25 майында Башҡорт АССР-ы Бәләбәй кантоны Иҫке Таҙлар ауылында тыуған.

1949 йылда Башҡорт дәүләт медицина институтын тамамлай.

1958 йылда «Определение активности ревматического процесса во внеприступной фазе у детей» темаһына кандидатлыҡ диссертацияһы, яҡлай ә 1965 йылда — «Распространение, клиника и дифференцированная оценка активности ревматического процесса у детей г. Уфы Башкирской АССР» темаһына докторлыҡ диссертацияһы.

19681981 йылдарҙа балалар ауырыуы, педиатрия госпиталендә кафедра мөдире, ә 1981—1986 йй. — Башҡорт дәүләт медицина институтының балалар ауырыуы кафедраһы профессоры. Уның етәкселегендә балалар ауырыуы кафедраһы ӨФөнөң[1] 6-сы больницаһы нигеҙендә кардиоревиатология үҙәге ойоштора.

1971—1986 йылдарҙа Башҡорт АССР-ы педиаторҙары йәмғиәте рәйесе.

Өфө[2] ҡалаһында профессор Ғатауллина Л. Д. башланғысы менән ике махсуслаштырылған кардиоревматология бүлеге асыла.

Башҡорт АССР-ы Өфө Киров һайлау округынан РСФСР Юғары Советына 7-се саҡырылыш депутаты итеп һайланған. Уның тырышлығы менән 1972 йылда Өфөлә Республика балалар клиник дауаханаһы ойошторолған.

«Әсәлекте һәм балалыҡты һаҡлау мәсьәләләре» журналы мөхәррирҙәр ҡоро ағзаһы була, ә 1972 йылда уның мөхәрирлеге аҫтында педиатрия буйынса беренсе фәнни йыйынтыҡ баҫтырыла. «Педиатрияның актуаль мәсьәләре» исемле йыйынтыҡта Республиканың иң яҡшы балалар учреждениеләрендә эшләүсе ғилми хеҙмәткәрҙәрҙең, тәжрибәле табиптарҙың эш алымдары йомғаҡланған[3].

1970 йылдың 30 мартынан 1987 йылдың 26 февраленә тиклем Башҡортостан Республикаһы «Белем» Ойошмаһы Президиумы идараһы ағзаһы.

Фәнни эшмәкәрлеге[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Төп фәнни эштәре ревматизмды диагностикалауға, дауалауға һәм профилактикалауға, төрлө социаль мөхиттә йәшәүсе балаларҙың һаулыҡ торошон өйрәнеүгә йүнәлтелгән, төрлө ауырыуҙар ваҡытында балаларҙың йөрәкҡан тамырҙары системаһын өйрәнгән. Профессор БАССР уҡыусылары араһында ревматизмдың таралыуын һәм клиник үҙенсәлектәрен билдәләгән, һәм шулай уҡ, патологик процесс әүҙемлеген иҫәпкә алып, ревматизмды дауалау алымдарын эшләй. Ҡойо- һәм бальнеотератияның был ауырыуҙы дауалауҙа файҙаланыу мөмкинлеген күрһәтә, республика балары өсөн физик үҫеш стандарттарын эшләй. Ошо башҡарған тикшеренеүҙәре һөҙөмтәһендә Республикала балалар ревматизмы ике тапҡырға кәмей[4].

Ғатауллина Л. Д. 70-тән күберәк фәнни эштәр авторы.

Баҫмалары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Определение активности ревматического процесса у детей во внеприступной фазе: автореф. дис. канд. мед. наук / Л. Д. Гатауллина; АМН СССР, Ин-т педиатрии. — М., 1958.
  • Клиника и лечение ревматизма у детей. Уфа, 1961.
  • Распространение, клиника и дифференцированная оценка активности ревматического процесса у детей г. Уфы Башкирской АССР: автореф. дис. д-ра мед. наук / Л. Д. Гатауллина; АМН СССР, Ин-т педиатрии. — М., 1965.
  • Молодым родителям: Воспитание и уход за ребенком первого года жизни. — Уфа: Башк. кн. изд-во, 1985.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]