Ғүмәров Вәрис Зыяҡай улы

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Ғүмәров Вәрис Зыяҡай улы
Заты ир-ат
Гражданлығы Flag of the Soviet Union.svg СССР
Flag of Russia.svg Рәсәй
Тыуған көнө 7 ноябрь 1928({{padleft:1928|4|0}}-{{padleft:11|2|0}}-{{padleft:7|2|0}})
Тыуған урыны Рәсәй, Мәсетле районы, Яңы Мишәр ауыл советы, Ясин
Вафат булыу көнө 27 август 2007({{padleft:2007|4|0}}-{{padleft:8|2|0}}-{{padleft:27|2|0}}) (78 йәш)
Вафат булған урыны Рәсәй, Өфө
Һөнәр төрө ғалим, юғары мәктәп уҡытыусыһы
Эш биреүсе Башҡорт дәүләт медицина университеты
Башҡорт энциклопедияһы
Бүләктәре һәм маҡтаулы исемдәре
Уҡыу йорто Силәбе медицина институты[d]
Башҡорт дәүләт медицина университеты
Ғилми дәрәжә медицина фәндәре кандидаты[d] (1970)

Ғүмәров Вәрис Зыяҡай улы (7 ноябрь 192827 август 2007) — ғалим-табип, юғары мәктәп хеҙмәткәре. Медицина фәндәре кандидаты (1970). СССР Журналистар союзы ағзаһы. 1970—1992 йылдарҙа Башҡортостан дәүләт медицина институты уҡытыусыһы, 1992—2000 йылдарҙа «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми нәшриәтенең әйҙәүсе мөхәррире. СССР-ҙың һаулыҡ һаҡлау отличнигы, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған табибы (1996).

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Вәрис Зыяҡай улы Ғүмәров 1928 йылдың 7 ноябрендә Златоуст өйәҙенең Мәсәғүт контоны Дыуан-Мәсетле волосы Ясин ауылында[1] тыуған.

1945 йылда Силәбе өлкәһенең Бирҙәүш станцияһы урта мәктәбен, 1951 йылда Силәбе медицина институтын (хәҙерге Көньяҡ Урал дәүләт медицина университеты), 1961 йылда Башҡорт медицина институтының (хәҙерге Башҡортостан дәүләт медицина институты) ординатураһын тамамлаған.

1951-1959 йылдарҙа Совет Армияһында хеҙмәт итә, полкта һәм госпиталдә врач вазифаһын үтәй.

1970-1992 йылдарҙа Башҡорт медицина институтында уҡыта. Ассистент, өлкән уҡытыусы, социал гигиена һәм һаулыҡ һаҡлау кафедраһы доценты вазифаларын биләй.

1992-2000 йылдарҙа «Башҡорт Энциклопедияһы» ғилми нәшриәтендә әйҙәүсе мөхәррир булып эшләй.

2007 йылдың 27 авгусында Өфө ҡалаһында вафат була[2].

Ғилми эшмәкәрлеге[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Республика һәм күрше өлкәләрҙә ғилми экспедицияларҙа башҡорттарҙың халыҡ медицинаһы буйынса мәғлүмәт йыя, уларҙы системалы эшкәртә һәм китаптар итеп баҫтырып сығара.

«Башҡортостан: Ҡыҫҡаса энциклопедия» — республиканың беренсе энциклопедияһын әҙерләүҙә һәм баҫтырып сығырыуҙа ҡатнаша.

Китаптары
  1. Көнкүреш гигиенаһы. Өфө, 1966.
  2. Һаулыҡ һаҡлау әлифбаһы. Өфө, 1968.
  3. Башкирская народная медицина. Уфа, 1988. ( (баш.) һәм  (рус.))
  4. Краткий русско-башкирский словарь анатомии и физиологии человека. Уфа, 1981.
  5. Быуаттар аҡылы. Өфө, 1988.
  6. Башкирский словарь медико-гигиенических терминов. Уфа, 1990.
  7. Тыуған яҡтың шифалы үҫемлектәре. Өфө. 1996.

Сығанаҡтар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Мечетлинский район Республики Башкортостан: энциклопедия / Редкол.: Ю. Ю. Султанов (гл.ред.), Н. Ф. Ахкамова (сост.), Г. К. Бикташева (отв.ред.) и др. — Уфа: Мир печати, 2010. — 284 с.:илл. ISBN 978-5-9613-0148-9

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. хәҙерге Башҡортостан Республикаһы Мәсетле районы
  2. Мәсетле районы энциклопедияһында 11.09.2008 тип күрһәтелгән. Башҡортостан архивының белешмә китабында 2007 йыл тип күрһәтелеү сәбәле ЗАГС базаһы аша аныҡланды